Robert Reich: “10 hapat si nje demokraci mund të rrëshkasë në diktaturë”

Një diktaturë është një formë e qeverisjes autoritare, e karakterizuar nga një drejtues i vetëm ose grup udhëheqësish ku ka pak ose aspak tolerancë për pluralizmin politik, programe ose media të pavarura”, ky është përkufizimi i Diktaturës sipas Merriam Webster, fjalori online më i përdorur në Amerikë.

Sipas Robert Reich, ekonomist amerikan e gjithashtu analist politik i cili ka shërbyer në administratat e Presidentëve Gerald Ford, Jimmy Carter dhe Bill Klinton si dhe Barack Obama, këto janë 10 hapat si një demokraci mund të kthehet në diktaturë.

  1. E para, shkatërro ccdo gjurmë të Sindikatave që njerëzit mos të kenë mundësi të kërkojnë paga më të larta dhe të jenë të pa aftë të organizohen politikisht
  2. Thyej çdo shpresë që kanë studentët për një të ardhme më të mirë (këshillë: rëndoji aq shumë me borxhe studentore dhe bëje aq të vështirë që ata të gjejnë punë të mirë paguara sa të mos i shkojë në mendje që të kundërshtojnë).
  3. Mino edukimin publik me qellim që njerëzit të mund të mos mendojnë në mënyrë kritike.
  4. Bëj marrëveshje me biznesmenë të pasur dhe milionerë të tjerë që ata të të mbështesin e në shkëmbim premtoju dhe reduktoji taksat. Rrit barrën e taksave tek të varfrit dhe rregullo kuadrin ligjor që të pasurit të mos rrezikojnë fitimit e tyre.
  5. Bëje shumicën e njerëzve ekonomikisht të pasigurt, të frustruar, të inatosur dhe të pashpresë.
  6. Bindi njerëzit se problemet e tyre vijnë nga ‘të tjerët’ – të huajt, emigrantet, minoritetet racore ose etnike ose fetare, intelektualët.
  7. Bej që njerëzit të mendojnë në mënyre cinike kundrejt demokracisë
  8. Bindi që ata kanë nevojë për një shpëtimtar, për dikë të fortë i cili i vetëm do të rregullojë çdo gjë.
  9. Mbushi me gënjeshtra
  10. Fito zgjedhjet dhe merr pushtetin

Burimi: MarketWatch.com

*Citizens Channel

Mos ji kaq i qetë sot, se nesër e ke radhën ti!

*Nga Gentjan Hajdari

Teksa po ecja rrugëve të Tiranës nuk po më vinte keq për banorët e Astirit, por për gjithë ata qytetarë që shihja në rrugë. Po më vinte keq se nuk e dinë që nesër e kanë radhën ata. E kemi radhën ne. Nuk e dinë që arroganca e shtetit do jetë nesër mbi ta, ndoshta në një formë tjetër: herë i veshur me dhunë, herë me kërcënime, herë me korrupsion, herë me nepotizëm, herë me rryshfet, e herë me fytyrë ëngjëlli që premton sot e të zhvat mot.

Ecën i qetë sepse mendon se fundja ti nuk ke ndërtuar gabim, por harron se banorëve të Astirit për 29 vite u kanë premtuar se do i legalizonin, mbasi i ftuan të jetonin e ndërtonin aty. Krimin nuk e kanë bërë ata, por klasa jonë politike.

E teksa politikanët, të gjithë, ndërtuan e blenë vila luksoze në kodra, banorët e shkretë rrihen me policinë e paguar me taksat e tyre. Ecën i qetë sot por harron se ke paguar ti për gjithë këtë spektakël, edhe për vilat edhe për dajakun.

Ecën sot i qetë rrugëve por harron se nesër mund të sëmuresh e do duhet të mbash radhë spitaleve, me 500 € në xhep për operacionin. Ecën sot i qetë rrugëve por harron se nesër do përballesh me faktin që nuk ke ku t’i dërgosh fëmijët të arsimohen sepse mësuesit aty e kanë blerë vendin e punës, apo u dhemb koka nga paga qesharake. Nuk ia kanë ngenë fëmijës tënd e timit.

Ecën i qetë sot por nuk e di se nesër mund t’ju teket të ndërtojnë bash te shtëpia jote e shteti do të gjakosë e hedhë gaz lotsjellës deri sa ta lësh atë me vrap.

Ecën i qetë sot por harron se paguan naftën më shtrenjtë se çdo qytetar tjetër në Evropë. E ndoshta nuk e di se pothuajse gjithë miliardat e saj shkojnë në një xhep që e ka atë monopol.

Ecën i qetë sot por nuk e di se nesër do duhet ta paguash për të kaluar autostradën Durrës-Tiranë pavarësisht se paguan taksa rruge tre here sot. E pra do paguash sërish, sepse ti je i qetë.

Ecën i qetë sot, por harron që në fund të muajit mezi të del rroga. Ecën i qetë sot por nuk e di se nesër do e paguash km e rrugës 20 milion Euro. Ecën i qetë sot sepse harron që do duhet të paguash nesër 5000 Euro për të futur fëmijën në një punë në administratë. Ose 10 mijë për një vend në kamionin e Anglisë.

Ecën i qetë sot se nuk e di që nesër para banesës tënde do ndërtohet një pallat më i lartë e ti nuk do kesh fatin të shohësh më diellin. Ecën i qetë sot por nuk e di se nesër do të bjerë në qafë i forti, dhe ti nuk e di që ky shtet mbron gjithmonë atë. Sepse ai nuk është aspak i qetë si ti.

Ecën i qetë sot, por nuk e di se nesër nuk mund të kërkosh drejtësi se drejtësia është me ata që kanë lekët.

Ecën i qetë sot, por nuk e di që nesër nuk do ketë asnjë park ku të luajë fëmija yt.

Ecën i qetë sot, por harron që fëmijën nuk do e kesh pranë nesër se ka ikur në emigracion.

Ecën i qetë sot teksa taksat e tua përfundojnë rryshfet xhepave të kryetarit të rradhës.

Ecën i qetë sot por nuk e di që nesër do mësosh që stadiumi kombëtar është pronë private dhe jo publike.

Ecën i qetë sot por harron që hapësirat publike po zhduken çdo ditë se po i merr privati dhe kryetari me koncension.

Ecën i qetë sot, por nuk e di që nesër nuk do t’i shohësh më bukuritë kombëtarë si Valbona, Vjosa, Holta etj., se po kthehen në hidrocentrale e uji po humbet në tuba që prodhojnë pasuri për ta e jo për mua e për ty.

Ecën i qetë sot por nuk e di që nesër nuk do kesh çfarë monumenti kulturor t’i tregosh fëmijëve.

Ecën i qetë sot, por nuk e di që nesër do ngelësh pa identitet kombëtar.

Ecën i qetë sot se ke shpresë te “opozita e bashkuar”, por harron që këta e hanë darkën bashkë, aty te rezortet luksoze, e mbasi flenë bashkë, zgjohen bashkë për të na përcarë ne sikur ujqërit delet.

Ecën i qetë sot, se kujton se do të mbrojë “opozita”, por kujto sesi i mbrojti sot banorët e Astirit.

Ecën i qetë sot, por harron se pushteti është në duar të 2-3 njerëzve, dhe ty nuk të përfaqëson askush.

Ecën i qetë sot, se kujton se do gjesh mbështetje te mediat, por harron që mediat janë me pushtetin, se fitimet nga korrupsioni, pushteti së pari i ndan me ta. Ndoshta nuk je dhe aq i qetë sot, por e pranon kokëulur situatën sepse punon në administratë, shpreson të marrësh një leje, nuk do ta prishësh me pushtetet, nuk do t’i hapësh telashe vetes etj., por harron që e nesërmja vjen për të gjithë dhe kryetarit, kushdoqoftë ai, nuk ia ndjen për ty as sot e as mot. Nuk të nxjerr nga situata ajo paga minimale që po merr sot kokëulur dhe për të cilën duhet të servilosesh, të heshtësh apo të shtiresh sikur je i qetë…

Nesër miku im, kur të të vijë radha ty, do kërkosh ndihmë dhe do urosh që të tjerët të mos jenë kaq të qetë.

E në vend ta shohësh shpresën te emigrimi, ku do të duhet t’ia nisësh nga zero, prishe pak atë qetësinë dhe mundohu të ndërtojmë këtu ku ke rrënjët e tua. Nuk duhet shumë, mjaft të mos shtiremi sikur jemi të qetë.

Ndaj mos ji kaq i qetë, se nesër e ke radhën ti!

Trajnim për gazetarët: “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal” – Fier

Citizens Channel me mbështetjen e Fondacionit Friedrich Ebert fton të gjithë gazetarët e angazhuar në qytetin e Fierit në trajnimin e katërt të ciklit “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal”, në datën 21 Shtator 2019. Pjesëmarrësit do të kenë mundësi të zgjerojnë njohuritë teorike dhe praktike mbi teknikat e raportimit lokal.

Trajnimit do të ndahet në tre pjesë kryesore:

  1. Integrimi i multimedias në raportimin lokal
    Në këtë sesion do të ndahen njohuri praktike mbi realizimit dhe montimit të imazheve, audios dhe videos përmes aparatit celular në pasurimin e produkteve mediatike më elementë të multimedias. Një tjetër aspekt i rëndësishëm do jetë aftësimi mbi përdorimin e platformave për vizualizimin e të dhënave në grafika apo harta interaktive.
  2. Mjetet dhe rëndësia e raportimit lokal
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të njihen me shembujt më të mirë ndërkombëtarë të mediave lokale, duke analizuar mjetet që ato përdorin për krijimin dhe shpërndarjen e përmbajtjes. Në fund do të këtë një sërë udhëzimesh dhe këshillash për përshtatjen e këtyre modeleve në kontekstin shqiptar.
  3. Raportimi lokal në Fier
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndajnë eksperiencat me një gazetar lokal të angazhuar në qytetin e Fierit, mbi çështje lokale të pa raportuara, që janë me rëndësi për jetën e përditshme të qytetarëve.
    Në fund të trajnimit do të organizohet një diskutim ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi ndajnë propozime për artikuj gazetaresk me në fokus qytetin e Fierit.

Trajnimi do të pasohet nga një thirrje e hapur ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi të aplikojnë për realizimin e artikujve multimedial që do të mbikëqyren dhe mbështeten financiarisht nga Citizens Channel.

Plotëso formularin për tu bërë pjesë e trajnimit:

https://forms.gle/R4HpDWE2ft6kYCvT7

Vendet janë të limituara, ndaj personat e përzgjedhur do të marrin një e-mail konfirmimi.
Më shumë detaje për axhendën dhe trajnimin do të publikohen pas përfundimi të fazës së regjistrimit

“Kazanë që mbrohen nga shteti”


“Kur i afrohesh kazanëve, më vjen për të vjellë , e gjona kshu, se unë jam njeri  i sëmurë edhe s’e duroj dot erën, sidomos tashi në behar”, tregon Ramazani për Citizens Channel.

Ramazani ka rreth 4 vite që grumbullon mbetje të riciklueshme në kazanët e Tiranës, pas një tentative të dështuar për të fituar azil në Gjermani. Kjo nuk ka qenë puna e tij e përhershme, ka punuar nëpër fabrika dhe uzina të ndryshme gjatë regjimit të kaluar, por viteve të fundit është detyruar t’i drejtihet kazanëve për tê fituar para që mjaftojnë për mbijetesë. Ndihma financiare që merr nga shteti nuk i mundëson dot as blerjen e ilaçeve, të domosdoshme për shkak të sëmundjes së zemrës.

Foto: Citizens Channel

Grumbullimi dhe shitja e mbeturinave nuk është një punë e lehtë, por edhe e paligjshme! Tre vite më parë Bashkia e Tiranës vendosi se nuk do të lejonte mbledhjen e mbeturinave në mënyrë individuale dhe për këtë do të kishte penalitete edhe për grosistët e mëdhenj. Sipas Bashkisë zgjidhja e problemit ishte landfilli i Sharrës.

Në vitin 2018 grumbullimi individual i mbetjeve u shpall sjellje e palejuar si “Kundërvajtje në fushën e mjedisit” nga Bashkia Tiranë nëpërmjet një  Vendimi të Këshillit Bashkiak dhe u parashikuan masa administrative si gjoba deri në 20 mijë lekë.

Një grup organizatash të cilat veprojnë në fushën e të drejtave të njeriut në Shqipëri iu drejtuan Këshillit Bashkiak nëpërmjet një letre të hapur ku ndër të tjera kërkuan që të mos miratohej një nga nenet që kishte të bënte pikërisht me grumbullimin dhe riciklimin individual. Këto organizata e konsideruan këtë nen si një shkelje të të drejtave themelore të njeriut.

Familja e Ramazanit është një nga shumë familjet që u prek nga kjo politikë e Bashkisë Tiranë. Pasja e statistikave të sakta në lidhje me numrin e familjeve apo personave që grumbullojnë mbetje është e vështirë për shkak se punojnë në mënyrë informale.  Bazuar në raportin e fundit të bërë nga krahu komercial i Bankës Botërore janë rreth 1200 familje  që sigurojnë të ardhura nga riciklimi i mbetjeve në Tiranë .

Foto: Citizens Channel

Ramazani tregon për Citizens Channel se prezenca e policisë bashkiake është konstante. 

“Po s’na len me mbledh bidona. Na shofin kshu ndonjëherë na i marrin thasët, i ngarkojnë në kamiona ikin. Do të të procedoj, do të të gjobis. Ne për momentin jemi pa punë, pa asgjë”, rrëfen ai.

Nga të dhënat që Citizens Channel siguroi nëpërmjet një kërkese për të drejtë informimi,zbuloi se gjatë vitit 2018 policia bashkiake kishte vendosur 146 masa administrative me vlerë 287.000 lekë ndaj personave të cilët mbledhin mbetje të riciklueshme në territorin e Bashkisë Tiranë.

Pavarësisht thirrjes së organizatave në mbrojtje të të drejtave të njeriut Këshilli Bashkiak i Tiranës e miratoi vendimin, i cili ka rreth 2 vite që ka filluar të veprojë.

Tirana është qyteti më i madh në Shqipëri edhe nga pikëpamja gjeografike, por edhe nga numri i popullsisë. Shpesh referohet si “qyteti i 1 Milion banorëve”.

Në vitin 2017, janë gjeneruar afërsisht 1,8 Milion ton mbetje urbane.

 

 

 

TKE me numrin më të lartë të shfaqjeve dhe spektatorëve

Teatri Kombëtar Eksperimental “Kujtim Spahivogli” (TKE)  është institucioni kulturor i cili ka pasur numrin më të lartë të shfaqjeve dhe spektatorëve gjatë 3-mujorit të dytë të vitit 2019 por edhe krahasuar me këtë 3-mujor të vitit të mëparshëm.

Bazuar në të dhënat e INSTAT Teatri Kombëtar Eksperimental është teatri i cili ka shtuar numrin e spektatorëve gjatë këtij viti. Të dhënat tregojnë se diferencat janë të ndjeshme krahasuar me institucionet e tjera, përfshirë këtu edhe Teatrin Kombëtar i cili prej më shumë se 1 viti e ka zhvendosur aktivitetin e tij artistik në godinën e quajtur “ArtTurbina”.

Numri i shfaqjeve dhe premierave gjatë 3-mujorit të dytë të 2018 dhe 2019.
Burimi: INSTAT

Teatri Kombëtar ka zhvilluar 47 shfaqje gjithsej gjatë tremujorit të dytë të vitit 2019 ndërsa Teatri Kombëtar Eksperimental ka zhvilluar 141 të tilla.  Ndërsa për sa i përket numrit të spektatorëve, Teatri Kombëtar ka pasur 10.585 spektatorë gjatë 3-mujorit të dytë të vitit 2019 ndërsa Teatri Kombëtar Eksperimental ka pasur 19.154 spektatorë. Gjithashu edhe në krahasim me institucionet e tjera të artit dhe të kulturës Teatri Kombëtar Eksperimental mban numrin më të lartë të spektatorëve.

Numri i spektatorëve gjatë 3-mujorit të dytë të 2018 dhe 2019.
Burimi: INSTAT

 

Teatri Kombëtar Eksperimental është gjithashtu i prekur nga “projekti” i cili synon prishjen e Teatrit Kombëtar për ta zëvedësuar atë me një të ri pa ruajtur asnjë gjurmë të godinës ekzistuese e cila daton që nga viti 1938 . Por ky projekt ka përballë një protestë të përhershme nga qytetarë dhe ngta artistë prej 1 viti e gjysëm të cilët kanë protestuar çdo ditë dhe kanë qëndruar 24 orë (prej rreth 2 javësh e gjysëm) në sheshin e Teatrit Kombëtar.

 

Citizens Channel / f.s

 

Sa persona marshuan në të vërtetë në Hong Kong? Dhe si mund ta masim më së miri madhësinë e turmës në një tubim?

Turma e protestuesve në Hong Kong të dielën u shtri përgjatë më shumë së një miljeje. Teksa legjistratura e qytetit po konsideron një projektligj që do të lejojë ekstradimin nga Hong Kongu, i cili është gjysmë-autonom , në Kinë, Fronti i të Drejtave të Njeriut (Civil Human Rights Front) grupi që organizoi demonstratën, vlerësuan se më shumë se 1 milion njerëz erdhën në marshim. Policia e Hong Kongut sidoqoftë, vendosi një numër prej 240.000 pjesëmarrësish.

Madhësia e turmës është një shënues i energjisë rreth një kauze. “Është e vështirë të masësh entuziazmin bazuar në fjalime apo nivelin e zhurmës” thotë Steve Doig, i cili është i specializuar si profesor  në matjet e turmave në formën e data bazës tek shkolla e Gazetarisë dhe Komunikimit Masiv të Walter Cronkite  “Walter Cronkite School of Journalism and Mass Communication” në Universitetin e Arizonës; “Kështu që përmasa e turmës është shenja se palë  të ndryshme do të duan ta zmadhojnë apo ta zvogëlojnë atë”

Në 1996, Kongresi ndaloi Shërbimin e Parkut Kombëtar (National Park Service) që të publikojë vlerësime të përmasave të turmës pasi aktivisti Louis Frrakhan kërcënoi se do t’i hidhte në gjyq pas përllogaritjeve se “Marshi i Miliona Njerëzve” (Million Man March) tërhoqi vetëm 400.000 njerëz. (Kërkuesit në Universitetin e Bostonit bënë një analizë të pavarur dhe gjetën se turma ishte afër shifrës 800 mijë). Pretendimi i Donald Trump se audienca në inagurimin e tij gjatë vitit 2017 ishte turma më e madhe ndonjëherë ishte qartësisht e pavërtetë; por dëshira e tij për të kapërcyer shifrat e më përparshme u bazua në krahasimin me përllogaritjet fiktive të turmave të tjera.

Grupet e mëdha në përgjithësi nuk rrinë në atë mënyrë që do e bënte të lehtë numërimin e pjesëmarrësve me përjashtim të ndonjë stadiumi apo sallë kongresesh. “Standarti i artë është të masim zonën që përmban turmën dhe pastaj të bëjmë një vlerësim të arsyeshëm të densitetit”, thotë Doig. “ Është matematikë e thjeshtë, e bazuar në realitet” . Ja pse paradat apo marshet e migruesve janë më të vështirat nga të gjitha  për t’iu cilësuar madhësia nga gazetarët apo policët.

Doig ka disa mënyra për të bërë përllogaritjet e tij. Sugjerimi i tij i parë: mësoni metodën e Jacobs. “Herbert Jacobs duhet të vlerësohet,” thotë Doig. Në vitet 1960, Jacobs ishte një profesor i gazetarisë në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley, zyra e të cilit e kishte pamje nga sheshi ku po zhvillohej protesta kundër Luftës së Vietnamit. Bricks ndau tokën në formën e katrorëve. Teksa Jacobs po vëzhgonte, ai krijoi një teknikë: në një turmë të lirshme, mat një person për 0.9 metra katror. “Kjo tingëllon si shumë hapësirë,” thotë Doig, “por ti je sa gjatësia e krahut larg shpatullës së secilit”. Në një turmë të ngjeshur, çdo person ka 0.4 metra katrore hapësirë. “Ju jeni me të vërtetë në hapësirën e njëri-tjetrit atëherë”, thotë ai. “Ka shumë vlerësime qesharake për 0.09 metra katrorë, por kjo është përtej densitetit të 0.2 metra katror”.

Doig gjithashtu pëlqen ta imagjinojë pamjen nga një tullumbace në qiell. Duke qëndruar i qetë, ashtu si do të qëndronte një president i ri gjatë një përurimi, turmat duken të pafundme – “një det me njerëz”, thotë Doig. Një shkrepje nga lart jep një perspektivë më të mirë – edhe pse kjo është e vështirë për t’u bërë në Uashington, DC, ku nuk ka fluturime me helikopter dhe nuk ka ndërtesa të larta; rajoni i kryeqytetit është gjithashtu një zonë ku dronat nuk lejohen.

Në vitin 2010, për shembull, Doig mbuloi protestat e punëtorëve në Lisbonë me ndihmën e disa studentëve. Ata paraqitën një metodë të bazuar në kohë: “Dhjetë sekonda është pak a shumë kufiri i vëmendjes,” thotë ai. Nxënësit e tij u pozicionuan në pika të ndryshme përgjatë rrugës së paradës dhe numëruan sa shumë protestues marshuan çdo dhjetë sekonda. Ekipi kontrolloi densitetin e vazhdueshëm të turmës, dhe më vonë krahasuan numrat, përpara se t’i shumëzonin shumat e tyre me kohëzgjatjen që mori marshimi. Në fund, sindikatat pretendonin se kishin 100,000 protestues. Ekipi i Doig vlerësoi se numri aktual ishte afër 10,000.

Në Hong Kong, për shkak se protestat lëvizën nëpër shumë rrugë, sfida e vërtetë, thotë Doig, është të njohësh “popullatën në dispozicion”. Në 2017 Hong Kongu kishte 7.4 milionë banorë rezidentë. “Nëse ata pretendojnë se 1 milion marshuan, pyete veten nëse në të vërtetë një në çdo shtatë persona është këtu”, thotë Doig. “Pyetni: A ka mjaftueshëm njerëz që nuk janë këtu për të shpjeguar se si funksionon gjithçka në këtë qytet? Sa prej popullsisë janë fëmijët në shkollë tani, jo në rrugë? Sa përqindje e popullsisë në total janë persona të rritur të shëndetshëm?”

Është gjithashtu me vlerë të kontrollosh Google Earth, dhe të përpiqesh të matësh zona potenciale në të cilën një turmë mund të mblidhet. Duke përdorur këtë metodë gjatë rishikimit të një fotografie të demonstratave të Hong Kongut (të lartpërmendur) të botuar këtë javë në “The New York Times”, figurat e Doig tregojnë se hapësira në pamje, rruga  Hennessy, është 210 metra e gjatë dhe 25 metra e gjërë, ose rreth 550 metra katror. Në pjesën e përparme, njerëzit ishin pak më pak se gjatësia e krahut larg njëri-tjetrit, vëzhgon ai – ngushtë për një paradë, por jo aq dendur sa për një turmë- gjë që do të ishte një person për metër katror). “Një turmë aziatike ka tendencë të jetë e mbushur me njerëz që nuk janë aq, hm, aq të mëdhenj sa ne amerikanë e fizikshëm”, thotë ai, “dhe ata janë më të mësuar të qëndrojnë në hapësira të ngushta. Kështu që në mënyrë arbitrare do ta quaj këtë një densitet prej 0.8 metra katrorë për person. Kjo do të thotë rreth 7,000 njerëz në foto.”

Protesta kundra planit për të lejuar ektradimin nga Hong Kong-u në Kinë, 9 qershor, 2019. Foto: Lam YIK FEI/The New York Times

“Kjo nuk ndihmon në vlerësimin e turmës totale gjatë asaj dite, sepse nuk kemi ide për të gjitha rrugët që mund të jenë mbushur,” shton ai. Ndërtesat në Hong Kong janë kaq të gjata sa që imazhet satelitore mund të jenë të vështira për t’u mbledhur, dhe pamjet nga lart bëhen gati të pamundura për t’u deshifruar. Nga ajo që ai ka  parë nga burimet në terren, ai do të pranonte vlerësime konservatore – një e katërta e një milion protestuesish në Hong Kong. Do të ishte e pamundur të bëhej vetë llogaritja e besueshme. Nëse 7,000 njerëz do të përshtaten në 210 metra, duhet të ketë 142.9 segmente rruge, ose rreth 18.6 kilometra rrugë njëherësh për një numër prej një milion protestues. Asnjë nga këto nuk është shkencë e saktë, thotë Doig.

“A është kjo ajo që ndodhi? Nuk e di.”

*Citizens Channel /E.N./

Trajnim për gazetarët: “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal” – Elbasan

Citizens Channel me mbështetjen e Fondacionit Friedrich Ebert fton të gjithë gazetarët e angazhuar në qytetin e Elbasanit në trajnimin e dytë të ciklit “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal”, në datën 28 Qershor 2019.
Pjesëmarrësit do të kenë mundësi të zgjerojnë njohuritë teorike dhe praktike mbi teknikat e raportimit lokal.

Trajnimit do të ndahet në tre pjesë kryesore:

  1. Integrimi i multimedias në raportimin lokal
    Në këtë sesion do të ndahen njohuri praktike mbi realizimit dhe montimit të imazheve, audios dhe videos përmes aparatit celular në pasurimin e produkteve mediatike më elementë të multimedias. Një tjetër aspekt i rëndësishëm do jetë aftësimi mbi përdorimin e platformave për vizualizimin e të dhënave në grafika apo harta interaktive.
  2. Mjetet dhe rëndësia e raportimit lokal
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të njihen me shembujt më të mirë ndërkombëtarë të mediave lokale, duke analizuar mjetet që ato përdorin për krijimin dhe shpërndarjen e përmbajtjes. Në fund do të këtë një sërë udhëzimesh dhe këshillash për përshtatjen e këtyre modeleve në kontekstin shqiptar.
  3. Raportimi lokal në Elbasan
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndajnë eksperiencat me një gazetar lokal të angazhuar në qytetin e Elbasanit, mbi çështje lokale të pa raportuara, që janë me rëndësi për jetën e përditshme të qytetarëve.
    Në fund të trajnimit do të organizohet një diskutim ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi ndajnë propozime për artikuj gazetaresk me në fokus qytetin e Elbasanit.
    Trajnimi do të pasohet nga një thirrje e hapur ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi të aplikojnë për realizimin e artikujve multimedial që do të mbikëqyren dhe mbështeten financiarisht nga Citizens Channel.

Plotëso formularin për tu bërë pjesë e trajnimit:

https://docs.google.com/forms/d/1-tKp3PF9cq8boL_LsvhP4s_0s4Hlswp7II28BaNgKAw/edit

Vendet janë të limituara, ndaj personat e përzgjedhur do të marrin një e-mail konfirmimi.
Më shumë detaje për axhendën dhe trajnimin do të publikohen pas përfundimi të fazës së regjistrimit

 

Raporti: Gratë shpenzojnë 10 herë më shumë kohë se sa burrat për përkujdesjen ndaj familjes

Nga Global Citizen 

Globalisht, gratë shpenzojnë deri në 10 herë më shumë kohë në kujdesin e papaguar dhe punën në familje sesa burrat, sipas një raporti të publikuar të mërkurën në konferencën nga “Women Deliver” në Vancouver.

Raporti i “Gjendja e Baballarëve të Botës” (State of the World’s Fathers) është prodhuar nga organizata e barazisë gjinore “Promundo” bashkë me “Dove Man+Care” (Kujdesi për meshkujt), dhe vëzhguan në mënyrë specifike kohën që burrat dhe gratë shpenzuan për kujdesin e papaguar, si përkujdesja për fëmijët ose anëtarët e familjes dhe bërjen e detyrave shtëpiake.

Në raport, 85% e baballarëve thanë se do të bënin çdo gjë për t’u përfshirë më shumë në kujdesin për fëmijën e tyre të sapoardhur – por studimi zbuloi se ata ende po marrin përsipër shumë më pak se sa nënat.

“Ne kemi bërë progres jashtëzakonisht të vogël,” tha Gary Barker, president dhe themelues i “Promundo”, në një konferencë shtypi. “Burrat kanë rritur kohën e tyre kushtuar kujdesit të papaguar me një kohë prej shtatë minutash.”

Kërkuesit mblodhën të dhëna nga Argjentina, Brazili, Kanadaja, Japonia, Holanda, Britania e Madhe dhe SHBA-ja. Ata përllogaritën se nëse gratë punonin 50 minuta më pak në ditë në punë të papaguar dhe burrat punonin 50 minuta më shumë, vendet me të ardhura mesatare dhe të larta do të shihnin një ndikim të madh në arritjen e barazisë përsa i përket kujdesit të papaguar.

Barker shtoi se jo vetëm që asnjë vend nuk ka burra që bëjnë 50% të kujdesit të papaguar, por asnjë vend nuk është angazhuar zyrtarisht për të punuar drejt saj – kjo është arsyeja pse “Promundo” lançoi “Angazhimin e Burrave për Përkujdesje për Qeveritë” (Men Care Commitment for Governments)  këtë javë me mbështetjen e “Women Deliver”.

Angazhimi i Burrave për përkujdesje bën thirrje që qeveritë të angazhohen për të ofruar leje më të mirë prindërore, kujdes për fëmijët, politika shëndetësore, fushata komunikimi dhe grumbullimi të dhënash. “Promundo” shpreson të ketë të paktën firmën e 50 qeverive, dhe po kërkon që punëdhënësit dhe shoqëria civile të angazhohen në këtë ndryshim, po ashtu.

Raporti identifikoi tre pengesa të mëdha që duhet të rregullohen nëse burrat do të marrin një rol më aktiv në kujdesin e papaguar. Së pari, ekziston mungesa e një page të mjaftueshme për lejen prindërore për burrat, por edhe kur është në dispozicion nuk përdoret mjaftueshëm.

Vetëm 48% e vendeve të botës ofrojnë leje të atësisë, dhe madje edhe kur ofrohet, ndonjëherë është vetëm disa ditë, tregon raporti. Më pak se gjysma e baballarëve morën aq kohë sa atyre ju lejohej.

“Ne pamë se kur burrat janë të përfshirë që në fillim, ata bëhen përkujdesës aktivë gjatë zhvillimit së jetës së fëmijës së tyre dhe se leja e atësisë vërtetë ka  përfitime për të gjithë”, tha Molly Kennedy, menaxhere e  Lëvizjes “Dove Man + Care” (Kujdesi për meshkujt) në konferencën për shtyp.

Raporti ndër të tjera vë në dukje te stereotipi ekzistues se gratë janë kujdestare më të mira, të kombinuara këto me kufizimin e normave gjinore. Raporti vuri në dukje se burrat në përgjithësi mbështeten më shumë në partnerët e tyre femra për njohuri dhe informacion mbi prindërit.

Së fundi, raporti tregon për mungesën e sigurisë ekonomike dhe mbështetjen e qeverisë për të gjithë kujdestarët dhe prindërit. Më shumë se 76% e nënave dhe 59% e baballarëve cituan barrierat financiare si arsyen kryesore për të mos marrë më shumë leje prindërore.

Brian Heilman, hulumtues në “Promundo”, tha se shpreson që të gjithë të shohin historitë dhe dëshirat e tyre të reflektuara në këtë kërkim.

“Ne nuk po flasim për një temë shkencore  të largët që… asnjëri prej nesh nuk mund ta gjejë veten”, tha Heilman në konferencën për shtyp. “Po flasim për çështje të vërtetë të zemrës, një çështje për të cilën ne mendojmë dhe ndërveprojmë në baza ditore”.

 

*Citizens Channel /E.N/

 

Mbi raportin e KE për prokurimet publike

Komisioni Evropian publikoi  raportin për vendet e Ballkanit Perëndimor të cilat synojnë futjen në Bashkimin Evropian. Pikat kryesore të përcaktimit të zhvillimit të shtetit shqiptar drejt Bashkimit Evropian janë: sfera politike, administrata publike, sistemi gjyqësor, lufta kundër korrupsionit, lufta kundër krimit të organizuar, të drejtat e njeriut, e drejta e shprehjes, ekonomia, marrëdhëniet e mira me fqinjët dhe bashkëpunimi rajonal, aftësia për të përmbushur detyrimet e pjesëmarrjes në BE dhe emigracioni.

Këto ishin çështjet kryesore në të cilat raporti për Shqipërinë ishte bazuar. Një nënçështje shumë e rëndësishme është dhe “prokurimet publike” të cilat hyjnë tek zhvillimi ekonomik i Shqipërisë. Prokurimet publike janë kontratat që lidhen nëpërmjet institucioneve të shtetit shqiptar dhe operatorëve ekonomikë. Përgjithësisht këto kontrata janë në formën e tenderave, koncensioneve / PPP apo ankandeve.

Ligji shqiptar, por edhe udhëzimet e vazhdueshme nga Bashkimi Evropian dhe Agjencia e Prokurimit Publik e inkurajojnë shtetin shqiptar që këto kontrata të lidhen në mënyrë transparente dhe të eleminohet mungesa e konkurrencës së lirë në treg.

Raporti i Komisionit Evropian për vitin 2019 njeh progres në këtë fushë, por thekson se nevojiten përpjekje të mëtejshme për të parandaluar korrupsionin në sektorin e prokurimeve publike.

Në raport thuhet se gjatë vitit të ardhshëm, Shqipëria duhet:

-Të sigurojë shtrirje të mëtejshme me direktivat e vitit 2014 mbi prokurimin publik të BE-së, duke përfshirë edhe atë në sferën e shërbimeve dhe koncesioneve, si dhe me Direktivat e Prokurimit të Mbrojtjes së BE-së.

– Të sigurojë kapacitete adekuate administrative në autoritetet kontraktuese dhe institucionin e auditit të lartë.

– Të miratojë një strategji të prokurimit publik në përputhje me strategjinë e menaxhimit të financave publike të përgjithshme.

Më tej në raport theksohet se ligji në fuqi në Shqipëri për prokurimet publike është në një linjë me direktivat e Bashkimit Evropian, si dhe thekson rolin e Agjencisë së Prokurimit publik si institucion monitorues në procesin e prokurimit dhe thekson se ka më shumë nevojë për përmirësim në : suport të mëtejshëm të autoriteteve kontraktuese, forcimi i sistemit “e – procurement”, monitorimi i implementimit të kontratave dhe analiza të trendeve të tregut në prokurimet publike.

Rreth dy javë më parë Agjencia e Prokurimit Publik (APP)  raportoi pranë Komisionit Parlamentar të Ekonomisë se 39% e ankesave të bëra tek Komisioni i Prokurimit Publik pranë APP janë konsideruar të sakta nga ky komision. Në këto raste komisioni i ka kthyer pas vendimet e marra nga autoritetet kontraktuese.

Një shkrim investigativ i BIRN nxjerr në pah se gjatë viteve të fundit, një numër shumë i lartë kontratash të lidhura konsiderohen “sekret shtetëror ” duke e bërë shumë të vështirë gati të pamundur marrjen e informacionit të detajuar dhe transparencën në lidhje me këtë proces.

“Të dhënat e siguruara nga BIRN nëpërmjet ligjit për të drejtë informimi tregojnë se klasifikimi i prokurimeve publike si sekret shtetëror ka njohur një rritje eksponenciale që nga ardhja në pushtet e kryeministrit socialist Edi Rama. Nga viti 2014 deri në vitin 2018, qindra kontrata publike, duke filluar nga teknologjia informacionit, mirëmbajtja e ndërtesave publike e deri tek shërbimeve qeveritare janë klasifikuar si sekret”, thuhet në shkrimin e BIRN.

Citizens Channel f.s

 

Dy gjyqe të fituara dje nga gazetarët, përballë refuzimit për dhënie informacioni

Gjykata Administrative ka marrë dje dy vendime në favor të gazetarëve përballë mohimit të dhënies së informacionit nga institucionet publike.

Gazetari investigativ Artan Rama fitoi gjyqin përballë Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjitikës (MEI)ndërsa Rrjeti ndërsa Rrjeti Ballkanik për Gazetarinë Investigative (BIRN) në Shqipëri fitoi një betejë ligjor tre vjeçare për deklasifikimin e informacioneve nga Shërbimi Informativ Shqiptar.

“Unë vlerësoj kurajon me të cilën Gjykata vendosi në favor të transparencës, në favor të interesit publik” tha për Citizens Channel gazetari Rama, të cilit MEI i mohoi dhënien e informacionit mbi listën e hidrocentraleve që nuk janë objekt koncensioni, miratuar prej vitit 2015.

Gjykata Administrative dha një vendim me ekzekutim të përkohshëm në favor të gazetarit, çka nënkupton dhënie të menjëhershme të informacionit, pa pritur procedurën e apelimit.

“Gjykata më dha, jo vetëm të drejtë por e detyroi ministrinë që të më japë informacionin që kam kërkuar, pikërisht tani, në kohën e duhur” shprehet Rama

Vendimi i dhënë në favor të tij është risi për praktikën gjyqësore shqiptare, e cila edhe më parë i ka dhënë të drejtë gazetarëve, por i ka detyruar më parë të presin me vite për shkak të vonesave në shqyrtim. “Çështja mund të merrej në shqyrtim pas një apo dy viteve, ndërkaq aktualiteti do të kishte humbur, çka do ta bënte lajmin të padobishëm”, shton Rama.

BIRN Albania vs. Shërbimi Informativ Shqiptar

Pas një beteje ligjore të nisur në mars të vitit 2016 BIRN siguroi të drejtën ligjore për deklasifikimin e raporteve dhe statistikave të prodhuara nga Sigurimi i Shtetit gjatë regjimit komunist.

“Vendimi është pozitiv por tejet i vonuar dhe që mbetet ende i papërfunduar sepse do të duhet të zbatohet”, tha për Citizens Channel Gjergj Erebara, gazetar i BIRN në Shqipëri i cili shtoi se ky është një hap i rëndësishëm, por jo përfundimtar sepse zbatimit duhet të bëhet nga institucione të tjera përfshirë Autoritetin e Dosjeve, Ministrinë e Brendshme ose Arkivin e Shtetit.

Erebara thekson se ky rast duhet të shërbejë si shembull për institucionet e tjera: “Do të ishte mirë që arsyetimet të shërbenin si udhërrëfyes për institucione të ndryshme publike që disponojnë informacione të këtij lloji, të klasifikuara si sekret dekada më parë dhe të harruara si të tilla”.

Drejtësi e vonuar – drejtësi e mohuar

Sipas raportit “E drejta e Informimit” të publikuar nga qendra Res Publica, një kërkesë për informacion kërkon mesatarisht 105 ditë (26 ditë përgjigja fillestare, 25 ditë reagimi administrativ dhe 54 vendimi i Komisionerit për të drejtën e informimit),nëse kalon në të gjitha strukturat që parashikon Ligji për të Drejtën e Informimit.

Ky afat kohor vlen për kërkesat që nuk futen në proces gjyqësor, ku procedurat mund të zgjaten me vite.
“Problemi më i madh me vonesën është që administratat publike kanë mundësi të mësojnë të zvarrisin realizimin e kërkesave për të drejtë informimi duke sajuar procese të gjata gjyqësore”, thotë Gjergj Erebara nga BIRN.

Vonesat e tejzgjatura në krijimin e institucioneve të reja të drejtësisë kanë shkaktuar probleme në mbarëvajtjen e punës për gjykatat e Shqipërisë. Aktualisht çdo gjyqtar i Gjykatës Administrative të Apelit duhet të shqyrtojë 70 dosje në muaj, nga një volum prej rreth 20.000 çështjesh të prapambetura.

“Nëse nuk arrijmë të raportojmë informacionin e kërkuar në kohën e duhur, vendimmarrja e grupeve të interesit mund të rezultojë e gabuar për interesat e publikut të gjerë”, shton gazetari Artan Rama.

Sipas Erebarës, vonesat në aplikimin e të drejtës së informimit, janë tregues i mungesës së kapaciteteve në sistemin gjyqësor: “Përveç që të ankohemi për pritjen tre vjet, duhet të ankohemi në përgjithësi për kapacitetet e pakta të gjykatës administrative të apelit dhe pasojat e përgjithshme që ka krijuar kjo gjë për shqiptarët në përgjithësi”.

*Citizens Channel  /l.k./ /f.s/