Trajnim për gazetarët: “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal” – Fier

Citizens Channel me mbështetjen e Fondacionit Friedrich Ebert fton të gjithë gazetarët e angazhuar në qytetin e Fierit në trajnimin e katërt të ciklit “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal”, në datën 21 Shtator 2019. Pjesëmarrësit do të kenë mundësi të zgjerojnë njohuritë teorike dhe praktike mbi teknikat e raportimit lokal.

Trajnimit do të ndahet në tre pjesë kryesore:

  1. Integrimi i multimedias në raportimin lokal
    Në këtë sesion do të ndahen njohuri praktike mbi realizimit dhe montimit të imazheve, audios dhe videos përmes aparatit celular në pasurimin e produkteve mediatike më elementë të multimedias. Një tjetër aspekt i rëndësishëm do jetë aftësimi mbi përdorimin e platformave për vizualizimin e të dhënave në grafika apo harta interaktive.
  2. Mjetet dhe rëndësia e raportimit lokal
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të njihen me shembujt më të mirë ndërkombëtarë të mediave lokale, duke analizuar mjetet që ato përdorin për krijimin dhe shpërndarjen e përmbajtjes. Në fund do të këtë një sërë udhëzimesh dhe këshillash për përshtatjen e këtyre modeleve në kontekstin shqiptar.
  3. Raportimi lokal në Fier
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndajnë eksperiencat me një gazetar lokal të angazhuar në qytetin e Fierit, mbi çështje lokale të pa raportuara, që janë me rëndësi për jetën e përditshme të qytetarëve.
    Në fund të trajnimit do të organizohet një diskutim ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi ndajnë propozime për artikuj gazetaresk me në fokus qytetin e Fierit.

Trajnimi do të pasohet nga një thirrje e hapur ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi të aplikojnë për realizimin e artikujve multimedial që do të mbikëqyren dhe mbështeten financiarisht nga Citizens Channel.

Plotëso formularin për tu bërë pjesë e trajnimit:

https://forms.gle/R4HpDWE2ft6kYCvT7

Vendet janë të limituara, ndaj personat e përzgjedhur do të marrin një e-mail konfirmimi.
Më shumë detaje për axhendën dhe trajnimin do të publikohen pas përfundimi të fazës së regjistrimit

TKE me numrin më të lartë të shfaqjeve dhe spektatorëve

Teatri Kombëtar Eksperimental “Kujtim Spahivogli” (TKE)  është institucioni kulturor i cili ka pasur numrin më të lartë të shfaqjeve dhe spektatorëve gjatë 3-mujorit të dytë të vitit 2019 por edhe krahasuar me këtë 3-mujor të vitit të mëparshëm.

Bazuar në të dhënat e INSTAT Teatri Kombëtar Eksperimental është teatri i cili ka shtuar numrin e spektatorëve gjatë këtij viti. Të dhënat tregojnë se diferencat janë të ndjeshme krahasuar me institucionet e tjera, përfshirë këtu edhe Teatrin Kombëtar i cili prej më shumë se 1 viti e ka zhvendosur aktivitetin e tij artistik në godinën e quajtur “ArtTurbina”.

Numri i shfaqjeve dhe premierave gjatë 3-mujorit të dytë të 2018 dhe 2019.
Burimi: INSTAT

Teatri Kombëtar ka zhvilluar 47 shfaqje gjithsej gjatë tremujorit të dytë të vitit 2019 ndërsa Teatri Kombëtar Eksperimental ka zhvilluar 141 të tilla.  Ndërsa për sa i përket numrit të spektatorëve, Teatri Kombëtar ka pasur 10.585 spektatorë gjatë 3-mujorit të dytë të vitit 2019 ndërsa Teatri Kombëtar Eksperimental ka pasur 19.154 spektatorë. Gjithashu edhe në krahasim me institucionet e tjera të artit dhe të kulturës Teatri Kombëtar Eksperimental mban numrin më të lartë të spektatorëve.

Numri i spektatorëve gjatë 3-mujorit të dytë të 2018 dhe 2019.
Burimi: INSTAT

 

Teatri Kombëtar Eksperimental është gjithashtu i prekur nga “projekti” i cili synon prishjen e Teatrit Kombëtar për ta zëvedësuar atë me një të ri pa ruajtur asnjë gjurmë të godinës ekzistuese e cila daton që nga viti 1938 . Por ky projekt ka përballë një protestë të përhershme nga qytetarë dhe ngta artistë prej 1 viti e gjysëm të cilët kanë protestuar çdo ditë dhe kanë qëndruar 24 orë (prej rreth 2 javësh e gjysëm) në sheshin e Teatrit Kombëtar.

 

Citizens Channel / f.s

 

Trajnim për gazetarët: “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal” – Elbasan

Citizens Channel me mbështetjen e Fondacionit Friedrich Ebert fton të gjithë gazetarët e angazhuar në qytetin e Elbasanit në trajnimin e dytë të ciklit “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal”, në datën 28 Qershor 2019.
Pjesëmarrësit do të kenë mundësi të zgjerojnë njohuritë teorike dhe praktike mbi teknikat e raportimit lokal.

Trajnimit do të ndahet në tre pjesë kryesore:

  1. Integrimi i multimedias në raportimin lokal
    Në këtë sesion do të ndahen njohuri praktike mbi realizimit dhe montimit të imazheve, audios dhe videos përmes aparatit celular në pasurimin e produkteve mediatike më elementë të multimedias. Një tjetër aspekt i rëndësishëm do jetë aftësimi mbi përdorimin e platformave për vizualizimin e të dhënave në grafika apo harta interaktive.
  2. Mjetet dhe rëndësia e raportimit lokal
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të njihen me shembujt më të mirë ndërkombëtarë të mediave lokale, duke analizuar mjetet që ato përdorin për krijimin dhe shpërndarjen e përmbajtjes. Në fund do të këtë një sërë udhëzimesh dhe këshillash për përshtatjen e këtyre modeleve në kontekstin shqiptar.
  3. Raportimi lokal në Elbasan
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndajnë eksperiencat me një gazetar lokal të angazhuar në qytetin e Elbasanit, mbi çështje lokale të pa raportuara, që janë me rëndësi për jetën e përditshme të qytetarëve.
    Në fund të trajnimit do të organizohet një diskutim ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi ndajnë propozime për artikuj gazetaresk me në fokus qytetin e Elbasanit.
    Trajnimi do të pasohet nga një thirrje e hapur ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi të aplikojnë për realizimin e artikujve multimedial që do të mbikëqyren dhe mbështeten financiarisht nga Citizens Channel.

Plotëso formularin për tu bërë pjesë e trajnimit:

https://docs.google.com/forms/d/1-tKp3PF9cq8boL_LsvhP4s_0s4Hlswp7II28BaNgKAw/edit

Vendet janë të limituara, ndaj personat e përzgjedhur do të marrin një e-mail konfirmimi.
Më shumë detaje për axhendën dhe trajnimin do të publikohen pas përfundimi të fazës së regjistrimit

 

Dy gjyqe të fituara dje nga gazetarët, përballë refuzimit për dhënie informacioni

Gjykata Administrative ka marrë dje dy vendime në favor të gazetarëve përballë mohimit të dhënies së informacionit nga institucionet publike.

Gazetari investigativ Artan Rama fitoi gjyqin përballë Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjitikës (MEI)ndërsa Rrjeti ndërsa Rrjeti Ballkanik për Gazetarinë Investigative (BIRN) në Shqipëri fitoi një betejë ligjor tre vjeçare për deklasifikimin e informacioneve nga Shërbimi Informativ Shqiptar.

“Unë vlerësoj kurajon me të cilën Gjykata vendosi në favor të transparencës, në favor të interesit publik” tha për Citizens Channel gazetari Rama, të cilit MEI i mohoi dhënien e informacionit mbi listën e hidrocentraleve që nuk janë objekt koncensioni, miratuar prej vitit 2015.

Gjykata Administrative dha një vendim me ekzekutim të përkohshëm në favor të gazetarit, çka nënkupton dhënie të menjëhershme të informacionit, pa pritur procedurën e apelimit.

“Gjykata më dha, jo vetëm të drejtë por e detyroi ministrinë që të më japë informacionin që kam kërkuar, pikërisht tani, në kohën e duhur” shprehet Rama

Vendimi i dhënë në favor të tij është risi për praktikën gjyqësore shqiptare, e cila edhe më parë i ka dhënë të drejtë gazetarëve, por i ka detyruar më parë të presin me vite për shkak të vonesave në shqyrtim. “Çështja mund të merrej në shqyrtim pas një apo dy viteve, ndërkaq aktualiteti do të kishte humbur, çka do ta bënte lajmin të padobishëm”, shton Rama.

BIRN Albania vs. Shërbimi Informativ Shqiptar

Pas një beteje ligjore të nisur në mars të vitit 2016 BIRN siguroi të drejtën ligjore për deklasifikimin e raporteve dhe statistikave të prodhuara nga Sigurimi i Shtetit gjatë regjimit komunist.

“Vendimi është pozitiv por tejet i vonuar dhe që mbetet ende i papërfunduar sepse do të duhet të zbatohet”, tha për Citizens Channel Gjergj Erebara, gazetar i BIRN në Shqipëri i cili shtoi se ky është një hap i rëndësishëm, por jo përfundimtar sepse zbatimit duhet të bëhet nga institucione të tjera përfshirë Autoritetin e Dosjeve, Ministrinë e Brendshme ose Arkivin e Shtetit.

Erebara thekson se ky rast duhet të shërbejë si shembull për institucionet e tjera: “Do të ishte mirë që arsyetimet të shërbenin si udhërrëfyes për institucione të ndryshme publike që disponojnë informacione të këtij lloji, të klasifikuara si sekret dekada më parë dhe të harruara si të tilla”.

Drejtësi e vonuar – drejtësi e mohuar

Sipas raportit “E drejta e Informimit” të publikuar nga qendra Res Publica, një kërkesë për informacion kërkon mesatarisht 105 ditë (26 ditë përgjigja fillestare, 25 ditë reagimi administrativ dhe 54 vendimi i Komisionerit për të drejtën e informimit),nëse kalon në të gjitha strukturat që parashikon Ligji për të Drejtën e Informimit.

Ky afat kohor vlen për kërkesat që nuk futen në proces gjyqësor, ku procedurat mund të zgjaten me vite.
“Problemi më i madh me vonesën është që administratat publike kanë mundësi të mësojnë të zvarrisin realizimin e kërkesave për të drejtë informimi duke sajuar procese të gjata gjyqësore”, thotë Gjergj Erebara nga BIRN.

Vonesat e tejzgjatura në krijimin e institucioneve të reja të drejtësisë kanë shkaktuar probleme në mbarëvajtjen e punës për gjykatat e Shqipërisë. Aktualisht çdo gjyqtar i Gjykatës Administrative të Apelit duhet të shqyrtojë 70 dosje në muaj, nga një volum prej rreth 20.000 çështjesh të prapambetura.

“Nëse nuk arrijmë të raportojmë informacionin e kërkuar në kohën e duhur, vendimmarrja e grupeve të interesit mund të rezultojë e gabuar për interesat e publikut të gjerë”, shton gazetari Artan Rama.

Sipas Erebarës, vonesat në aplikimin e të drejtës së informimit, janë tregues i mungesës së kapaciteteve në sistemin gjyqësor: “Përveç që të ankohemi për pritjen tre vjet, duhet të ankohemi në përgjithësi për kapacitetet e pakta të gjykatës administrative të apelit dhe pasojat e përgjithshme që ka krijuar kjo gjë për shqiptarët në përgjithësi”.

*Citizens Channel  /l.k./ /f.s/

Ajri i ndotur është duke dëmtuar trurin e fëmijëve

 

Organizata Botërore e Shëndetit (OBSH) thotë se pothuajse 700.000 fëmijë  nën 5 vjeç vdesin çdo vit nga ndotja e ajrit. Miliona të tjerë dënohen më sëmundje për jetë për shkak të dëmit që shkaktohet në procesin e zhvillimit të trurit dhe të trupit.

Gjë që nuk është surprizuese kur kuptohet se 9 nga 10 persona janë të prekur nga ajri i ndotur. OBSH thotë se më shumë se 93% e 1.8 bilion fëmijëve në botë janë të ekspozuar nga ajri i ndotur toksik duke përfshirë 630 milion fëmijë që janë nën moshën 5 vjeç.

Vdekjet nga ndotja e ajrit në të gjithë botën.
Imazhi. Statista
Burimi: World Economic Forum

Në botën e zhvilluar, më shumë se gjysma e fëmijëve nën 5 vjeç janë të ekspozuar në nivelet e ajrit të ndotur mbi limitet e OBSH. Por, në botën që është duke u zhvilluar këto shifra kanë një rritje shokuese deri në 98%.

Fëmijët më shumë në risk

Fëmijët janë veçanërisht të ndjeshëm. Në çdo frymëmarrje, ata marin më shumë ajër për njësi të peshës së trupit se sa të rriturit. Grimcat e lehta, grimcat e vogla të ndotjes në ajër që janë më të holla se një qime e vetme njerëzore, përbëjnë një kërcënim të veçantë. Ato mund të kalojnë  nga mushkëritë në tru, duke dëmtuar membranat që mbrojnë nga substancat toksike.

Doza e kimikateve toksike që duhen për të dëmtuar një tru në zhvillim është shumë më e ulët se ai që do të dëmtonte një të rritur. Si dhe grimcat, nivelet e larta të grimcave magnetite, ndotës i lidhur me sëmundjet neuro-degjenerative, janë gjetur në trurin e njerëzve që jetojnë në zonat urbane.

Qytete të pistë

Urbanizimi është një shkak kryesor. “World Economic Forum” parashikon që në vitin 2050 më shumë se 2 e 3 e popullsisë së botës do të jetojë në qytet. Ndërkohë që qytetet janë motorët e ekonomisë globale, duke përllogaritur 80% e GDP, ata gjithashtu prodhojnë 75% të dioksidit të karbonit (CO2).

Megjithëse CO2 po nxit ndryshimin e klimës, në nivelin e tokës janë ndotësit si grimcat dhe oksidet e azotit të djegura nga djegia e lëndëve djegëse fosile që po i dëmtojnë fëmijët. Qytetet, zjarret në oborrin e shtëpisë janë një shkak kryesor i shëndetit të sëmurë tek fëmijët, edhe nëse ajri jashtë shtëpisë është më i pastër se në një qytet.

Imazhi: Reuters/Athit Perawongmetha
Burimi: World Economic Forum

Bazuar në “American Lung Association” fëmijët janë veçanërisht të ndjeshëm nga ndotja e ajrit për shkak se mushkëritë e tyre janë duke u rritur dhe ata janë më shumë aktivë se sa të rriturit. Të luajturit i bën fëmijët të thithin më shumë ajër të ndotur sepse janë më afër me tokën.

Shumica – 80% – e zhvillimit të mushkërive ndodh pas lindjen dhe vazhdon gjatë gjithë fëmijërisë. Mungesa e imunitetit natyral, i zhvilluar nga të rriturit me kohën, i bën fëmijët gjithashtu të ndjeshëm ndaj infeksioneve të frymëmarrjes gjë që rrit sensibilitetin e tyre ndaj ajrit të ndotur.

Çfarë mund të bëhet?

OBSH dhe Unicef kanë rënë dakord që është e nevojshme që të merren masa urgjente për të shkurtuar emetimet në mbarë botën, veçanërisht në qytete. Vendet me urbanizim të shpejtë  kanë mundësinë të anashkalojnë teknologjitë më të vjetra ndotëse dhe të shkojnë direkt në alternativa më të pastra me zero emetime.

Dhënia e aksesit të familjeve në lëndë djegëse të pastra gatimi do të bënte një ndryshim masiv për  fëmijët në zonat rurale. Më shumë se 40% e popullsisë botërore nuk kanë akses në lëndë djegëse të pastra dhe megjithëse disponueshmëria e tyre po rritet, OBSH thotë se nuk po ecën me rritjen e popullsisë, veçanërisht në Afrikën subsahariane.

Marrja e masave po bëhet gjithnjë e më urgjente. Një raport i vitit 2018 i Kombeve të Bashkuara theksoi se megjithëse normat e vdekshmërisë foshnjore janë përgjysmuar në dy dekadat e fundit, cilësia e dobët e ajrit ka çuar në vdekshmëri më të lartë tek fëmijët në vitin e tyre të parë të jetës. Nëse nuk veprojmë tani, vitet e përparimit në shëndetin e fëmijës mund të ndryshojnë.

Burimi: World Economic Forum

APP: 39% e tenderave me shkelje

Agjencia e Prokurimit Publik  (APP) raportoi pranë Komisionit Parlamentar Ekonomik në lidhje me mënyrën se si zhvillohen tenderat në Shqipëri. Ky ishte në raportim vjetor i bërë nga drejtoresha e Agjencisë së Prokurimit publik dhe hodhi dritë mbi mënyrën e zhvillimit të tenderave

APP mbikëqyr dhe administron procesin e tenderimit i cili në vetvete tregon mënyrën se si përdoren paratë publike. Autoriteti kontraktues, që përgjithësisht janë institucionet e shtetit shqiptar, lidhin kontrata me subjekte private të cilat kryejnë punë ose shërbime publike. Paratë e përdorura përgjithësisht janë para të buxhetit të shtetit (ka dhe raste kur paratë janë grante të dhuruara nga institucione apo organizata ndërkombëtare).

Në raportimin për vitin e kaluar u mësua se janë dorëzuar 1145 ankesa pranë Komisionit të Prokurimit Publik nga operatorë të ndryshëm ekonomikë dhe pas shqyrtimit të tyre është konkluduar se rreth gjysma e tyre ishin të parregullt. Konkretisht 39% e ankesave janë konsideruar të drejta nga Komisioni i Prokurimit Publik.

Sipas drejtoreshës së APP Evis Shurdha në 39% të rasteve Komisioni i Prokurimit Publik ka kthyer vendimet e marra nga autoritetet kontraktuese.

 

Pse është i rëndësishëm procesi i Prokurimit Publik?

Procesi i prokurimit publik është shumë i rëndësishëm sepse tregon mënyrën se si shpenzohen paratë publike, taksat e qytetarëve. Shqipëria në kuadër të Marrëveshjes së Stabilizim – Asociimit me Bashkimin Evropian ka disa kushte dhe direktiva të përcaktuara të cilat duhet t’i zbatojë dhe t’i përmbushë. Në kuadër të kësaj marrëveshjeje Shqipëria duhet të përafrojë legjislacionin e saj me atë të Bashkimit Evropian.

 

 

Trajnim për gazetarët: “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal” – Shkodër

Citizens Channel me mbështetjen e Fondacionit Friedrich Ebert fton të gjithë gazetarët e angazhuar në qytetin e Shkodrës në trajnimin e dytë të ciklit “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal”, në datën 25 Maj 2019.
Pjesëmarrësit do të kenë mundësi të zgjerojnë njohuritë teorike dhe praktike mbi teknikat e raportimit lokal.

Trajnimit do të ndahet në tre pjesë kryesore:

  1. Integrimi i multimedias në raportimin lokal
    Në këtë sesion do të ndahen njohuri praktike mbi realizimit dhe montimit të imazheve, audios dhe videos përmes aparatit celular në pasurimin e produkteve mediatike më elementë të multimedias. Një tjetër aspekt i rëndësishëm do jetë aftësimi mbi përdorimin e platformave për vizualizimin e të dhënave në grafika apo harta interaktive.
  2. Mjetet dhe rëndësia e raportimit lokal
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të njihen me shembujt më të mirë ndërkombëtarë të mediave lokale, duke analizuar mjetet që ato përdorin për krijimin dhe shpërndarjen e përmbajtjes. Në fund do të këtë një sërë udhëzimesh dhe këshillash për përshtatjen e këtyre modeleve në kontekstin shqiptar.
  3. Raportimi lokal në Shkodër
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndajnë eksperiencat me një gazetar lokal të angazhuar në qytetin e Shkodrës, mbi çështje lokale të pa raportuara, që janë me rëndësi për jetën e përditshme të qytetarëve.
    Në fund të trajnimit do të organizohet një diskutim ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi ndajnë propozime për artikuj gazetaresk me në fokus qytetin e Shkodrës.
    Trajnimi do të pasohet nga një thirrje e hapur ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi të aplikojnë për realizimin e artikujve multimedial që do të mbikëqyren dhe mbështeten financiarisht nga Citizens Channel.

Plotëso formularin për tu bërë pjesë e trajnimit:
https://forms.gle/D5YgN87mpVc3Bfp87

Vendet janë të limituara, ndaj personat e përzgjedhur do të marrin një e-mail konfirmimi.
Më shumë detaje për axhendën dhe trajnimin do të publikohen pas përfundimi të fazës së regjistrimit

Protesta e Unazës së Re zhvendoset në Surrel; Avokati: Shtëpia e Kryeministrit, e barabartë me shtëpinë e çdo shqiptari

Dje u shënua dita e 66 e protestës së banorëve të zonës së Astirit.  Prej rreth 2 muajsh e gjysmë ata kërkojnë anulimin e projektit të Unazës së Madhe i cili parashikon prishjen e rreth 200 banesave.

Prej muajsh ata protestojnë çdo ditë duke bllokuar aksin e rrugës që të çon tek sheshi “Shqiponja”. Mbrëmë ata e përshkallëzuan protestën e tyre duke shkuar drejt banesës së Kryeministrit Edi Rama, në Surrel.

Të pajisur me pishtarë dhe me jelekët portokalli ata kërkuan anulimin e këtij projektit, aktualisht i pezulluar për shkak të një hetimi në lidhje me një nga kompanitë fituese të projektit “DH Albania”.

“Qëllimi i kësaj proteste ishte që ti jepej një mesazh Kryeministrit Rama se shtëpia jote kudo qoftë, është e barabartë me shtëpinë e çdo familje në Unazën e Re dhe në gjithë Shqipërinë”, tha për Citizens Channel avokati Artan Manushaqe i cili prej kohësh i është bashkuar protestës së banorëve të Astirit.

Fotogaleri: protesta e banorëve të Astirit zhvendoset pranë shtëpisë së Kryeministrit Rama

Sipas aktivistëve protesta e djeshme ka zgjatur rreth një orë dhe është zhvilluar pa incidente, me pjesëmarrjen spontane të banorëve të zonës së prekur nga projekti, studentëve dhe qytetarëve të tjerë.

Avokati Manushaqe ngriti një sërë shqetësimesh që lidhen me ligjshmërinë e ndërtimit të këtij segmenti të Unazës së Madhe: “Projekti ka rënë sepse është korruptiv dhe shtëpitë dhe pasuritë e shqiptarëve do të mbrohen me çdo kusht brenda garancive kushtetuese dhe të Kodit Penal apo bazuar edhe në të drejtën e Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut dhe Jurisprudencës së Gjykatës së Strasburgut”.

Avokati liston një sërë shqetësimesh që lidhen me shkeljen e procedurave të shpronësimin dhe legalizimet:

  • Nuk ka pasur asnjë komunikim verbal me banorët e zonës
  • Shkresat e nisura nga autoritetet publike, ku kërkohet lirimi i banesave për 10 ditë dhe parashikohen gjoba deri në 500 mijë lek nëse nuk prishen banesat vullnetarisht, konsiderohen të paligjshme kur në të njëjtën kohë ka një hetim në SHBA dhe Shqipëri për projektin
  • Skualifikimi i banesave që janë pranuar më parë dhe kanë nisur procesin e legalizimit

 

*Citizens Channel / F.S/

10 premtimet për transportin publik në Tiranë përballë vëzhgimit në realitet

Në 30 dhjetor të vitit 2015 Bashkia Tiranë rriti çmimin e biletës së transportit publik me 10 lek. Ky vendim erdhi pasi Shoqata e Transportit Qytetas kishte kërkuar që çmimi i biletave të autobusëve të shkonte në 70 lek për shkak të rritjes së çmimit të nafës dhe pretendimit se kostot e tyre mbulohen vetëm me shifrën 70 lek.

Tirana është një qytet i cili ka një popullsi prej rreth 1milion banorësh dhe një pjesë e konsiderueshme e qytetarëve të saj përdorin transportin publik. Rritja e çmimit të biletës së transportit publik u shoqërua me një sërë premtimesh dhe masash që do të ndërmerreshin nga ana e Bashkisë ndaj kompanive kompanive që e ofrojnë këtë shërbim.

Në 10 janar të vitit 2016, rreth 1 javë e gjysëm nga rritja e çmimit, Bashkia Tiranë premtoi se rritja e çmimit të biletës do të shoqërohej me rritjen e cilësisë së shërbimit.

Ishte nënkryetari i bashkisë, Mazniku i cili theksoi se Bashkia Tiranë do të merrte 10 masa të cilat do të ndikonin në përmirësimin e këtij shërbimi.

Megjithatë, në një studim të pavarur dhe vullnetar nga studiuesi Edmond Çera, situata dhe raporti i qytetarëve me transportin publik paraqitet krejt ndryshe. Për pregatitjen e këtij studimi janë realizuar 52 udhëtime me linjat e qytetit ( që janë 15).

Pikat kyçe të studimit të cilat përputhen edhe me masat që Bashkia Tiranë premtoi se do të merte, janë:
Informacioni i afishuar në stacion

  • autobusi nuk mund të parkojë siç duhet
  • koha e pritjes në stacion për autobusin
  • sa kohë qëndron autobusi në stacion
  • autobusi pret në stacion pavarësisht se nuk ka pasagjerë
  • mbipopullimi në autobus
  • kondicioneri
  • pastërtia brenda në autobus
  • stafi i shërbimit
  • autobusi hap dyert vetëm pasi parkon dhe koha e udhëtimit

Më poshtë paraqiten në mënyrë të përmbledhur 10 zotimet e Bashkisë Tiranë përballë përfundimeve të studimit “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë“:

  • Bashkia: “Të respektohet me rigorozitet orari i fillimit dhe mbarimit të shërbimit dhe të respektohet frekuenca në stacionet e autobusëve”
  • Studimi: 38.3 minuta pritje në stacionin e autobusit

Ndërkohë studimi i pavarur tregon se: Koha e pritjes në stacion për autobusin: Secila linjë e autobusëve ka një kohë të caktuar që i detyron qytetarët të presin në stacionet përkatëse. Ato variojnë nga 3.3 minuta deri në rreth 38.3 minuta. Përkatësisht, sipas studimit, qytetarët presin për secilën linjë: “nga të dhënat e mbledhura vihet re se linja më e shpejt (pra ajo për autobusët e së cilës pasagjeri pret më pak) krahasuar me linjat e tjera është ajo e “Kombinat-Kinostudio” (3.3 minuta). Në vend të dytë është “Porcelan” me rreth 5.7 minuta diferencë nga autobusi i fundit. Renditja vijon me “Tufinën” (6.7 minuta), linja “Ish Kombinati i Autotraktorëve– Institut & anasjelltas” 6.8 minuta dhe linja e “Tiranës së Re” me rreth 7 minuta. Nga ana tjetër linja që vonohet më shumë është linja “Qendër–QTU–Megatek–City Park“ (rreth 38.3 minuta). Ngjitur me këtë është linja “Qendër–Mihal Grameno–Qendër” me rreth 8 minuta më mirë. Linja e “Laprakës” rezulton në tre linjat me vonesën më të gjatë (23.7 minuta)”, thuhet në studim.

Por ka edhe raste kur autobusi pret në stacion edhe pse nuk ka pasagjerë. Sipas studimit raste të tilla vihen re veçanërisht në orarin e drekës dhe atë të mbrëmjes.

Koha e pritjes në stacion për autobusin
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”

 

  •  Bashkia: “Të respektohet shpejtësia e lëvizjes së mjeteve, në mënyrë që mjetet të mos lëvizin më ngadalë se ajo që duhet dhe  gjatë kryerjes së shërbimit, mjetet do të qëndrojnë në çdo stacion të linjës, për të mos kapërcyer stacionet, siç ndodh ndonjëherë”
  • Studimi: “4.7 minuta nga njëri stacion në tjetrin”

Por studimi tregon se: Në lidhje me kohën e udhëtimit Gjetjet tregojnë se linja “Tirana e Re” dhe “Kashar-Yzberisht-Qendër” e mbulon më shpejt se të gjitha linjat e tjera distancën nga stacioni në stacion (2 minuta). Lista vijon me linjën e “Laprakës” (2.2 minita), “Teg-Sauk i Vjetër-Kopshti Zoologjik-Ish Stacioni i Trenit” (2.2 minuta), “Porcelanit” (2.7 minuta) etj. Në vend të fundit vendoset linja “Qyteti Studenti-Jordan Misja” dhe “Kombinat-Kinostudio” me rreth 4.7 minuta kohë për të përshkruar distancën nga stacioni në stacion. Normalisht në kohën lidhur me përshkrimin e distancës nga stacioni në stacion luan rol afërsia e vendndalimeve të autobusëve, ngarkesës së trafikut në rrugën që frekuenton etj. por në këtë studim linjat konsiderohen të krahasueshme me njëra-tjetrën edhe në këtë aspekt.

Koha e pritjes në stacion për autobusin
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”
  •  Bashkia: “Të gjithë mjetet e transportit publik qytetas të udhëtarëve do të jenë të pajisura me emrin e linjës, ngjyrën, numrin e dokumentacionit të nevojshëm në mjetet dhe shenja të tjera të identifikimit dhe kompanitë do të vendosin në mjediset e jashtme të transportit, informacionet për oraret, itineraret dhe frekuencën e lëvizjes si dhe duhet të pajisin mjediset e brendshme të mjeteve me informacione për oraret, itineraret dhe frekuencën e lëvizjeve”,
  • Studimi: Nuk ka asnjë informacion mbi tarifat apo abonetë, vetëm 13% kanë informacioni mbi kompaninë dhe vetëm 8% kanë hartën e linjave në stacion

Në studimin e kryer vihet re se pjesa dërrmuese e autonusëve të Tiranës nuk e kanë informacionin e nevojshëm për qytetarët. Sipas studimit informacioni i afishuar në stacion është shumë i ulët. Mungesa e informacionit do të thotë që qytetarët të mos kënë informacione të sakta mbi linjën e autobusit apo hartën e vendeve që ai përshkron.

Informacioni i afishuar në stacion dhe brenda autobusit.
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”.
  • Bashkia: “Mjetet e transportit publik duhet të jenë të pajisur me kondicionerë funksionalë, të cilët duhet të jenë gjithmonë në punë”,
  • Studimi: Në 58% të rasteve kondicioneri nuk ndizet

.Në lidhje me përdorimin e kondicionerit në autobus, të dhënat e nxjerra nga studimi thonë se në 58% të rasteve, kondicioneri nuk ndizet pavarësisht se funksionimi i tij është i nevojshëm si në raste kur ka qenë shumë vapë apo ka pasur atmosferë mbytëse.

A është ndezur kondicioneri?
Burimi: Studimi ” Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”.
  • Bashkia: “Mjetet e transportit publik duhet të jenë të pastër si nga jashtë ashtu edhe nga brenda”, vazhdon deklarata.
  • Studimi: Pastërtia në autobus më pak se gjysma e mesatares

Studimi ka përfshirë dhe matjen e pastërtisë brenda në autobus dhe ka vendosur një shkallë vlerësimi nga 1 deri në 5 për ta matur atë. Rezultatet tregojnë se pastërtia në autobus është më pak se gjysma e mesatares (2.4).

Pastërtia brenda në autobus.
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”.
  • Bashkia: “Personeli i mjeteve të transportit publik duhet të jetë i pajisur me uniformë, elementë identifikimi përkatës dhe përmirësimi i marrëdhënieve me qytetarët, nuk do të tolerohet asnjë keqkomunikim me qytetarët”,
  • Studimi: 8% e shoferëve mbajnë uniformë dhe 71% e fatorinove mbajnë uniformë

Një vlerësim i përcaktuar në disa pika është bërë në studim edhe për personelin e autobusit: fatorinon dhe shoferin. Vlerësimi ka të bëjë me: Sjellja qytetare, komunikimi, jep biletën mban uniformë, duket profesional dhe mban bexh për faturinon dhe duket profesional, mban bexh, mban uniformë, i bie borisë, komunikon me fatorino, frenon rrezikshëm, hap derën jo në stacion, komunikon me pasagjerët, i jep qëllimisht ngadalë dhe përdor telefonin për shoferin.

Ekipi i shërbimit.
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”

 

Në studim janë përfshirë edhe pika të tjera si  psh mbipopullimi i autobusëve i cili tregon se mbipopullimi në autobuse është aq i lartë (39%), sa qytetarët e kanë të vështirë të lëvizin lirshëm, apo të zbresin lirshëm nga autobusi.

Rreth 1 vit më parë Veliaj prezantoi një sondazh të bërë nga Bashkia Tiranë i cili tregonte se qytetarët kishin filluar të kishin më shumë besim ndaj transportit publik. Megjithatë dy nga premtimet e tij kryesore gjatë gjithë këtyre viteve që ka qenë në pushtet:
linjat e autobusëve elektronikë dhe biletat elektronike, nuk janë përmbushur ende.

Citizens Channel

Studentët refuzojnë dialogun, Rama nis turin e takimeve “të fshehta” nën kamerat e ERTV

Studentët kanë hyrë sot në ditën e 14-të të protestës, duke bllokuar disa nga rrugët kryesore në qytet për tu mbledhur më pas para Kryeministrisë, ku përsëritën qëndrimin për plotësimin e kërkesave dhe refuzim të dialogut.

Ndërkohë Kryeministri Rama ka zhvilluar dy takime, në fakultetin e Gjeologji Minierave dhe Universitetin Bujqësor të Tiranës. Takimet janë zhvilluar pa praninë e mediave, me përjashtim të televizionit privat online të Kryeministrit “ERTV”, ku edhe janë shpërndarë materialet filmike.

“Takime në fshehtësi”

Nga një vëzhgim i faqeve zyrtare  të Fakulteteve rezulton se studentëve nuk u është shpërndarë asnjë njoftim paraprak për takimet me Kryeministrin Rama.

Në faqen zyrtare, Universiteti Bujqësor i Tiranës (UBT) njofton për një “Takim të hapur me studentët” pa përmendur në asnjë vend prezencën e Kryeministrit.

Njoftimi i publikuar në faqen zyrtare të UBT

Fakt ky që u vu në dukje edhe nga studentët pjesëmarrës:
“Rektori na njoftoi në që do të ketë mbledhje me studentët, pedagogët dhe nuk u njoftua fakti që do vinit ju Z. Kryeministër. Nuk me pëlqeu fare një mënyrë e tillë përçarje që ju po bëni. Ndaj unë po ju them që jam sot e para që po e braktis këtë mbledhje…”, tha një prej studentëve në takimin e hapur në UBT.

Ndërkohë Rektori i UBT, Bahri Musabelliu e thotë qartë gjatë takimit se ka qenë ai që e ka ftuar Kryeministrin:
“Meqë Kryeministri shfaqi dëshirën t ë vijë me ftesën time, me ftesën time
unë edhe për etikë nuk desha të flas i pari se mund të flisja sigurisht i pari..”, thotë Musabelliu.

Në faqen e Fakultetit të Gjeologji Minierave nuk ka asnjë njoftim zyrtar për takimin e zhvilluar dje mes kryeministrit Rama dhe studentëve e pedagogëve.

Faqja zyrtare e FGJM nuk ka asnjë njoftim rreth takimit me Kryeministrin Rama

Sipas studentëve, e njëjta gjë u tentua të bëhej në Universitetin e Arteve, por studentë të këtij universiteti thanë për Citizens Channel se e refuzuan takimin, duke dalë në protestë me gojën e mbuluar me shirita dhe ngjitëse.

Ndërkohë një  “Thirrje për tryezë studentore” është publikuar dhe në faqen zyrtare të Fakultetit të Shkencave Sociale. Takimi pritet të zhvillohet nesër në orën 9:00 në ambientet e fakultetit. Janë të shumtë studentët që kanë komentuar duke ngritur dyshime për prezencën e Kryeministrit Rama.

*Citizens Channel /l.k/