“Notre Dame de Tiran” ekspozohet në mjediset e Teatrit Kombëtar

“Notre Dame de Tiran” quhet ekspozita e sjellë në mjediset e Teatrit Kombëtar që prej datës 2 nëntor. Nëpërmjet këtyre veprave autori Avni Delvina paraqet imazhe të ndryshme të cilat vënë në qendër kauzën për mbrojtjen e teatrit por edhe sjell një qasje satirike ndaj situatës aktuale politike.

Vepra e piktorit Avni Delvina në mjediset e Teatrit Kombëtar / Foto: Entenela Ndrevataj

Image 1 of 9

Lushnje: Fermerët hedhin produktet në rrugë si shenjë e mbështetjes së munguar nga qeveria

Autore: Fatmira Bajrami | Citizens Channel

Fermerët në Fier, Berat dhe Lushnje prej ditësh janë ngritur në protestë, duke hedhur prodhimet në rrugë për të kërkuar më shumë mbështetje nga qeveria. 

“Ne kemi falimentuar, jemi të mbaruar. Për sezonin tjetër këta fermerë nuk do të mbjellin dot. Ne si prodhues nuk kemi marrë asnjë lek nga inputet bujqësore. Asnjë nuk ka marrë asnjë subvencion nga qeveria për prodhimet e tyre”, u shpreh një nga fermerët në qytetin e Lushnjës.

Vetëm në muajin tetor  ata kanë organizuar 3 protesta, tek ura e Kucit në Berat, tek rrethrrotullimi plasmasit në Lushnje dhe ditën e djeshme në Savër. 

Me pankarata në duar ku shkruhej: “Ne nuk mund të punojmë vetëm për të paguar akcizën e naftës” ; “Edhe “jahti” im meriton naftë pa akcizë”; “Zoti kryeministër, domatja e Myzeqesë ka hyrë në Europë” ata pranuan se protestat do të vijojnë deri në plotësimin e kërkesave të parashtruara. 

Fermerët kërkojnë më shumë mbështetje nga qeveria, që sipas tyre i ka harruar.

 

Ata kanë shprehur këto pesë kërkesa të përbashkëta:

  1. Mbështetje financiare direkte për fermerët duke na subvencionuar për çdo njësi produkti te hedhur ne treg kundrejt faturës tatimore të shitjes dhe stimulim te eksportuesve te cilet janë promotore te zhvillimit te bujqësisë.
  2. Vlerësim dhe kompensim financiar me çmim dysheme të tregut për produktet e humbura nga fatkeqësitë natyrore dhe stokun e produktit të shkaktuar nga çrregullime të forta të tregut.
  3. Rregullim në paketën fiskale 2020 të shkallës së TVSH-së për sektorin e tregtimit dhe përpunimit të produkteve bujqësore e blegtorale sepse aplikimi i shkallëve të ndryshme të TVSH-së që sot është në mënyre paradoksale 0% në blerje dhe 20% në shitje dhe përfshirja e të ashtuquajturës normë kompensimi 6% në këtë mekanizëm i ka vënë operatorët e këtij sektori në një regjim taksimi të padrejtë dhe për pasojë i ka detyruar të furnizohen me produktet bujqësore nga importi dhe të braktisin produktin vendas .
  4. Kërkojmë nga Ministria e Bujqësisë të na garantojë shërbimin e ekstensionit me specialistët e Drejtorive Rajonale të Bujqësisë,laborator për analiza të tokës, garantim dhe monitorim të cilësisë së imputeve bujqësore , kontroll dhe monitorim të cilesisë së produkteve tona nëpërmjet një laboratori të akredituar.
  5. Kërkojmë nga qeveria të angazhohet në rregullimin me ligj të kushteve dhe mënyren e kryerjes së tregtisë me produktet bujqësore për të garantuar interesat e paleve në këtë treg.

Fermerët paralajmërojnë përshkallëzimin e protestave deri në plotësimin e kërkesave të tyre. 

“O shteti të na e rregullojë këtë gjëndje se ne jemi të gjithë të falimentuar. Dhe do rrimë të gjithë, do bllokojmë rrugët, do nxjerrim traktorët, ça kemi nëpër shpia se nuk ka rrugëzgjidhje në rast se shteti nuk reflekton”, u shpreh një tjetër prej protestuesve gjatë zhvillimit të protestës. 

Vjosa, lumi i fundit i egër në Evropë, i risjellë përmes fotografive

Ekspozita “Vjosa perla e egër e Evropës” u hap dje në Muzeun Kombëtar dhe paraqiti për publikun veprat artistike të  7 fotografëve shqiptarë dhe të huaj, duke treguar bukuritë dhe aspektet e veçanta të këtij lumi.

Nuk është hera e parë që organizata “EcoAlbania” zhvillon evente për të mbrojtur Vjosën dhe për të evidentuar vlerat e saj nëpërmjet artit. 2 vite më parë u zhvillua koncerti “Mos ma prek Vjosën” në sheshin Skënderbej në Tiranë i cili gjithashtu synonte sensibilizimin e qytetarëve për mos ndërtimin e digave të planifikuara në Vjosë.

Jo vetëm nga ana artistike, por edhe nga ana shkencore ka pasur aktivitete dhe iniciativa sensibilizuese. 30 shkencëtarë të huaj dhe shqiptarë kanë kryer studime në Vjosë dhe kanë mbajtur qëndrimin kundër ndërtimit të heceve në këtë zonë.

Të pranishëm në ekspozitë ishin edhe disa nga fotografët që  kanë dokumentuar bukuritë dhe veçoritë e këtij lumi.

Banoret e fshatit Kute, duke protestuar kunder HEC-it te Pocemit | Foto: Roland Tasho

“Unë meqë kam një cikël të hershëm me  të huajt me kostume shqiptare, kam çuar në Vjosë dhe kam fotografuar nënkryetaren e Parlamentit Evropian e cila pranoi dhe ka dalë buzë Vjosës me një kostum të zonës ose më saktë të zonës së Beratit. Më e bukura është kur erdhën 5 art – designer që kanë kërcyer të gjithë, nga Kalifornia, një firmë shumë e fuqishme në Amerikë që quhet Patagonia edhe ata në sensibilizim dhe në mbrojtje të Vjosës. Erdhën, pranuan u veshën me këto kostumet e zonës dhe dolën e bënë një cikël shumë të bukur fotografik buzë Vjosës”, u shpreh për Citizens Channel fotografi Roland Tasho.

Ndërsa për fotografin tjetër Adrian Guri kontakti i parë me Vjosën ishte kur iu propozua që të punonte për të. Ai tregon se më parë nuk kishte ndonjë informacion specifik për këtë lum.

Ekspedite ne lumin Vjosa 2014 | Foto: Ardian Guri

” Ai ishte impakti im i parë dhe momenti më i rëndësishëm dhe pas asaj filluam 6 dokumentarë të tjerë, gjithmonë me tematikën për ta mbrojtur për të nxjerrë në pah vlerat e saj për të nxjerrë vlerat e gjithçkaje se nuk është vetëm lumi, është komplet lugina dhe fshatrat”, u shpreh ai.

Olsi Nika biolog dhe drejtues i “EcoAlbania” i cili ka një eksperiencë të gjatë në studimin dhe mbrojtjen e mjedisit u shpreh se:

“Ideja për Vjosën është për të rritur ndërgjegjësimin e komuniteteve lokale dhe nëpërmjet rritjes së ndërgjegjësimit të ushtrojmë edhe një presion tek vendimmarrësit në mënyrë që vlerat që Vjosa mbart, të cilat janë edhe vlera natyrore por janë edhe vlera historike , kulturore e më gjerë; të ruhen kështu siç janë dhe të transmetohen dhe në brezat pasardhës”.

Ndërsa fotografi amerikan Nick St. Oegger tregoi se kur erdhi për herë të parë aksidentalisht në Shqipëri, të gjithë i thoshin se është një vend në të cilin nuk ke çfarë sheh ose çfarë bën. Por përshtypja e tij e parë ishte krejt e kundërt me çfarë i kishin thënë. Ai kontribuoi në këtë ekspozitë me disa fotografi të Vjosës dhe u shpreh se ishte i impresionuar nga zona përreth.

Banor i fshatit Kalivac | Foto: Nick St. Oegger

” Ajo çka mendoj që ishte më interesante është se duket që ka një çështje (toka) që i bashkon shumë njerëz në Shqipëri dhe ata duket se do të luftojnë për të”, u shpreh ai për Citizens Channel.

Ekspozita do të qëndrojë e hapur në Muzeun Kombëtar deri ditën e dielë. Në objektivin e fotografëve Roland Dorozhani, Artan Rama, Gregor Subic, Robert Hackman, Nick St. Oegger, Adrian Guri dhe Roland Tasho; Vjosa paraqitet në disa këndvështrime.

*Citizens Channel /f.s./

“Numra privatë për shërbime publike” – Kaosi me sistemin e ankesave për autobusët në Tiranë

*Erisa Kryeziu | Citizens Channel

Foto: Autobusi i Unazës në një ditë të zakonshme në Tiranë | Fjori Sinoruka | Citizens Channel

Mijëra qytetarë përdorin çdo ditë transportin publik në Tiranë. Lëvizja e përditshme është një sfidë mes pritjeve të gjata në stacion për shkak të orareve që nuk respektohen, kaosit që vjen nga mungesa e informacionit dhe mungesës së kushteve bazike.

Situata mbeti e njëjtë edhe pas vitit 2017, kur qytetarët u detyruan të paguajnë 10 lekë më shumë për biletën. Në këtë kohë Bashkia e Tiranës premtoi një transformim rrënjësor të rrjetit të transportit publik, vendosi 10 kushte për kompanitë dhe ngriti mekanizma raportimi nga qytetarët dhe “kërcënoi” kompanitë me heqje të licencave.

Një vëzhgim 3 javor i Citizens Channel në linjat kryesore të transportit publik në Tiranë tregon se shumë pak ka ndryshuar. Qytetarët thuajse njëzëri tregojnë se ankesat për kushtet janë të njëjtat, por shumë pak kanë informacion mbi ku t’i adresojnë këto ankesa.

“Është e vetmja mënyrë se si qytetarët të na ndihmojnë që të disiplinojmë e të bëjmë zap të gjitha linjat e autobusëve në Tiranë”, deklaronte Veliaj në shkurt 2017, kohë kur u vendos në dispozicion numri falas 0800 0888, për monitorimin e 10 kushteve vendosur operatorëve të transportit urban nga vetë qytetarët.

Nga vëzhgimi në terren rezulton se ky numër afishohet vetëm në deklaratat e zyrtarëve të bashkisë, pasi nuk gjendet në brendësi të autobusëve. Në katër linjat e vëzhguara u konstatuan katër numra të ndryshëm për ankesa, që menaxhohen nga vetë kompanitë që operojnë shërbimin.

Linja Kombinat – Kinostudio


Kompania Shega Trans ka afishuar në brendësi të autobusëve një numër celular, krah një tabele që i kërkon qytetarëve të denoncojnë abuzimet e punonjësve në autobus. Citizens Channel kontaktoi me këtë numër, duke mësuar se është një funksion i brendshëm i kompanisë, dhe nuk ka lidhje me numrin 0800 0888 nga Bashkia e Tiranës që mungon në këta autobusë.

Tirana e Re – “Numri që ju kërkoni nuk ekziston”

“Është e mbingarkuar. Duhet të presësh tre autobuza që të hipësh. Vetëm me Tiranën e Re ndodh kjo”, tregon një zonjë që përdor çdo mëngjes autobusin për të shkuar në punë.

Për t’iu përgjigjur ankesave, linja e Tiranës së Re ka të afishuar një tjetër numër 0800 3399. Citizens Channel provoi të kontaktonte me të, duke konstatuar se numri nuk ekziston apo është jashtë shërbimit.

Kashar – Yzberisht – Qendër


“Udhëzojmë të gjithë udhëtarët në rast pakënaqësie, pyetje, kërkese apo informacioni të nevojshëm rreth linjave apo Shoqërisë Gerard – A sh.p.k. të telefonojnë në numrin 067 2010050”, shkruhet në njoftimin e afishuar në brendësi të autobusëve të linjës Kashar- Yzberisht – Qendër.

Nga komunikimi mësuam se numri i përket vetë shoqërisë që menaxhon këtë linjë e cila ndjek raportimet dhe nuk ka informacion nëse ka apo jo një detyrim për të afishuar numrin falas të vënë në dispozicion nga bashkia për raportimet e qytetarëve. Vëzhgimi në terren tregon se ky numër nuk gjendet as në këta autobusë.

Linja e Unazës

Edhe në linjën e Unazës, një ndër më të frekuentuarat në qytet, gjendet i afishuar një numër privat dhe adresa e postës elektronike të kompanisë FERLUT SH.A, e cila administron këtë shërbim, por vihet re mungesa e numrit 0800 0888.

Si funksionon mekanizmi i raportimit?

Agjencia e Mbrojtjes së Konsumatorit (AMK) e Bashkisë së Tiranës është institucioni përgjegjës për monitorimin e cilësisë së transportit urban, që ka edhe të drejtën të gjobisë kompanitë për shkelje. Vetë numri i AMK nuk gjendet i afishuar në autobusë dhe gjasat që kompanitë t’i vetë ofrojnë institucionit gjobitës ankesat që marrin, janë të vogla.

Citizens Channel mësoi përmes një kërkese për informacion se AMK nuk ka informacion as për ankesat që vijnë në numrin e Bashkisë 0800 0888. “Numri i ankesave për transportin publik, dërguar nga qytetarët e Tiranës në numrin 0800 0888, nuk disponohet nga Agjencia e Mbrojtjes së Konsumatorit, pasi ky numër nuk menaxhohet nga ne si institucion”, thuhet në përgjigjen e AMK.

Megjithatë, AMK sqaron se në katër muajt e fundit (Janar – Prill 2019) janë marrë 127 ankesa përmes aplikacionit “Tirana Ime”, faqes së Facebook, adresës së e-mailit dhe numrit të telefonit.

AMK sqaron më tej se për këtë periudhë janë vendosur 179 gjoba ndaj kompanive të transportit urban me një vlerë financiare prej 746.000 lekësh.

Një kërkim në faqen zyrtare të Bashkisë Tiranë tregon se numri 0800 0888 nuk është i dedikuar për transportin publik. Ai është vënë në dispozicion nga institucion për pyetje mbi të gjitha çështjet që lidhen me qytetin, çka mund ta bëjë të vështirë adresimin e problemeve specifike të transportit publik.

16 linja… një stacion

Në dy vendqëndrimet e autobusëve të vendosur në unazën e vogël të Tiranës, , kalojnë 14 linja autobusësh nga 15 të tilla që operojnë në qytetin e Tiranës. Autobusët duhet t’i ndajnë dy vendqëndrimet edhe me linja ndërqytetëse.

Sipas Vendimit të Këshillit Bashkiak, mos respektimi i vendqëndrimit ndëshkohet me 5.000 lekë për çdo konstatim, por mungesa e hapësirës bën që në orët e pikut dhjetëra autobusë të çdo ditë të ndalojnë jashtë stacioneve.

Ajo që vihet re është se në stacionet më të ngarkuara në Tiranë, hapësira për qëndrimin e autobusëve është shënjuar me sinjalistikë horizontale duke ndërprerë një nga korsitë e automjeteve. Mungesa e një xhepi të dedikuar për autobusët në një nga rrugët më të frekuentuara në Tiranë dhe qëndrimi i numrit të lartë të autobusëve përtej hapësirës së vijëzuar krijon probleme të shumta me trafikun.

Edhe vetë shoferët e autobusëve ankohen se vonesat vijnë për shkak të trafikut të krijuar: “Një rrotullim i plotë i autobusit të Tiranës së Re shkon 45 minuta. Varet nga trafiku. Lëviz një minutë, një minutë vonohet autobusi i parë, vonohemi edhe ne pas…” shprehet një nga shoferët e linjës së Tiranës së Re.

Lexo edhe:

Pas vitesh premtime, askush nuk di t’i përgjigjet pyetjes “Kur do vijë autobusi?”

Cilat janë linjat më problematike në Tiranë?

Prej vitit 2016 Bashkia e Tiranës ka lidhur kontrata të reja me operatorët e transportit publik, duke përfshirë një sistem me 300 pikë, që zbriten në bazë të shkeljeve që shoqërohen me gjoba. Citizens Channel ka siguruar numrin e pikëve që iu janë zbritur operatorëve për vitin 2018, ku vihet re se linja “Ish Kombinati i Autotraktorëve – Qendër” është ajo që ka më shumë shkelje me 110 pikë të zbritura ndërsa linjat më “korrekte” me vetëm 10 pikë zbritje janë ato të Saukut, Maternitetit të Ri dhe Porcelanit.

 

Të vrarë sepse thanë të vërtetën: tributi për 9 gazetarët e vrarë në vitin 2018

Më shumë se 30 gazetarë – përfshirë Jamal Khashoggin – janë vrarë këtë vit. Me ndihmën e kolegëve dhe të afërmve, si edhe nëpërmjet fjalëve dhe fotografive vetë viktimave, po përkujtojmë disa prej tyre në këtë artikull.

Nga Aamna Mohdin dhe Bibi van der Zee / The Guardian

Maharram Durrani, 1990 – 30 prill 2018

Durrani ishte një e trajnuar -producente dhe prezantuese tek Radio Azadi në Afganistan, u qëllua nga një bombë vrasëse gjatë kohës kur po shkonte në punë në Kabul.

Malali Bashir, gazetar, producent televizioni dhe videosh  për RFE/RL në Afganistan dhe koleg i Durranit: “Bomba ishte një sulm i drejtpërdrejtë për gazetarët. Ndërkohë që i humbën jetët një nga një, e gjithë zyra ishte në shok. Nuk mund ta shpjegoj situatën në të cilën gjendeshim. Nuk e ndaluam transmetimin. Çdo gjë ishte drejtpërdrejtë…Po tregoheshim profesionalë, po jepnim faktet, po tregoheshim të balancuar, por ishte emocionale për shkak të humbjes së kolegëve më të cilët ishe në kontakt dje.

Maharram ishte punësuar për të punuar në një program javor të fokusuar në çështjet e grave dhe të drejtat e grave. Ajo ishte mbështetësja kryesore financiare e familjes. Ajo i kishte thënë babait të sdaj se do të ishte si një djalë, një person që fiton bukën. Babai i saj tha se ajo refuzoi të martohej sepse donte të vazhdonte të mbështeste financiarisht familjen e saj. Ai tha se ajo ishte shumë kurajoze dhe e zonja.

Ajo ishte e butë, shumë modeste, por me një potencial të madh si gazetare. Ne nuk kemi shumë gra në terren, veçanërisht gra të cilat janë të interesuara për të mbuluar çështje që kanë të bëjnë me gratë. Kjo është tragjedi. Ajo ishte akoma në trajnim…nuk arriti as të mbaronte programin e parë.”

Burimi: The Guardian

 

Jefferson Pureza Lopes: 17 nëntor 1979 – 17 janar 2018

Producent dhe prezantues në radion  Rádio Beria Rio FM në Brazil, Lopes i pafrikësuar kritikoi politikanët lokalë dhe vuri në dukje korrupsionin. Ai u qëllua për vdekje në dhomën e tij të ndenjjes. Askush nuk është akuzuar për vrasjen e tij.

Në 19 nëntor 2017, pak muaj para se ai të vritej, kanali i radios në të cilin Lopes punonte u sulmua dhe u dogj. Lopes ngarkoi një video në Facebook duke treguar çfarë kishte ngelur dhe insistoi se radioja do të rikthehej në transmetim.

Burimi: The Guardian

 

Ibrahim al-Munjar: 1992 – 17 maj 2018

Korrenspodenti për websaitin e lajmeve Sy24 në Siri u vra jashtë shtëpisë së tij nga një grup i panjohur në Maj.

Ghaith Hammour, themeluesi i Sy24 dhe editori i al-Munjar: “Ibrahimi ishte një nga korrenspodentët tanë në jug. Ai bëri gjithçka. Në nuk e kemi luksin që të kemi njerëz edhe para kameras edhe pas kameras. Kur ai bënte video për ne, ai ishte kameramani, ai që tregonte historinë dhe editori i historisë.  Ai ishte një nga ata që i kapte historitë.  Ai na tregonte se si i bënte dhe ne e ndihmonim që ti bënte më mirë.

Veçanërisht, një histori e shkëlqyer e tij ishte një për fëmijët që jetonin në Daraa të cilët në fillim të revolucionit bënë disa grafiti në të cilat i kërkonin Asaad -it të largohej. Disa nga këta fëmijë u torturuan dhe u arrestuan.  Në vitin 2018 Ibrahimi bëri një histori tjetër për këta fëmijë të cilët tani ishin burra. Kjo ishte një nga historitë më të mira që ai ka bërë.

Ai pati disa kërcënime nga Isis dhe nga regjimi. Ai e ndërroi shtëpinë disa herë, por fatkeqësisht u vra para shtëpisë së tij.

Ibrahimi ishte kaq i qetë, por kishte një sy të shkëlqyer dhe e zhvilloi veten e tij gjatë viteve dhe ishte një nga kameramanët më të mirë në zonë. Kur ai vdiq, e gjithë zyra jonë ishte e shkatërruar. Nuk e dinim kush e vrau. Nuk mund të jemi të sigurt, jemi në Siri. Dhe Siria është vendi më i rrezikshëm në botë për një gazetar.”

Burimi: The Guardian

 

Jan Kuciak: 17 maj 1990 – 21 shkurt 2018

Në shkurt, trupat e Jan Kuciak, një gazetar investigativ për websaitin Aktuality.sk, dhe të fejuarës së tij Martina Kušnírová, u gjendën në apartamentin e tyre: të dy ishin qëlluar, pa shenja përleshjeje.

Pavla Holcová, një gazetare çeke e cila kishte punuar me Kuciak në investigimin e tij të fundit: “Ai ishte një fshatar, në kuptimin më të mirë të fjalës. Ishte modest, nuk futej nëpër sherre. Ishte një djalë i heshtur, por tipi i njeriut i cili do të dijë se si funksionon bota. Ai pëlqente të gërmonte dhe të analizonte dokumenta duke  bërë mozaikun e informacionit të ishte në fokus.

Ne punuam bashkë përPanama Papers dhe Paradise Papers, por rreth 18 muaj para vdekjes së tij ne kishim punuar për një artikull shumë të madh rreth mundësisë së lidhjeve  ndërmjet kryeministrit sllovak dhe një dege të mafias italiane, “ Ndrangheta.”

Jan dhe e fejuara e tij po planifikonin të martoheshin…Editori i tij më telefonoi mëngjesin pasi trupat e tyre  u gjendën dhe më tha se duhet të isha nën mbrojtje policore. Folëm sërisht një ditë më vonë dhe ramë dakort se duhet ta nxirrnim artikullin sa më parë të ishte e mundur, me një koalicion gazetarësh të cilët punuan për artikullin dhe bënë një punë të jashtëzakonshme për ta shpërndarë në disa media.

Nuk e ndjeva shumë kur kryeministri sllovak dha dorëheqjen më pas. Puna ime është të sjell informacionin, jo të heq nga puna politikanët. Gazetaria është duke u përballur me një krizë në të gjithë botën. Por ndoshta së shpejti do të kapim fundin, e më pas do të vijë një lloj më i mirë gazetarie për shekullin 21″.

Burimi: The Guardian

 

Lesslie Ann Pamela Montenegro del Real: 1982 – 5 shkurt 2018

Gazetarja dhe drejtuesja e kanalit “La Nana Pelucas” në Youtube dhe e një reviste online “El Sillon”. Ajo u vra nga dikush i cili hyri në restorantin që ajo drejtonte bashkë me bashkëshortin dhe e qëlloi në kokë.

Del Real ishte një nga pesë gazetarët meksikanë të vrarë këtë vit, bashkë me  Jesús Alejandro Márquez Jiménez, Carlos Domínguez RodríguezLeobardo Vázquez Atzin and Mario Leonel Gómez Sánchez.

“Nana Pelucas” siç e quante veten bënte një tallje dhe ngacmim ndaj politikës, korrupsionit dhe anëtarëve të qeverisë .

Ajo mori një numër kërcënimesh nga grupet kriminale në vitin që ndodhi vrasja e saj.

Burimi: The Guardian

Musa Abdul Kareem: 1994 – 21 korrik 2018

Fotografi dhe editori i gazetës libiane Fasanea u rrëmbye nga të panjohur dhe më pas u gjet i vdekur me shenja torture.

Salima Bin Nozha, kryeredaktori i Fasanea – s: “Musau erdhi në gazetën tonë në vitin 2015. Ishte një burrë i përulur, i lumtur dhe plot me jetë. Ishte fotograf dhe më vonë u bë editor.

“Ai pëlqente të ndihmonte njerëzit, veçanërisht të varfrit. Ai gjithmonë jepte për komunitetin. Ai shpesh mblidhte para për të mbështetur njerëzit që kishin të ardhura të ulta ose ata që ishin në kërkim të dëshpëruar të ndihmës. Ai gjithashtu pëlqente të dëgjonte muzikë dhe të vizatonte.  Nëse kishe nevojë për ndihmë, ai ishte gjithmonë atje.

Ka një luftë civile në Libi dhe grupet ekstremiste si Daesh lëvizin lirshëm në vend. Këtu nuk ka siguri ose zbatim të ligjit. Të gjithë bëjnë atë që duan të bëjnë. Në vitin 2017 një tjetër koleg i imi u vra dhe nga ana tjetër një tjetër kolege grua u vra. Gazetarët po vriten sepse po flasin të vërtetën.

Në Libi nuk e kemi të drejtën e fjalës. Është shumë e rrezikshme të jesh gazetar këtu. Gjithsesi, vdekja e tij na shokoi të gjithëve. Është e pabesueshme se si dikush si ai u rrëmbye dhe u vra. U tmerruam nga vdekja e tij. Ne vazhdojmë të raposrtojmë sepse ne ndjejmë që është detyra jonë për të treguar se çfarë po ndodh në vendin tonë. Ne po bëjmë më të mirën për të nxjerrë të vërtetën.”

Burimi: The Guardian

 

Rob Hiaasen: Shkurt 1959 – 28 qershor 2018

Asistent editor dhe kolumnist për Capital Gazette në Maryland, USA.

Në 28 qershor një burrë hyri në redaksi duke qëlluar dhe lënë të vdekur Hiaasen bashkë me Gerald Fischman, John McNamara, Rebeça Smith dhe Wendi winters. Një i dyshuar është akuzuar dhe është në pritje të gjyqit.

Në maj Hiaasen shkruajti një artikull për Ditën e Nënës:

“Nuk mund ta ngre telefonin për të telefonuar nënën time më. I shkreti, egoisti unë. Por e diela ishte dita jonë për të folur në telefon.  Ajo ishte në Florida, unë në Maryland, si të ishte gjeografia jonë kronike.

Për shkak të saj,  besoj se të gjitha pyetjet që janë me vlerë për t’u bërë, janë ato personale.  Çfarë dhurate për dikë që të ulë zërin në qetësi dhe të dëgjojë përgjigjen e tij. Kështu njerëzit fillojnë të besojnë tek njëri – tjetri. Kështu njerëzit bien në dashuri. Mund të themi se kështu qëndrojnë bashkë.

Nëse je me fat, nuk do të të duhet të rritesh shumë për të vlerësuar prindërit e tu. ”

Burimi: The Guardian

 

Shujaat Bukhari: 25 shkurt – 14 qershor 2018

Gazetari dhe themeluesi i “Rising Kashmir” një gazetë e përditshme në Kashmir u qëllua për vdekje nga dikush i paidentifikuar në Srinagar në Indi.

Sameer Yasir, gazetar dhe mik: “Shujaat do të bënte gjithçka për të të ndihmuar nëse do të kishe ndonjë problem. Njëherë kisha ngecur në një aeroport në Colombo dhe kisha me vete një shok i cili kishte një problem me vizën. I thashë se kishim një problem dhe ai telefonoi dikë në Sri Lanka dhe e rregulloi.  Ai ishte ky lloj burri.

Pak para se të vritej, e pashë duke lëvizur në makinën e tij dhe e përshëndeta me dorë, ai ishte duke buzëqeshur. Ai kishte gjithmonë një buzëqeshje të veçantë.  Më tha se do të më telefononte ose do të më dërgonte mesazh.

Nëse je nga Kashmiri dhe je editor i një gazete këtu, ke një punë shumë të vështirë. Duhet të përshkruash një vijë shumë të hollë, nuk duhet të acarosh militantët, nuk duhet të acarosh ushtrinë, nuk duhet të acarosh shtetin indian, nuk duhet të acarosh pakistanezët. Kështu ngecesh midis shumë “lojtarësh”.

Burimi: The Guardian

 

Paul Rivas Bravo: 25 prill 1972 – prill 2018

 

Fotogazetari për të përditshmen ekuadoriane “El Comerso” ishte në një detyrë me gazetarin Javier Ortega dhe shoferin Efrain Serraga, kur të tre u rrëmbyen dhe u vranë  nga një grup disident i trafikur të drogës.

Ana Maria Carvejal, mike dhe kolege:  “Të gjithë e donin Paulin. Ai bënte miq kudo që shkonte sepse ishte gjithomë i interesuar në historitë e njerëzve: për djalin që kujdesej për makinën, për kamarierin, për shoferin e taksisë ose për këdo që ishte duke e nxjerrë në një shtëtitje me varkë.

Udhëtimi i tij i fundit ishte në një zonë pranë kufirit me Ekuadorin dhe Kolumbinë. Që nga marrëveshja e paqes në Kolumbi që demobilizoi Farc-un, disa nga elementët kriminalë  brenda grupeve të vjetër guerrilse janë akoma të armatosur, të përfshirë në trafikun e drogës dhe në të tjera aktivitete. Fola me të në mëngjes, por më vonë i dërgova mesazhe, ai nuk përgjigjej dhe këtu fillova të shqetësohesha.  Mëngjesin tjetër, qeveria konfirmoi se ai, Javier dhe Efraini ishin rrëmbyer.

Ne formuan një kolektivitet , “NosFaltan3″ ( na mungojnë tre), dhe shkuam çdo natë pranë qeverisë për t’i bërë presion shtetit sa më shumë të ishte e mundur për lirinë e tyre.

Por disa javë më vonë, në 13 prill, ne morëm lajmin e tmerrshëm se ata ishin vrarë. 8 muaj kanë kaluar që nga rrëmbimi dhe 7 muaj pas vrasjes , dhe është akoma e vështirë të besohet që kjo ka ndodhur.

Ka shumë pak progres me investigimin për vrasjen. Është shumë e rëndësishme që të flitet për të në çdo hapsirë.  Ne duam që çdokush ta dijë se Paul ishte një burrë sensitiv, i drejtpërdrejtë, i gëzueshëm, i buzëqeshur, mbështetës, mbrojtës,  dhe të gjithë këta tre burra ishin profesionistë të mëdhenj dhe njerëz të bukur.”

Burimi: The Guardian / Citizens Channel / F.S

 

 

 

 

 

 

 

Thirrjet për arsim publik falas censurohen nga televizioni privat i Kryeministrit

Kryeministri Rama u takua sot me studentë dhe pedagogë të universiteteve ku prezantoi heqjen e tarifës së studimit dhe bursa për studentët ekselent që zgjedhin mësuesinë. Fjala e tij u ndërpre nga një aksion proteste i Lëvizjes “Për Universitetin”, ku aktivistët bënë thirrje për ulje të tarifave deri në arsim publik falas.

Ne shkuam aty dhe përmes një kontrolli të rrepte dhe absurd për një takim me studentët nga ana e rojeve dhe organizatorëve, arritëm të futeshim në sallë”, tregon për Citizens Channel një prej aktivisteve të Lëvizjes e Për Universitetin, “aty pritëm deri sa të fliste Kryeministri dhe të hapnim banderolën ku kishim shkruar ‘Boll i zhvatet studentët'”.

Aktivistët tregojnë se banderola iu është shqyer forcërisht nga disa të rinj dhe se janë nxjerrë menjëherë jashtë nga punonjësit e gardës.

“Jashtë na nxorën gardistet që merren me ruajtjen e Kryeministrit. Ishin rreth katër vetë. Pas takimit, një nga studentët aktivistë u shoqërua në polici nga civilë pa asnjë dokument, ku iu fshinë edhe fotot dhe filmimet dhe më pas u lirua”, u shpreh aktivistja Albina Ruko.

Banderola që u tentua të shpalosej gjatë aktivitetit. Foto: Për Universitetin

Aktivistët tregojnë më tej arsyet përse vendosën të ndërmerrnin aksionin e sotëm:

“Ky aksion vjen në saj të një rezistence të gjatë katër vjeçare kundër politikave në arsim, si ligji për arsimin e lartë me të cilin Kryeministri favorizon me para publike universitetet private, kundër tarifave që janë më të lartat në rajon dhe më gjerë, kundër shtypjes së demokracisë në universitet dhe kundër spektaklit të Kryeministrit me studentët. Ky aksion është paralajmërues i një vjeshte aspak të qetë studentore. Tarifat e larta dhe rritja e çmimeve të jetesës po e bëjnë çdo ditë e më të vështirë jetesën dhe shkollimin tonë. Por kjo nuk i intereson Kryeministrit që u fal para bizneseve të mëdha dhe u merr shpirtin studentëve”.

Si u transmetua ngjarja në ERTV?

Aktiviteti i zhvilluar pa praninë e medias, u transmetua live vetëm në ERTV, televizionin online të Kryeministrit Rama.
Siç shihet nga postimet në faqen zyrtare të Kryeministrit në “Facebook”, ERTV nuk fokusoi në asnjë moment këtë ngjarje, duke ndërprerë madje transmetimet në kohën kur aktivistja po drejtonte akuza direkte ndaj Kryeministrit.
Video: Lidhja e parë live e ERTV e publikuar në faqen zyrtare të Kryeministrit ndërpritet gjatë aksionit të studentëve

Pasi ishin ndërprerë transmetimet, Rama i drejtohet punonjësve të gardës me fjalët: “merreni përcilleni pak vajzën…përcilleni pak”.

Pasi studentja largohet forcërisht nga salla, ERTV rifillon transmetimin me batutat ironike të Ramës mbi aktivisten: “Me siguri ngelëse, po s’ka rëndësi janë shfaqje të kudondodhura në botën e internetit”.

Video: ERTV rifillon transmetmin


Në videon më poshtë të përgatitur nga Citizens Channel tregohet ngjarja ashtu si ka ndodhur. Në krahun e majtë është vendosur video e filmuar me celular nga një pjesëmarrës në aktivitet dhe djathtas ajo çka është treguar në ERTV.

“Për Universitetin është një lëvizje studentore që prej kohësh zhvillon protesta të vazhdueshme mbi problematika universitare si: tarifat e studimit, kushtet në konvikte, ndryshimet ligjore pas reformës në arsimin e lartë dhe kërkesën për arsim publik falas.
*Citizens Channel /l.k./

Shkodër, dëmshpërblimet për përmbytjet mbeten peng i burokracive mes Bashkisë dhe Prefekturës

Muaji Mars shënoi një tjetër përmbytje për banorët e zonës së nën – Shkodrës. Uji dëmtoi banesat, bagëtitë dhe kulturat bujqësore në periudhën e fillimit të pranverës, kohë kur një pjesë e madhe e prodhimeve pritet të japin frytet. 5 muaj më pas, banorët  janë ende në pritje të dëmshpërblimeve, të cilat mbeten peng i procedurave burokratike të institucioneve përgjegjëse.

Jac Zadrima, banor i fshatit Shirq i prekur nga përmbytja e fundit, i pyetur nga “Citizens Channel” mbi ndikimin e përmbytjes në ekonominë lokale, tha: “Unë jam tu punu me borxh. Kalojnë infeksionet dhe ashtë mbjellë dy herë bereqeti. Jonxhës në vend me ja marrë kosën e parë në mars ose në prill, unë ja kam marrë në qershor”.

Në kohën e përmbytjes, pati vizita dhe inspektime nga ana e institucioneve përgjegjëse. Zv. Kryeministrja Senida Mesi  dhe Ministria e Mbrojtjes Olta Xhaçka shkuan në vendngjarje dhe premtuan se do të bënin maksimumin për të mbështetur banorët e përmbytur si dhe do të shikonin mundësinë për investime afatgjata për të parandaluar situata të tilla.

Nëpërmjet ligjit për të Drejtën e Informimit, Citizens Channel i kërkoi Bashkisë Shkodër raportin me përfundimet e vlerësimit të dëmeve dhe kulturave bujqësore të dëmtuara.

Në datën 19 korrik Bashkia e Shkodrës me anë të vendimit Nr. 51, bën të ditur vlerësimin e dëmeve në total për banorët e njësive administrative: Dajç, Ana e Malit dhe njësia administrative Rrethina + Qendër.

Vlera totale e përllogaritur në lekë për këto zona, në bazë të këtij vendimi është 98,624, 24 lekë për 59 familje të prekura.

Ndërsa, për sa i përket kulturave bujqësore, numri i tyre është 25, në rreth 4965 parcela, me një sipërfaqe në total prej 20,788,821 metra katrorë. Vlera totale e këtij dëmtimi shkon në 310,976,940 lekë.

Vleresimet sipas kulturave bujqësore/ Burimi: Bashkia Shkodër *Citizens Channel

Në vendim Bashkia Shkodër ka kërkuar një alokim fondesh nga Drejtoria e Përgjithshme e Emergjencave Civile pranë Ministrisë së Mbrojtjes për shkak të “pamjaftueshmërisë së Bashkisë për të mbuluar vlerën”.

Burokracitë mes Prefekturës dhe Bashkisë mbajnë peng dëmshpërblimin e banorëve të prekur

Citizens Channel iu drejtua përmes një kërkese për informacion Drejtorisë së Përgjithshme të Emergjencave Civile në Ministrinë e Mbrojtjes, për të pyetur nëse është dhënë fondi i kërkuar nga Bashkia e Shkodrës.

Ministria e Mbrojtjes u përgjigj: “Dokumentacionet për banesat e dëmtuara nga përmbytjet e muajit Mars në qarkun Shkodër nuk janë depozituar ende në Drejtorinë e Përgjithshme të Emergjencave Civile”.

Përfaqësuesit e Ministrisë së Mbrojtjes pohojnë për “Citizens Channel” se nga kontaktet me Institucionin e Prefektit të Qarkut Shkodër janë informuar se Bashkia Shkodër nuk ka kryer plotësimet e nevojshme bazuar VKM-së nr. 329, datë 16.05.2012. Ky Vendim i Këshillit të Ministrave, përcakton kriteret se si bëhet procedura e vlerësimit të dëmeve të ndodhura nga fatkeqësi natyrore ose veprimtari njerëzore, në dy kategori: kur shpallet gjendja e emergjencës si dhe në rastet kur ajo nuk shpallet.

Citizens Channel iu drejtua Prefekturës së Qarkut Shkodër për të ditur se cilat ishin kriteret e paplotësuara nga Bashkia Shkodër sipas VKM – së numër 329 e datës 16.05.2012 në vlerësimin e dëmeve nga përmbytja e muajit mars 2018.

Prefektura Shkodër u përgjigj se kishte vënë re disa parregullsi ligjore dhe e kishte kthyer mbrapsht vendimin nr. 34 i datës 22/05/2018 për shkak të disa mangësive tekniko – ligjore në lidhje me përpilimin e dokumentacionit të nevojshëm.

Rreth dy muaj më vonë, Bashkia Shkodër publikoi vendimin e rishikuar ku  miratohej  vlera e dëmeve nga përmbytjet e marsit.

Edhe këtë vendim, Prefektura e ka kthyer në Bashkinë e Shkodrës për rishikim në datën 18 gusht 2018, duke shtuar: “Është konstatuar në të njëjtën kohë se Këshilli Bashkiak Shkodër nuk ka marrë vendim për dhënien ndihmë financiare të menjëhershme nga buxheti i vitit 2018.

“Për sa më sipër Bashkia Shkodër duhet të përpilonte dokumentacion për secilën nga familjet e përmbytura referuar preventivave ndërtimore dhe atyre elektroshtëpiake në zbatim të VKM-së nr 329/2012 kreu III me qëllim dërgimin e praktikave individuale pranë Prefektit të qarkut Shkodër dhe më pas përcjelljen e tyre Ministrisë së Mbrojtjes – Drejtorisë së Emergjencave Civile”, vijon më tej përgjigjja e Prefekturës.

Prefektura i ka kërkuar edhe një herë Bashkisë Shkodër plotësim të dokumentave.
“Me shkresën tonë Nr.1035/1 date 17.08.2018  drejtuar Bashkisë Shkodër i është kërkuar të plotësoj dosjet individuale sipas kritereve ligjore duke zbatuar edhe afatet kohore”, thuhet në përgjigjen e kërkesës për informacion.

Banorët ende të painformuar mbi dëmshpërblimet

Gjatë muajit gusht Citizens Channel takoi disa nga banorët e prekur nga përmbytja ku ata u shprehën për dëmet e shkaktuara, për dëmtimin material por edhe për dëmtimin e gjësë së gjallë.

Video më poshtë tregon gjendjen e shtëpisë së familjes Zadrima, banues në fshating Shirq të Shkodrës gjatë përmbytjeve në mars të këtij viti.

Jac Zadrima – Banor i fshatit Shirq i prekur nga përmbytja/ Foto: *Citizens Channel

I intervistuari Jac Zadrima, kur u pyet se a kishte marrë një informacion të dytë pas vlerësimit të dëmeve nga Bashkia Shkodër u përgjigj: “Absolutisht, as Qeveria as Bashkia. Nuk na kanë kthy xhevap si me thënë, për dëmet që janë bërë. Kur kanë ardh i kanë pa, dhe sot i ke efektet e shtëpisë. Shifet banaku, shifet bufeja, shifet raftet, shifen muret, shifet çdo gjë se çfarë dëmi është bërë. Ata kanë ardh i kanë vlerësu, por nuk ndijmë ndonjë fjalë të mirë as prej Qeverisë, as prej Bashkisë. Po vjen vjeshta prapë, prapë po përmbytna. Na paret e 2010 dhe 2011 i kena pa marrë akoma, të shtëpive.”

Por nga vijnë përmbytjet dhe kush janë përgjegjësit?

E kontaktuar nga Citizens Channel, Alminda Mema drejtoreshë e  Qendra e Informimit Aarhus që ka në fokus mjedisin, na jep këtë informacion:

  • Përmbytjet në Shkodër kanë një historik të vazhdueshëm për shkak të karakteristikave hidrike dhe reshjeve të shumta dhe me densitet të lartë. Ndërsa shtimi i përmbytjeve vjen si pasojë e ndryshimeve klimatike (me shumë reshje dhe të dendura, shkrirje e shpejtë e borës ndër male), ndërtimi i hidrocentraleve që kanë ndryshuar rrjedhën e lirë të lumenjve dhe mbajnë rezervuaret me ujë mbi normat e parashikuara me ligj dhe detyrohen të bëjnë shkarkime shumë të mëdha nëse prurjet e ujërave në digë janë shumë të larta.
  • Përmbytjet vijnë edhe si pasojë e gërryerjes dhe shfrytëzimit të inerteve të shtretërve të lumenjve, prerjes së pemëve në pyje dhe bimësisë përgjatë lumenjve. Vijnë edhe si pasojë e mungesës apo bllokimit të kanaleve kulluese të para, të dyta dhe të treta. Të hedhjes së mbeturinave nga njerëzit në këto kanale, të ndërtimeve pa kriter në zona të predispozuara për tu përmbytur.
  • Përgjegjës janë komunitetet që kanë ndërtuar aty, autoritetet që kanë lejuar ndërtimet, hidrocentralet, qeveria që nuk merr masa rehabilitimi, dëmshpërblimi apo shpërngulje të këtyre banorëve apo që nuk bën investime në infrastruktura mbrojtëse/argjinatura apo që nuk delivron fond mjaftueshëm për mirëmbajtjen e kanaleve kulluese apo që nuk ka aftësi ripërtëritëse pas një fatkeqësie natyrore (renditemi ndër vendet e fundit në botë për kapacitetin ripërtëritës pas një fatkeqësie).
  • Përgjegjëse është edhe Bashkia që mund të bëjë investime të tilla por edhe për menaxhimin jo të duhur të mbetjeve urbane të cilat përfundojnë në kanalet kulluese.
  • Përgjegjës janë njerëzit atje që nuk janë të informuar as nuk marrin masa vetjake për tu impaktuar më pak nga përmbytjet.
  • Fajin e kanë edhe firmat e sigurimeve që nuk pranojnë të sigurojnë toka të cilat e dinë që kanë rrezik përmbytjesh.

Në kushtet kur banorët janë ende të pa dëmshpërblyer nga përmbytja e fundit dhe të pashpresë për dimrin që vjen, institucionet përgjegjëse ende nuk e kanë zgjidhur në mënyrën e duhur ligjore këtë problematike dhe “dëmshpërblimi” është vetëm në letër.

*Citizens Channel / Fjori Sinoruka Senad Tula

Lista e dokumentave dhe kërkesave:

Përgjigje nga Bashkia Shkodër

Pergjigje nga Ministria e Mbrojtjes

Përgjigje nga Prefektura e Qarkut Shkodër

Vendimi Nr. 51 i Këshillit Bashkiak Shkodër

 

 

Aktivistët “shembin” digën në mbrojtje të Vjosës, lumit të fundit të egër në Europë

Ditën e sotme në Tiranë, përpara piramidës u zhvillua protesta simbolike për mbrojtjen e lumit Vjosa, nga anëtarë të Eco Albania dhe “Balkan River Defence.

Protestuesit u shprehën kundër vendimit të Qeverisë për ndërtimin e hidrocentralit të Kalivaçit në lumin e Vjosës, gjithashtu kërkuan që lumi Vjosa të jetë lumi i vetëm në Europë në të cilin të mos ketë hidrocentrale dhe të shpallet Park Kombëtar.

Protestuesit theksuan se turizmi në Shqipëri është një nga pikat kyçe të zhvillimit të vendit dhe duke qenë se pasuritë kombëtare të Shqipërisë janë të lidhura drejtpërdrejt me turizmin, ndërtimi i hidrocentraleve e shkatërron natyrën e vendit. Në qershor të këtij viti Qeveria shqiptare nënshkroi kontratën koncensionare me kompanitë “Ayen Enerji” dhe “Fusha”, për të ndërtuar hidrocentralin e Kalivaçit.

Rezistenca për mbrojtjen e “Zemrës Blu” të Evropës e mbështetur nga aktivistët e Turit të Lumenjve të Ballkanit është kthyer sërish në Vjosë. Aktivitët do të udhëtojnë për 31 ditë në Ballkan për të mbështetur komunitetet që mbrojnë lumenjtë e tyre.

Fotogaleri nga protesta:

Turi i Lumenjve të Ballkanit filloi në vitin 2016 si një lëvizje argëtuese me kajakë në lumenjtë e Ballkanit dhe u shndërrua në një lëvizje mbrojtëse të këtyre lumenjve për shkak të hidrocentraleve që po ndërtohen në to.

Ky është turi i dytë që lëvizja Turi i Lumenjve të Ballkanit po zhvillon, duke udhëtuar dhe vozitur në Ballkan, në vende si: Shqipëria, Maqedonia, Mali i Zi, Bosnjë – Hercegovina, Kroacia dhe Sllovenia.

*Citizens Channel

Regjisorja Iara Lee: “Ju mund ta shpëtoni Teatrin Kombëtar përmes artit”

Ditën e premte në sheshin e teatrit kombëtar regjisorja – aktiviste Iara Lee shfaqi dokumentarin  e saj “Burkinabe Rising”, një dokumentar i xhiruar në një nga shtetet më të varfra të Afrikës, Burkina Faso. Dokumentari dëshmon për rolin e artit dhe aktivizmit në revoltën e njerëzve që çoi në rrëzimin e diktatorit Blaise Compaoré i cili kishte 27 vite në pushtet.

Ngritja e njerëzve të Burkina Fasos ndodhi në një mënyrë të pazakontë: nëpërmjet artit. Artistë të të gjitha zhanreve e shprehën kryengritjen e tyre nëpërmjet veprave artistike. E dokumentuar nga Iara Lee kjo kryengritje tenton t’i tregojë botës fuqinë e njerëzve të bashkuar për të përmirësuar ambientin social në të cilin jetojë dhe për të vendosur vetë për jetën e tyre.

Ardhja në Tiranë e këtij dokumentari përkon me një ngjarje të ngjashme: Insistimi për shembjen e Teatrit Kombëtar nga pushteti vendor dhe qendror dhe rezistenca disa mujore e artistëve, qytetarëve dhe shoqërisë civile të cilët e kundërshtojnë këtë vendim.

Të intervistuar nga Citizens Channel, Iara Lee dhe editori Dimo Petkov thonë se dëshirojnë që dokumentari i tyre të jetë inspirim për “kryengritësit” e Tiranës.

Intervista e plotë:

Në aspektin kulturor, cila ishte gjëja e parë që vutë re kur erdhët në Shqipëri?

Gjëja e parë, për të qenë e sinqertë, është sepse jeni shumë të mirë dhe unë jam nga Brazili dhe mendoj që shqiptaret dhe brazilianet kanë personalitet shumë të ngjashëm dhe janë shumë miqësorë.

Por ndonjëherë, për shkak se jeni shume miqësorë dhe të mirë, Qeveria mund te përfitojë. Kështu që duhet të jemi të forte.

 Pse zgjodhët ta prezantonit dokumentarin tuaj ne Shqipëri?

 Europa është e mërzitshme, por Shqipëria është si një thesar i fshehur. Është shumë special dhe motra ime dhe unë, familja ime, mamaja ime nga Brazili;, të gjithë erdhën në Shqipëri, sepse ishim duke parë në hartë dhe…Greqia është shume e populluar, Turqia është shumë e populluar, Kroacia është shumë e populluar, çdo vend është i populluar, Italia gjithashtu, dhe ne ishte “wow”: shiko Shqipërinë, është shumë e bukur, shumë natyrale, e lirë, kështu që familja ime erdhi, mamaja ime nga Brazili dhe Dimo erdhi nga Bullgaria.

Çfarë mund të mësoje bota nga dokumentari juaj?

Iara: Çfarë mendon Dimo? Çfarë mund të mësojnë nga dokumentari jonë?

Dimo: Mendoj që mund të mësojnë shumë sepse mendoj që ky film dhe Afrika është një kontinent, që mund të jetë një shembull i mirë për botën sepse kudo njerëzit kanë të njëjtat probleme. Kështu që mendoj që ky film dhe njerëzit afrikanë mund të jenë një shembull i mirë për çfarë duhet bërë dhe si duhet bërë. Mendoj që kjo është shumë inspiruese.

Iara: Sepse do të mësojë nga veprimi i njerëzve afrikanë. Nuk është teori, ata hoqën një diktator nga pushteti. Përmes fuqisë së njerëzve të bashkuar

Cilat ishin sfidat më të mëdha me të cilat t’u desh të përballeshe gjatë xhirimit të dokumentarit?

Infrastruktura është shumë e vështire atje. Ndonjëherë nuk ka elektricitet, ndonjëherë nuk ka ujë, mund të marrësh malarien…por njerëzit janë fantastikë, kështu që e kaluam edhe pse infrastruktura ishte e vështirë, sepse zemrat dhe aktivizmi i tyre ishte shumë i fortë.

Çdokush është aktivist në Burkina Faso.

Muzikantët, kërcimtarët, edhe fermerët. Kështu që bëmë 2 dokumentarë në Burkina Faso, për fermerët që mbrojnë ushqimin dhe këtë tjetrin që mbron gjuhën, arkitekturën, çdo gjë..artin e tyre dhe muzikën e tyre. Dhe si përfundim, ata mbrojnë vendin e tyre.

Dhe është kjo që po përpiqemi të bëjmë këtu, të inkurajojmë njerëzit, të shikojnë filmin dhe në fund ju mund të mbroni Teatrin Kombëtar, nëse kombinoni forcat. Muzikantët, shkrimtarët, dizajnerët, të gjithë bashkë. Mund ta bëni të mundur.

Çfarë ju inspiroi më shumë gjatë xhirimeve?

Mendoj se njerëzit.

Njerëzit ndonjëherë më thonë “kush janë inspirimet e tua më të mëdha dhe presin për emra të mëdhenj, ose njerëz të famshëm,” por të them të vërtetën, njerëzit që më inspirojnë mua janë njerëzit normalë ..dhe shumë nga aktivistët, aktivistët e vërtetë. Ata janë thjesht duke bërë punën e tyre, ata as nuk kanë kohë për të promovuar apo për të bërë publicitet.

Kështu që, njerëzit, njerëzit e thjeshtë më inspirojnë vërtetë.

Bazuar në eksperiencën tuaj, si mund ta ndihmojë arti aktivizmin?

Dimo: Mund të thotë shumë. Artistët janë njerëz shumë të hapur, mendje hapur, kështu që mendoj që janë mënyrat të ndryshme për të treguar problemet. Dhe ka shumë mënyra të ndryshme, dhe arti është një nga ato. Është një mënyrë e re se si mund ti tregosh problemet tani, në shekullin e 21.

Lara: Dhe fuqia e angazhimit, sepse kur shkruan një këngë të fuqishme, merr 1 milion reagime. Mund të arrish zemrat e njerëzve, nëpërmjet një kënge të fuqishme, një kërcimi të bukur, një poeme, një libri, një fotografie. Kështu që ka fuqi në art. Ju mund ta shpëtoni teatrin tuaj përmes artit.

*Citizens Channel /l.k./ /f.s/

 

 

Foto Reportazh: Rrënojat e Kombinatit Metalurgjik si dëshmi e dështimit të dy sistemeve

Kombinati metalurgjik i Elbasanit u ndërtua në periudhën kur Shqipëria Komuniste kishte marrëdhënie të mira me shtetin e Kinës. Kinezët kontribuuan në ndërtimin e këtij kombinati në të cilin kanë pas qenë të punësuar rreth 12.000 punëtorë.

Ky kombinat ka qenë “investimi” më i rëndësishëm gjatë periudhës së regjimit diktatorial, por më pas ka sjellë dhe shumë pasoja në jetën e qytetarëve të Elbasanit. Ai u quajt “Çeliku i partisë”, dhe në të kanë humbur jetën shumë punëtorë për shkak të kushteve të vështira të punës dhe sëmundjeve profesionale,  gjithashtu i ka shkaktuar edhe dëme mjedisore, si ndotja e ajrit, qytetit të Elbasanit.

Shenjat e para të kolapsit të Kombinatit Metalurgjik erdhën që në kohën kur regjimi Komunist prishi marrëdhëniet me Kinën, duke vazhduar edhe gjatë periudhës së demokracisë për shkak të keq menaxhimit të qeverive dhe copëtimit të administrimit të tij ndër shumë subjekte private.

Sot, hapësira në të cilën ndodhet metalurgjiku i Elbasanit, të ofron këtë pamje: një pafundësi ndërtesash të zymta dhe të errëta që krijojnë një impakt aq të fuqishëm saqë gati-gati harron që aty vazhdohet të punohet…

Në kontrast me ndërtesat është gjelbërimi i cili hera-herës gërshetohet me këto godina, por edhe gjelbërimi në këtë zonë është i pa kuruar dhe duket se vjen si pasojë e braktisjes.

Metalurgjiku qëndron sot si një simbol i të shkuarës komuniste, si një kujtesë e krenarisë së panevojshme të atij sistemi dhe si një ëndërr që nuk u realizua kurrë për shqiptarët.

“Bashkëjetesa e së vjetrës me të renë” oxhaqe të ndërtuara gjatë viteve 70 qëndrojnë mbi një pjesë të ri-ndërtuar pas privatizimit
Ndërtesa të rrënuara në hapësirën e Kombinatit Metalurgjik të Elbasanit
Kishë e vjetër që gjatë kohës së komunizmit u kthye në godinë të metalurgjikut
Pirgje metalesh dhe lëndësh të tjera që përpunohen nga fabrikat
Procesi i përpunimit
Treni i mallrave që kalon mes Kombinatit Metalurgjik
Një tabelë ku shkruhet “Ndalohet hedhja e mbeturinave. Shkelësit gjobiten”, qëndron pas një hapësire të mbuluar nga mbetjet
Ndërtesa të rrënuara në hapësirën e Kombinatit Metalurgjik të Elbasanit
Ndërtesa të rrënuara në hapësirën e Kombinatit Metalurgjik të Elbasanit
Oxhak i vjetër i ndërtuar në hapësirën e Kombinatit Metalurgjik të Elbasanit
Ndërtesa të rrënuara qëndrojnë mes gjelbërimit të krijuar nga braktisja

 

*Citizens Channel /Fjoralba Sinoruka