Reporterët pa Kufij: 49 gazetarë të vrarë në 2019, shumica jo në vende lufte

Reporterët pa Kufij (RSF) kanë regjistruar 49 raste të gazetarëve të vrarë në lidhje me punën e tyre në vitin 2019. Kjo shifër i përket periudhës nga data 1 janar deri më 1 dhjetor 2019. Nëse do të krahasohej me mesataren në dekadat e fundit, kjo shifër është më e ulët, një trend që është për shkak të rënies së numrit të gazetarëve të vrarë në konflikte të armatosura.

I pandryshueshëm nga vitet e tjera mbetet numri i vdekjeve në vendet që nuk janë në luftë. Në Meksikë 10 gazetarë u vranë këtë vit, numër i njëjtë me vitin e kaluar. Ndërsa konfliktet në Siri, Irak, Jemen dhe Afganistan sollën më pak vdekje për gazetarët sesa vitet e kaluara.

Rënia e mprehtë e numrit të gazetarëve të vrarë në vitin 2019 (44% më pak se në 2018) është parë në të gjitha kategoritë: 36 gazetarë profesionistë të vrarë (në vend të 66 në 2018), 10 gazetarë jo profesionistë të vrarë (në vend të 13 në 2018) dhe 3 punonjës medieje u vranë (në vend të 5 në 2018).

Për herë të parë, asnjë gazetar nuk u vra ndërsa raportonte jashtë vendit. Të gjithë viktimat u vranë në vendin e tyre. Përqindja e vdekjeve në vendet që nuk janë në luftë (59%) ishte më e madhe se vdekjet në vendet që janë në luftë. Vitin e kaluar, shumica e gazetarëve të vrarë (55%) ishin viktima të një lufte ose një konflikti me intensitet të ulët. Këto shifra shpjegojnë një tjetër veçori: 63% e gazetarëve të vrarë u vranë ose u shenjuan me qëllim. Kjo shifër është 2% më shumë sesa në 2018.

Grafik i shifrave të gazetarëve të vrarë përgjatë 10 viteve

Lindja e Mesme

Evolucioni në konfliktet e vazhdueshme të Lindjes së Mesme është kryesisht përgjegjës për shifrat në rënie. Ky ishte viti më pak vdekjeprurës për gazetarët në Siri që kur filloi lufta e saj civile më shumë se tetë vjet më parë. Dhjetë gazetarë u vranë në vitin 2019, dy prej tyre kohët e fundit gjatë ofensivës ndërkufitare të Turqisë kundër Njësive të Mbrojtjes së Popullit kurd (YPG) dhe një i treti gjatë një sulmi ajror rus në rajonin e Idlib. Siria vazhdon të renditet si një nga dy vendet më vdekjeprurëse në botë për median (së bashku me Meksikën), por numri i tyre tani është shumë më i ulët se në vitet më të errëta të 2012 dhe 2013, me një numër gazetarësh të vrarë prej 64 dhe 69  respektivisht.

Ndërsa Shteti Islamik u tërhoq përsëri në kufijtë lindorë të Sirisë, në zonat që tani kontrollohen nga forcat arabe dhe kurde të mbështetur nga një koalicion ndërkombëtar, reporterët dhe fotografët e huaj ishin në gjendje të mbulojnë fundin e kalifatit të vetëproklamuar të Shtetit Islamik pa vuajtur asnjë viktimë.

Jemen

Numri më pak vdekjeprurës i këtij viti në Jemen (2 të vdekur krahasuar me 8 në 2018) është mbi të gjitha tregues i një rënie në aktivitetin e raportimit nga gazetarët jemenas sesa luftimet. Gjithnjë e më pak  gazetarë jemenas janë në gjendje të punojnë me kushtet e pranueshme të sigurisë. Për shkak edhe të rreziqetveqë lidhen drejtpërdrejt me luftimet, gazetarët gjithashtu janë pre e sulmeve,  rrëmbimeve ose arrestimeve në mënyrë arbitrare nga forcat e ndryshme luftarake. Ata gjithashtu rrezikojnë të keqtrajtohen dhe torturohen para se të dënohen me vdekje (shih Seksioni 5 – Gazetarët e mbajtën peng).

Informacioni që Reporterë pa Kufij ka arritur të mbledhë në Jemen konfirmon se rreziqet janë rritur deri në atë pikë sa shumë gazetarë kanë zgjedhur të ndalojnë punën. Një ish-redaktor i gazetës Al Tafaseel tani shet mallra të dorës së dytë. Një ish-reporter për të përditshmen Al-Thawra tani po punon si kamerier i restorantit në kryeqytet, Sanaa. Një gazetar që punonte për gazetën Akhbar al-Youm tani po shet akull.

Vendet me vdekshmëri më të lartë

Afganistan

Në Azinë Qendrore të Jugut, mbulimi i mediave gjithashtu ka rënë në Afganistan. Numri i korrespondentëve të huaj me qendër në Kabul është përgjysmuar që nga viti 2014. Rënia e pranisë dhe raportimit të mediave të huaja mund t’i atribuohet përkeqësimit të kushteve të sigurisë (për shkak të një rritjeje të sulmeve me bomba kundër civilëve) dhe në një rënie të interesit ndërkombëtar të mediave, i lidhur pjesërisht me tërheqjen graduale të trupave të huaja.

Faktorë të tjerë gjithashtu ndihmuan në zvogëlimin e numrit të gazetarëve të vrarë në Afganistan në vitin 2019 në 5 – të krahasuar me 16 në 2018, 15 në 2017 dhe 10 në 2016. Për dallim nga vitet e kaluara, bombat dhe sulmet që shenjonin drejtpërdrejt gazetarët ose mediat ishin më pak vdekjeprurëse. Gazetarët afganë kanë mësuar të minimizojnë ekspozimin e tyre në grupe dhe të zvogëlojnë lëvizjet e tyre në mënyrë që të kufizojnë mundësinë e synimit. Diku tjetër, reporterët janë gjithnjë e më të përgatitur dhe trajnuar për zonat e konfliktit dhe shpesh furnizohen më mirë me pajisje mbrojtëse. Të gjitha këto ndihmojnë për të zvogëluar rreziqet në një terren armiqësor.

Amerika Latine vendos rekordet më të këqija

Rënia e numrit të gazetarëve të vrarë në vendet e luftës ka zhvendosur vëmendjen në një realitet shpesh të harruar, se Amerika Latine vazhdon të jetë një rajon veçanërisht i paqëndrueshëm dhe i rrezikshëm për median. Me gjithsej 14 gazetarë të vrarë në vitin 2019 (dhjetë në Meksikë, dy në Honduras, një në Kolumbi dhe një në Haiti), Amerika Latine është bërë aq vdekjeprurëse për gazetarët sa Lindja e Mesme me të gjitha konfliktet e saj të brendshme. Graviteti i situatës mund të jetë më i keq se sa sugjerojnë këto shifra sepse, në tërësi, tetë gazetarë të mëtejshëm u vranë në Brazil, Kili, Meksikë, Honduras, Kolumbi dhe Haiti në vitin 2019, por çështjet e tyre ende nuk janë shtuar në barometrin e Reporterëve pa Kufij, sepse ato janë ende duke u verifikuar. Ngadalësia dhe dështimet e sistemit gjyqësor në këto vende e bëjnë më të vështirë përcaktimin e fakteve të këtyre vrasjeve.

Rreziqet e sotme – raportimi investigativ  dhe mbulimi i protestave 

Tre gazetarë janë plagosur gjithashtu, njëri prej tyre seriozisht, ndërsa mbulonin protestat në muajt e fundit në Haiti, i cili është larg nga të qenit unik në këtë drejtim. Shpërthimi i trazirave dhe protestave të shikuara në shumë vende të botës ka paraqitur një sfidë të vërtetë sigurie për reporterët.

Numri i gazetarëve të ndaluar vazhdon të rritet. Në mbarë botën, gjithsej 389 gazetarë u mbajtën në lidhje me sigurimin e lajmeve dhe informacioneve në fillim të dhjetorit 2019. Kjo është 12% më shumë se numri i mbajtur në të njëjtën datë të vitit të kaluar, i cili ishte nga ana e tij 7% më shumë se Figura 2017. Vetëm numri i gazetarëve jo-profesional ka rënë. Përqindja e grave në mesin e gazetarëve të ndaluar është e njëjtë me vitin 2018, përkatësisht 8%.

Shifra e 389 gazetarëve të ndaluar nuk përfshin shumë gazetarë që janë arrestuar në mënyrë arbitrare për disa orë, ditë apo edhe javë gjatë vitit të kaluar. Monitorimi i Reporterëve pa Kufij ka vërtetuar se kjo shifër gjithashtu është rritur ndjeshëm për shkak të protestave që janë zhvilluar në shumë vende si Algjeria dhe Hong Kongu, të cilat janë shoqëruar me një rritje të sulmeve ndaj gazetarëve, si në Kili dhe Bolivi.

Gazetarët e ndaluar

Reporterët pa Kufij kanë arritur të konfirmojë praninë e 26 gazetarëve në burgjet e Sirisë, por shifra e vërtetë është ndoshta më e lartë. Qindra gazetarë profesionistë dhe qytetarë-gazetarë janë arrestuar ndër vite por të gjitha gjurmët e tyre janë humbur në burgjet e regjimit. Qeveria e Asadit njohu vitin e kaluar, duke lëshuar të dhëna të azhurnuara civile, se qindra persona të zhdukur vdiqën në paraburgim, përfshirë gazetarin Niraz Saie.

Asnjë drejtësi në Turqi

Turqia vazhdon të mbetet një nga burgosësit më të mëdhenj në botë për personelin e mediave dhe vazhdon t’i ekspozojë ata në një sistem drejtësie krejt arbitrare. Dhjetëra gazetarë dhe përfaqësues të mediave u lanë të lirë gjatë vitit pas përfundimit të dënimeve me burg ose si rezultat i një vendimi të ri gjyqësor, por rreth dhjetë të tjerë vendosën mërgim të vetë-imponuar për të shmangur një gjykim arbitrar. Rreziku i ndjekjes penale është rritur sepse, si dhe akuzat e zakonshme të “propagandës terroriste”, “bashkëpunimit me një organizatë të paligjshme” dhe”anëtarësimi në një organizate të paligjshme”, gazetarët tani mund të akuzohen për “fyerje të presidentit”. Kjo i ndodhi Ozan Kaplanoğlu, një gazetar në qytetin e Bursa dhe përfaqësuesi lokal i Shoqatës së Gazetarëve Progresivë (CGD). Dhjetëra përfaqësues të tjerë të mediave aktualisht janë në burg dhe ndiqen penalisht nën akuzën e “përkatësisë në grupe politike të paligjshme ose terroriste”.

Gazetarët e mbajtur peng 

Në të gjithë botën, të paktën 57 gazetarë aktualisht mbahen peng, pothuajse i njëjti numër si vitin e kaluar. Gazetarët e mbajtur peng janë akoma të përqendruar në katër vende të njëjta (Siri, Jemen, Irak dhe Ukrainë) dhe këtë vit nuk ka parë ndonjë lëshim të rëndësishëm pavarësisht ndryshimeve të mëdha në Siri, të cilat janë një burim shqetësimi për fatin e shumë prej atyre që mbahen peng atje.

Të mbajturit peng : Reporterët pa Kufij i konsideron gazetarët si peng kur ata po mbahen nga aktorë jo-shtetërorë, të cilët kërcënojnë se do t’i vrasin ose plagosin ata, ose vazhdojnë t’i mbajnë ata si mjete presioni ndaj një pale të tretë (një qeveri, organizatë ose grup) me qëllim të detyrimit të palës së tretë për të ndërmarrë një veprim të veçantë. Pengjet mund të merren për arsye politike ose për arsye ekonomike (për shpërblesë) ose të dyja.

 

*Citizens Channel /E.K/

 

 

Gazetarët do të protestojnë të mërkurën kundër projektligjeve për median

Gazetarët, mediat , organizatat e mediave dhe ato të shoqërisë civile kanë publikuar thirrjen e tyre për protestë kundër miratimit të projektligjeve për median.

Protesta do të zhvillohet ditën e mërkurë, datë 18 dhjetor, në orën 9:30, para ambienteve të Kuvendit të Shqipërisë.

Organizatorët e protestës kanë dërguar pranë drejtorisë së policisë Tiranë, njoftimin për organizimin, duke marrë leje për dy ditë, edhe për datën 19 dhjetor nëse do të ketë përshkallëzim të protestës.

Gazetarët dhe pjesëmarrësit në protestë do të kenë të vendosur një shall të zi mbi gojë, për të demonstruar në mënyrë figurative cenimin e lirisë së shprehjes që parashikon paketa “anti-shpifje”.

Me anë të një deklarate publike të dakordësuar gjatë një takimi të përbashkët të organizatave mediatike dhe përfaqësuesve të medias, organizatorët kanë bërë thirrje për nënshkrim të saj në rrjetet sociale në formën e një peticioni.

Në deklaratë thuhet se Shqipëria ka ligje që rregullojnë çështjet kur media shkel të drejtat e të tjerëve dhe çdo ndërhyrje tjetër, përfshirë krijimin e një organi administrativ, është krejtësisht i panevojshëm në një shoqëri demokratike.

DEKLARATË

Gazetarët shqiptarë, mediat shqiptare, organizatat e medias dhe ato të shoqërisë civile i bëjnë thirrje qeverisë të tërheqë menjëherë dhe pa negociata dy projektligjet e prezantuara si “Paketa anti-shpifje”; i bëjnë thirrje Qeverisë që të tërheqë urgjentisht këto projektligje.

Organizatat vërejnë se dy projektligjet, ai për transformimin e AMA-s në një agjenci censure, dhe të AKEP-it në një agjenci përmbarimore për vendimet censuruese të AMA-s, përbëjnë një akt të paprecedent në botën demokratike.

Çështjet e etikës, të tilla si e drejta e përgjigjes ndaj një akuze, apo e drejta e dhënies së fjalës para publikimit të një akuze, në çdo vend demokratik trajtohen nga kodet e etikës dhe organet vetërregulluese të medias.

Çështje të luftës hibride, dezinformimit, financimit me para të pista të medias apo partive politike nga politika apo krimi i organizuar janë të tilla që duhet të hetohen nga organet ligj zbatuese në përputhje me ligjet dhe garancitë që ofrohen nga ligjet ekzistuese, të tilla si kodi penal apo kodi i procedurës penale.

Shqipëria ka ligje që rregullojnë çështjet kur media shkel të drejtat e të tjerëve dhe çdo ndërhyrje tjetër, përfshirë krijimin e një organi administrativ është krejtësisht i panevojshëm në një shoqëri demokratike.

Çështjet e shpifjes dhe fyerjes në Republikën e Shqipërisë dhe në çdo vend ku sundon shteti i së drejtës duhet të shqyrtohen vetëm dhe vetëm në gjykata si pushtet i pavarur. Tentativa për të zëvendësuar gjykatat me organe drejtpërsëdrejti në varësi të pushtetit politik përbën bazë për shkelje të rënda të të drejtave themelore të njeriut dhe mund të transformohet në një gur themeli për një regjim diktatorial.

Deri më tani ketë peticion e kanë nënshkruar 516 persona. 

Një reagim i tillë nga ana e gazetarëve dhe organizatave mediatike erdhi si pasojë e mos marrjes parasysh të kundërshtive nga organizatat ndërkombëtare, OSBE-së, Këshillit Evropian dhe dhjetra organizatave të tjera mediatike vendase dhe të huaja, të cilat u shprehën unanimisht se kjo paketë cënon lirinë e shprehjes dhe lirinë e medias. OSBE ofroi rekomandime për përmirësimin e projekligjeve, të cilat deri më tani nuk janë marrë parasysh, ose janë zbatuar pjesërisht duke mos reflektuar në mbrojtjen e lirisë së fjalës. 

Lexo më shumë: Rritet numri i zërave kundër paketës “anti-shpifje”, pak ditë para miratimit në Kuvend

Të gjithë kundër “Paketës Antishpifje”, por qeveria shqiptare nuk tërhiqet

Këshilli i Evropës: Projektligjet për median kundër standardeve ndërkombëtare për lirinë e shprehjes

*Citizens Channel /E.K/

 

 

Trajnim për gazetarët: “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal” – Kukës

Citizens Channel me mbështetjen e Fondacionit Friedrich Ebert fton të gjithë gazetarët e angazhuar në qytetin e Kukësit në trajnimin e katërt të ciklit “Mjetet dhe Teknikat e Raportimit Lokal”, në datën 19 tetor 2019. Pjesëmarrësit do të kenë mundësi të zgjerojnë njohuritë teorike dhe praktike mbi teknikat e raportimit lokal.

Trajnimi do të ndahet në tre pjesë kryesore:

  1. Integrimi i multimedias në raportimin lokal
    Në këtë sesion do të ndahen njohuri praktike mbi realizimit dhe montimit të imazheve, audios dhe videos përmes aparatit celular në pasurimin e produkteve mediatike më elementë të multimedias. Një tjetër aspekt i rëndësishëm do jetë aftësimi mbi përdorimin e platformave për vizualizimin e të dhënave në grafika apo harta interaktive.
  2. Mjetet dhe rëndësia e raportimit lokal
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të njihen me shembujt më të mirë ndërkombëtarë të mediave lokale, duke analizuar mjetet që ato përdorin për krijimin dhe shpërndarjen e përmbajtjes. Në fund do të këtë një sërë udhëzimesh dhe këshillash për përshtatjen e këtyre modeleve në kontekstin shqiptar.
  3. Raportimi lokal në Kukës
    Në këtë sesion pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndajnë eksperiencat me një gazetar lokal të angazhuar në qytetin e Kukësit, mbi çështje lokale të pa raportuara, që janë me rëndësi për jetën e përditshme të qytetarëve.
    Në fund të trajnimit do të organizohet një diskutim ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi ndajnë propozime për artikuj gazetaresk me në fokus qytetin e Kukësit.

Trajnimi do të pasohet nga një thirrje e hapur ku pjesëmarrësit do të kenë mundësi të aplikojnë për realizimin e artikujve multimedial që do të mbikëqyren dhe mbështeten financiarisht nga Citizens Channel.

Plotëso formularin për tu bërë pjesë e trajnimit:

https://bit.ly/32YULWg

Vendet janë të limituara, ndaj personat e përzgjedhur do të marrin një e-mail konfirmimi.
Më shumë detaje për axhendën dhe trajnimin do të publikohen pas përfundimi të fazës së regjistrimit

 

Organizatat ndërkombëtare të medias: Politikanët shqiptarë duhet të ndalojnë denigrimin e gazetarëve

Misioni tre ditor i zhvilluar në Tiranë nga 7 organizata ndërkombëtare të lirisë së shtypit dhe medias, është përmbyllur sot me publikimin e një raporti gjatë një konference për shtyp.

Organizatat ndërkombëtare të medias kanë nxitur të gjitha palët politike në vend që të ndalojnë fushatat e tyre kundër gazetarëve dhe u kanë bërë thirrje autoriteteve që të hetojnë plotësisht sulmet e fundit të pazgjidhura ndaj gazetarëve. Koalicioni i ka kërkuar po ashtu komunitetit të mediave të tregojnë solidaritet dhe të raportojnë rastet e kërcënimeve.

Gjatë qëndrimit në Shqipëri, delegacioni vuri re se liria e shtypit në vend është në përkeqësim. Sulmet e fundit ndaj gazetarëve kanë mbetur të pazgjidhura dhe zyrtarë të lartë publike përdorin gjuhët që ul vlerat dhe sulmon gazetarët kritikë.

“Gjatë takimeve me gazetarë, delegacioni u informua se Kryeministri Rama vazhdimisht i referohet atyre si” kazanë plehrash “. Po ashtu, udhëheqësi i opozitës, Lulzim Basha, i referohet mediave si ‘të kapur dhe të blerë’, “- tha Flutura Kusari, nga Qendra Evropiane për Lirinë e Medias.

Ky raport vjen si rezultat i një sërë takimesh me gazetarë, kryeredaktorë, përfaqsues të shoqërisë civile, organizatave ndërkombëtare dhe ambasadave të huaja në Tiranë, me zyrtarë të lartë duke përfshirë edhe kryeministrin Rama. Ndërkohë cilësohet se kryebashkiaku Erion Veliaj refuzoi të takohet me delegacionin.

Në raport thuhet se administrata publike, përfshirë këtu edhe zyrën e kryeministrit dhe kryetarit të bashkisë Tiranë, nuk ka transparencë në marrëdhënien e tyre me median dhe kufizojnë aksesin e gazetarëve kritikë. “Administrata publike shqiptare kufizon qasjen për gazetarët e pavarur dhe përdor formatet e veta të komunikimit për të anashkaluar mediat kritike dhe për të kontrolluar narrativën”. Gazetarët dhe grupet e shoqërisë civile thanë për misionin se zyrtarët e lartë, duke përfshirë edhe kryeministrin Edi Rama, parandalojnë mediat që të mbulojnë në mënyrë të pavarur konferencat e shtypit dhe ngjarjet e fushatës zgjedhore, dhe në vend të kësaj “vendosin në dispozicion video dhe materiale të tjera të kontrolluara nga qeveria “.

Koalicioni i organizatave ndërkombëtare të lirisë së mediave u shpreh se janë të shqetësuar se Shqipëria, një demokraci, shtet anëtar i Këshillit të Europës dhe Organizatës për Siguri dhe bashkëpunim në Europë (OSBE) si dhe një vend kandidat për Bashkimit Evropian, nuk po repsekton detyrimet e saj për të garantuar dhe mbrojtur lirinë e shprehjes dhe lirinë e shtypit siç kërkohet nga ligji shqiptar dhe instrumentet ndërkombëtare, përfshirë këtu edhe Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Gjatë konferenës për shtyp, Sarah Clarke, nga Artikulli 19, u shpreh : “Ajo çfarë po shohim në rajon është se ka një rritje të gjuhës denigruese që përdoret nga liderët politikë. Por kemi parë që në Shqipëri, kjo po ndodh më shumë, dhe kjo gjuhë denigruese mund të çojë në pasoja për gazetarët.” Më tej ajo shtoi :”Ne jemi gjithashtu të shqetësuar për vetë-censurën dhe jemi të tronditur nga marrëdhëniet e ngushta mes politikanëve dhe pronarëve të mediave,”

Ashtu sikundër Citizens Channel ka raportuar edhe më herët, organizatat pjesëmarrëse në mision ishin: Reporterët pa Kufij (RSF) , Organizata e Mediave të Evropës Lindore (SEEMO)Instituti Ndërkombëtar i Shtypit (IPI) Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ)Qendra Evropiane për Shtypin dhe Lirinë e Medias (ECPMF)Komiteti për Mbrojtjen e Gazetarëve (CPJ), dhe Artikulli 19 .

Raporti për situatën e medias në Shqipëri u ndal në disa pika kryesore si ndryshimet në legjislacion për rregullimin e medias, shpifja, siguria e gazetarëve, fushata denigruese kundrejt gazetarëve, transparenca e institucioneve dhe pronësia e mediave

Amendimet e propozuara mbi rregullimin e medias

Koalicioni është thellësisht i shqetësuar nga propozimet e dhjetorit 2018 të qeverisë së Shqipërisë për ndryshime në legjislacionin mbi median në vend, i cili do të krijojë një kërkesë për regjistrim të detyruar të medias në internet dhe do të krijojë një organ administrativ me fuqi për të gjobitur dhe mbyllur median online dhe për të bllokuar mendian e huaj pa një urdhër gjykate. Koalicioni i organizatave ndërkombëtare konsideron se këto masa tentojnë të krijojnë një rregullim shtetëror për median online, gjë që bie në kundërshti me praktikat më të mira ndërkombëtare mbi vetë-rregullimin dhe mund të ketë ndikim të dëmshëm mbi lirinë e shprehjes dhe të informimit dhe lirinë e shtypit në Shqipëri.

Në takimin me kryeministrin, ai informoi se një version i ri i përditësuar i projektit të amendamenteve do të bëhet publik së shpejti pas kritikave ndërkombëtare. Ai deklaroi se në draftin e ardhshëm, mundësia për mbyllje do të eliminohet dhe gjobat do të jenë shumë më të ulëta se sa ishin në projektin fillestar. Koalicioni i mirëpresim këto ndryshime dhe rikujtojnë standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut që thonë se “shtetet nuk duhet të imponojnë regjistrim të detyruar të medias online si parakusht për punën e tyre për shkak se kjo mund të ketë efekt shumë negativ mbi lirinë e medias.” Qeveria duhet të sigurohet që ky legjislacion të jetë tërësisht në përputhje me praktikat më të mira të OSBE-së, Këshillit të Europës dhe praktikat më të mira të BE-së.

Përfaqësuesit e koalicionit të organizatave ndërkombëtare të lirisë së mediave janë shprehur të shqetësuar mbi mungesën në vijimësi të transparencës në lidhje me konsultimet mbi projektligjin, i cili u prezantua përgjatë pushimeve të Krishtlindjeve dhe iu dha një periudhë ekstremisht e shkurtër konsultimi. Koalicioni inkurajon qeverinë e Shqipërisë të sigurojë që të ndërmerret një proces kuptimplotë konsultimi me gazetarët dhe shoqërinë civile me draftin tjetër të amendimeve.

Shpifja

Delegacioni shprehu shqetësim mbi atë që gazetarët e përshkruan si një numër në rritje të akuzave për shpifje të motivuara politikisht kundër gazetarëve të ngritura nga politikanët, shpesh duke kërkuar dëmshpërblime në shuma disproporcionale. Pretendime të tilla kanë pasoja serioze dëmtuese mbi gazetarët. Delegacioni vëren raportet pozitive nga gjykatat shqiptare, të cilat gjithnjë e më shumë po zbatojnë standardet e Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut në rastet e shpifjeve.

Megjithëse dënimet me burg për shpifje u anuluan në vitin 2012, shpifja dhe fyerja mbeten vepra penale të ndëshkueshme me një gjobë penale, dhe gjatë viteve të fundit janë parë propozime për të rikthyer ligjet penale kundër shpifjes ndaj zyrtarëve të lartë. Edhe pa kërcënimin për dënim me burg, potenciali i përballjes me dënim penal për punën e tyre mund të shtyjë gazetarët të ushtrojnë vetë-censurën.Koalicioni rekomandojmë që Shqipëria të anulojë tërësisht ligjin penal të shpifjes dhe fyerjes.

Nga ana e tij, kryeministri Rama tha se do të konsiderojë mundësinë e shfuqizimit të plotë të ligjeve penale të shpifjes. Ai tha se ai personalisht nuk do të përdorte ligjin penal kundër gazetarëve por do të vijonte të ngrinte padi civile për shpifje kundër gazetareve vetëm në raste “ekstreme”.

Siguria e gazetarëve: kërcënimet, sulmet dhe vetë-censura

Delegacioni u informua gjatë intervistave me aktorët se raste të ndryshme të sulmeve fizike dhe kërcënimet serioze kundër gazetarëve në lidhje me raportimet e tyre mbeten të pazgjidhura nga autoritetet. Së fundmi, gazetarët u plagosën gjatë protestave anti-qeveritare. Gazetarët investigativë janë ngacmuar apo pushuar nga puna për shkak të raportimeve të tyre, në disa raste pas ndërhyrjeve të dyshuara nga politikanë të partisë në pushtet. Në disa raste, gazetarët vendosin të mos raportojnë kërcënimet dhe sulmet te autoritetet përkatëse dhe të mos informojnë publikun.

Përveç kësaj, ka raste në të cilat gazetarët tërheqin kallëzimet kundër shkelësve të dyshuar për shkak të frikës për hakmarrje të mëtejshme. Delegacioni u informua se autoritetet nuk ndjekin siç duhet çështjet, dhe nuk investigojnë arsyet pas kërcënimeve dhe sulmeve. Ne jemi të shqetësuar se autoritetet dështojnë të hetojnë në tërësi kërcënimet dhe sulmet kundër gazetarëve, duke kontribuuar në këtë mënyrë në një atmosferë pandëshkueshmërie që ka forcuar sulmuesit të kryejnë sulme të ngjashme dhe të frikësojnë gazetarët drejt heshtjes. Ata shprehin shqetësim që autoritetet dështojnë të garantojnë sigurinë e gazetarëve që raportojnë nga protestat.

Fushata denigruese kundër gazetarëve

Gjatë takimeve me gazetarët, delegacioni u informua se Kryeministri Edi Rama në mënyrë konstante i referohet atyre si “kazanë”. Në mënyrë të ngjashme, udhëheqësi i opozitës Lulzim Basha i referohet medias si “të kapur dhe të blerë”. Një gjuhë e tillë denigron gazetarët dhe i bën ata të duken si shënjestër e ligjshme për agresion në sytë e publikut, duke rritur rrezikun e kërcënimeve apo dhunës kundër tyre. Gazetarët që delegacioni takoi deklaruan se kur Kryeministri Rama i quan ata “kazanë”, kjo pasohet me ngacmime të menjëhershme online kundër gazetarëve nga anëtarë të publikut që përdorin të njëjtat fjalë me kryeministrin dhe në disa raste gjuhë edhe më të egër e kërcënime. Delegacioni shprehet i alarmuar nga një gjuhë e tillë sulmuese dhe propaganduese e përdorur nga liderët politikë dhe politikanët e tjerë kundër gazetarëve. Delegacioni e ngriti këtë shqetësim me Kryeministrin Rama, i cili mbrojti përdorimin e kësaj gjuhe por u angazhua të mos i thërrasë më gazetarët “kazanë” në të ardhmen.

Transparenca e institucioneve – aksesi në informacion/konferenca për shtyp

Situata e aksesit në informacion dhe në transparencën e qeverisë në Shqipëri duket se është e përzierë. Nga njëra anë, ligji shqiptar për të drejtën e informimit shihet gjerësisht si i shkëlqyer, megjithëse zbatimi mbetet i papërshtatshëm. Autoritetet shtetërore vijojnë t’i mohojnë gazetarëve akses në dokumente me interes publik thelbësor dhe të ligjshëm – veçanërisht ato të lidhura me kontratat publike, tenderët dhe koncesionet – dhe përdorin taktika vonuese me rezultat që kur gazetarët në fund marrin informacionin, ai nuk është më relevant. Gjithsesi, si Komisioneri për të Drejtën për Informim dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale ashtu edhe gjykatat shqiptare janë duke luajtur një rol të rëndësishëm në konfirmimin e të drejtës së gazetarëve për të aksesuar dokumente.

Në anën tjetër, delegacioni gjeti konsensus të gjithëpërhapur mes aktorëve të medias se administrata publike në Shqipëri kufizon aksesin e gazetarëve të pavarur dhe përdor formate e veta 4 të komunikimit për të shmangur median kritike dhe për të kontrolluar narrativën. Sipas intervistave me shumë aktorë, kryeministri nuk mban konferenca të rregullta për shtyp. Kur konferenca të tilla kryhen, vetëm gazetarët që punojnë për median pranë qeverisë lejohen të bëjnë pyetje. Kamerat nga mediat e ndryshme nuk janë të lejuara. Gjithnjë e më shumë, kryeministri përdor ERTV, kanalin e vet online televiziv, si portalin e tij personal të komunikimit me publikun.

Gjatë fushatave elektorale të tilla si kjo që po ndodh aktualisht, gazetarët ndalohen nga mbulimi i ngjarjeve të fushatës dhe në vend të kësaj u serviren materiale të parapërgatitura që ata pritet t’i përdorin. Praktika e imponimit të një burimi videoje të kontrolluar nga qeveria dhe të materialeve të tjera mbi mediat kufizon shumë aksesin e gazetarëve në informacion dhe aftësinë për t’i dhënë publikut një perspektivë të pavarur mbi veprimet e atyre në pushtet.

Në një takim me delegacionin, Kryeministri Rama nuk ishte dakord me gjetjet e mësipërme, duke thënë se ai ka mbajtur konferenca për shtyp “kur ka qenë e nevojshme”, duke shtuar “Ne nuk bëjnë asnjë lloj përzgjedhjeje, ne nuk themi ‘ti hyr’ ose ‘ti dil’ — ne ftojmë dhe të gjithë janë aty “. Ai tha se ai ishte i hapur për pyetje nga të gjithë gazetarët dhe se ai kurrë nuk i ka mohuar dikujt mundësinë për të mbuluar fushatat e tij elektorale. Ai e përshkroi ERTV-në si një “dritare” në aktivitetet e qeverisë.

Pronësia e medias

Misioni i organizatave ndërkombëtare konfirmoi se pronësia e medias shqiptare dhe të ardhurat nga reklamat janë shumë të përqendruara në duart e pak grupeve nën pronësi familjare, me një shkallë të lartë pronësie ndërsektoriale. Kjo situatë është theksuar më herët nga BIRN Albania dhe Reporterë Pa Kufij. Një ligj i mëparshëm që mbart rregulla specifike mbi pronësinë e stacioneve televizive nuk është më në fuqi.

Rekomandimet 

Nga të dhënat e marra gjatë qëndrimit në Shqiperi si dhe nga takimet e ndryshme që u zhvilluan me përafqesues te medias dhe të qeverisë, delegacioni i organizatave ndërkombëtare në përfundim të raportit ka listuar disa rekomandime.

  • Në përputhje me detyrimet ndërkombëtare të Shqipërisë nën Këshillin e Europës, Gjykatës Europiane të të Drejtave të Njeriut dhe OSBE-së, ne nxisim qeverinë të eliminojë klauzolat ligjore që mund të imponojnë kërkesa për regjistrim dhe rregullim shtetëror të medias në internet, si dhe klauzolave që i japin rregullatorëve fuqinë për të pezulluar apo bllokuar aksesin te publikimet elektronike apo që të vendosin gjoba;
  • Legjislacioni për median duhet të hartohet në një mënyrë transparente, në konsultim të ngushtë me gazetarët dhe organizatat e shoqërisë civile. Kryeministri, kryetari i opozitës dhe politikanët duhet të ndërpresin menjëherë fushatat e sulmeve dhe retorikën diskredituese kundër gazetarëve dhe profesionistëve të medias;
  • Politikanët shqiptarë duhet të organizojnë konferenca të shpeshta për shtyp dhe të lejojnë të gjithë gazetarët të bëjnë pyetjet dhe të mos diskriminojnë ata në bazë të raportimeve që ata bëjnë. Të gjithë gazetarët duhet të kenë akses të barabartë në informacion të qeverisë/publik;
  • Ne nxisim autoritetet të garantojnë sigurinë e gazetarëve që raportojnë mbi krimin e organizuar dhe korrupsionin, të rrisin efikasitetin e hetimit të plotë dhe tërësor të kërcënimeve, fushatave të shpifjeve dhe sulmeve fizike kundër gazetarëve, duke i sjellë ata përgjegjës para drejtësisë. Autoritetet duhet të garantojnë sigurinë e gazetarëve që raportojnë nga protestat.
  • Ne nxisim gazetarët dhe profesionistët e medias të raportojnë rastet e sulmeve dhe kërcënimeve te partnerët e Platformës së Këshillit të Europës për Mbrojtjen e Gazetarëve dhe Sigurinë e Gazetarëve, te Përfaqësuesi i OSBE-së për Lirinë e Medias dhe te organizatat për lirinë e shprehjes;
  • Ne nxisim gazetarët dhe shoqërinë civile brenda Shqipërisë të ndërmarrin masa për të fuqizuar solidaritetin;
  • Ne nxisim gazetarët dhe profesionistët e medias në Shqipëri të respektojnë standardet profesionale dhe të fuqizojnë vetë-rregullimin përmes anëtarësisë në Këshillin Shqiptar të Medias;
  • Ligjvënësit duhet të miratojnë amendimet për të siguruar pavarësinë operacionale, financiare dhe të burimeve njerëzore të Komisionerit për të Drejtë Informimi dhe për Mbrojtjen e të Dhënave Personale;
  • Të vendosen masa efikase për të rritur transparencën dhe pluralizmin e pronësisë së medias.

 

*Citizens Channel /E.K/

 

Dy gjyqe të fituara dje nga gazetarët, përballë refuzimit për dhënie informacioni

Gjykata Administrative ka marrë dje dy vendime në favor të gazetarëve përballë mohimit të dhënies së informacionit nga institucionet publike.

Gazetari investigativ Artan Rama fitoi gjyqin përballë Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjitikës (MEI)ndërsa Rrjeti ndërsa Rrjeti Ballkanik për Gazetarinë Investigative (BIRN) në Shqipëri fitoi një betejë ligjor tre vjeçare për deklasifikimin e informacioneve nga Shërbimi Informativ Shqiptar.

“Unë vlerësoj kurajon me të cilën Gjykata vendosi në favor të transparencës, në favor të interesit publik” tha për Citizens Channel gazetari Rama, të cilit MEI i mohoi dhënien e informacionit mbi listën e hidrocentraleve që nuk janë objekt koncensioni, miratuar prej vitit 2015.

Gjykata Administrative dha një vendim me ekzekutim të përkohshëm në favor të gazetarit, çka nënkupton dhënie të menjëhershme të informacionit, pa pritur procedurën e apelimit.

“Gjykata më dha, jo vetëm të drejtë por e detyroi ministrinë që të më japë informacionin që kam kërkuar, pikërisht tani, në kohën e duhur” shprehet Rama

Vendimi i dhënë në favor të tij është risi për praktikën gjyqësore shqiptare, e cila edhe më parë i ka dhënë të drejtë gazetarëve, por i ka detyruar më parë të presin me vite për shkak të vonesave në shqyrtim. “Çështja mund të merrej në shqyrtim pas një apo dy viteve, ndërkaq aktualiteti do të kishte humbur, çka do ta bënte lajmin të padobishëm”, shton Rama.

BIRN Albania vs. Shërbimi Informativ Shqiptar

Pas një beteje ligjore të nisur në mars të vitit 2016 BIRN siguroi të drejtën ligjore për deklasifikimin e raporteve dhe statistikave të prodhuara nga Sigurimi i Shtetit gjatë regjimit komunist.

“Vendimi është pozitiv por tejet i vonuar dhe që mbetet ende i papërfunduar sepse do të duhet të zbatohet”, tha për Citizens Channel Gjergj Erebara, gazetar i BIRN në Shqipëri i cili shtoi se ky është një hap i rëndësishëm, por jo përfundimtar sepse zbatimit duhet të bëhet nga institucione të tjera përfshirë Autoritetin e Dosjeve, Ministrinë e Brendshme ose Arkivin e Shtetit.

Erebara thekson se ky rast duhet të shërbejë si shembull për institucionet e tjera: “Do të ishte mirë që arsyetimet të shërbenin si udhërrëfyes për institucione të ndryshme publike që disponojnë informacione të këtij lloji, të klasifikuara si sekret dekada më parë dhe të harruara si të tilla”.

Drejtësi e vonuar – drejtësi e mohuar

Sipas raportit “E drejta e Informimit” të publikuar nga qendra Res Publica, një kërkesë për informacion kërkon mesatarisht 105 ditë (26 ditë përgjigja fillestare, 25 ditë reagimi administrativ dhe 54 vendimi i Komisionerit për të drejtën e informimit),nëse kalon në të gjitha strukturat që parashikon Ligji për të Drejtën e Informimit.

Ky afat kohor vlen për kërkesat që nuk futen në proces gjyqësor, ku procedurat mund të zgjaten me vite.
“Problemi më i madh me vonesën është që administratat publike kanë mundësi të mësojnë të zvarrisin realizimin e kërkesave për të drejtë informimi duke sajuar procese të gjata gjyqësore”, thotë Gjergj Erebara nga BIRN.

Vonesat e tejzgjatura në krijimin e institucioneve të reja të drejtësisë kanë shkaktuar probleme në mbarëvajtjen e punës për gjykatat e Shqipërisë. Aktualisht çdo gjyqtar i Gjykatës Administrative të Apelit duhet të shqyrtojë 70 dosje në muaj, nga një volum prej rreth 20.000 çështjesh të prapambetura.

“Nëse nuk arrijmë të raportojmë informacionin e kërkuar në kohën e duhur, vendimmarrja e grupeve të interesit mund të rezultojë e gabuar për interesat e publikut të gjerë”, shton gazetari Artan Rama.

Sipas Erebarës, vonesat në aplikimin e të drejtës së informimit, janë tregues i mungesës së kapaciteteve në sistemin gjyqësor: “Përveç që të ankohemi për pritjen tre vjet, duhet të ankohemi në përgjithësi për kapacitetet e pakta të gjykatës administrative të apelit dhe pasojat e përgjithshme që ka krijuar kjo gjë për shqiptarët në përgjithësi”.

*Citizens Channel  /l.k./ /f.s/

Shpirti i Khashoggi-t ngrihet gjatë Konferencës Arabe të Gazetarisë Investigative

Më shumë se 450 gazetarë u mblodhën gjatë Forumit vjetor të 11-të të Reporterëve Arabë për Gazetarinë Investigative në Jordani gjatë fillimit të këtij muaji. Mbledhja ndodhi rreth dy muaj pasi gazetari Jamal Khashoggi u vra brutalisht në konsullatën e Arabisë Saudite në Stamboll, ndërkohë që detajet për vrasjen e tij vazhdonin të dilnin në sipërfaqe.Vendet e këtij rajoni, duke përfshirë: Sudanin, Irakun, Egjiptin, Sirinë, Arabinë Saudite dhe Jemenin, janë konsideruar si vendet më të rrezikshme në botë për reporterët, sipas Reporterëve pa Kufinj.Gjatë konferencës pjesëmarrësit shprehën shqetësimin se shtypi arab është duke u përballur me probleme të rënda dhe serioze në rajon, duke përfshirë: burgimin, censurën, dhe vrasjet.

Editorët e Khashoggit, Fred Hiatt dhe Karen Attiah e hapën sesionin me një mesazh të regjistruar për të nderuar gazetarin e vrarë.”Ai ishte jashtëzakonisht i ngrohtë, i sjellshëm dhe bujar”, tha Attiah në konferencë nëpërmjet videos nga Shtetet e Bashkuara.  “Nëse kjo i ndodhi Khashoggi-t, atëherë mund t’i ndodhë gjithsecilit prej nesh”.”Nëse një gazetar vritet, ky është një kërcënim për këdo”, shtoi Haitti.Para fjalimit pjesëmarrësit mbajtën një minutë heshtje për të kujtuar Khashoggi-n.

“Por, shqetësimet për botën e gazetarisë në rajon, shkojnë përtej vrasjes së Khashoggi-t” , tha Rana Sabbagh, drejtoresha ekzekutive e ARIJ.

“Kjo po ndodh pothuajse përditë në të gjitha pjesët e botës arabe. Ne jetojmë përditë midis represionit dhe kërcënimeve për humbjen e vendit të punës por edhe midis faktit se mund të vritemi sa herë që përpiqemi të zbulojmë të vërtetën.”

“Liria e shtypit në Tunizi, është mirë në Tunizi, por ka shumë presione. Kolegu im tunizian, i ulur në krahun tim më pëshpëriti në vesh : Ne jemi më mirë se sa shumë vende të tjera arabe, por jemi duke u përballur me sfida ligjore në rritje, çdo ditë. Fushatat e marrëdhënieve me publikun e bëjnë Tunizinë të duket si parajsë për lirinë e shtypit dhe kjo e kërcënon punën tonë sidomos që kur organizatat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut janë duke na injoruar sepse ne jemi më mirë se sa të tjerët në sytë e tyre. ”

Sabbagh e vazhdoi listën e saj të shqetësimeve duke adresuar Jordaninë  kur foli për legjislacionin e ri për të ashtuquajturat krime të censurës.  Një draft për krimet kibernetike është duke u përpunuar, i cili mund të dënojë këdo që poston diçka në Facebook ose në Twitter që autoritetet mund ta keqinterpretojnë. 95% e gazetarëve nga Jordania e pranojnë vetë -censurën.

Në Jemen 26 gazetarë lokalë janë vrarë dhe 13 janë burgosur që kur filloi lufta në vitin 2015 sipas Khaled Al Haroji, zëvendës shefit të gazetës Al-Thaëra.”Kishte tre gazeta të përditshme në Jemen dhe 300 të tjera (publikime), të gjitha kanë ndaluar për shkak të vrasjeve, kërcënimeve, torturave dhe abuzime të tjera të ndryshme”, tha Al Haroji.

Egjipti dhe Siria

Ndërkohë Lina Attalah , kryeredaktorja e Mada Masr, tha se gazetarët në Egjipt u përballën me një vit të vështirë, me sulme legale ndaj lirisë së shtypit, diçka që u theksua dhe në raportin e Reporterëve pa Kufinj. Ajo foli edhe për ligjin e fundit për krimet kibernetike në Egjipt i cili nuk kufizohet vetëm tek media tradicionale, por shtrihet tek çdo platformë sociale online që i kalon 5000 ndjekës.  Përtej sfidave ligjore Egjipti  vazhdon të jetë një nga shtetet që ka burgosur më shumë gazetarë dhe komentatorë  të cilët shprehnin pikëpamje kontroversiale në median sociale.

Lina Chawaf, editore e Radio Rozana adresoi vrasjet e 11 punonjësve të medias të ndodhura në Siri në vitin 2018. “Pas gjithë ushtrimeve për sigurinë fizike dhe elektronike të gazetarëve, a janë të mjaftueshme përpjekjet?  Kush i mbështet familjet e gazetarëve pas vdekjes? “Shawaf theksoi rëndësinë e parandalimit të vdekjeve të gazetarëve dhe jo suportin pasi ajo ndodh.

Mungesa e mbështetjes

Hazem Al-Amin, një gazetar libanez dhe bashkëthemelues i një media jofitimprurëse , Daraj, tha në një intervistë për GIJN (Global Investigative Journalism Network): “Për shkak të rregullave (strikte), të gazetarëve arabë brenda shteteve të tyre, ata e kanë shumë të vështirë për të publikuar investigimet e tyre. Daraj është një platformë e hapur që ata të publikojnë punën e tyre , por edhe ne kemi nevojë për një lloj suporti. Institucionet kryesore arabe që kanë mundësinë për të na financuar dhe mbështetur, dhe iniciativa të tjera të ngjashme, kanë përgjithësisht agjenda politike dhe është e vështirë për të bashkëpunuar me ata. Nëse e asocion emrin me ata do të thotë që beson në standardet e tyre editoriale.”

Rreziku për gazetarët në këtë rajon u theksua javën pasuese të konferencës.  Bazuar në faqen e tij të Facebook, Al -Amin, u ndalua nga policia për një artikull të publikuar disa muaj më parë te Daraj. Ai u lirua pak kohë më vonë.

Sfida për të gjetur mbështetës të medias në botën arabe u reflektua  në atë se çfarë ndodhi me një nga fituesit e ARIJ18.

Saleck Zeid një gazetar i cili fitoi çmimin për gazetarinë investigative për një artikull të shkurtër në lidhje me problemin e skllavërisë në shtetin e tij, nuk mund të gjente media lokale për të publikuar investigimin e tij. Ai përfundoi duke e publikuar në faqen e tij të Facebook. Ndërkohë që Omer Ashikh, një gazetar sudanez i cili investigoi për figurat e larta në vendin e tij, ka ngecur akoma në Jordani, ku ishte për të ndjekur forumin, sepse ka frikë të kthehet në vendin e tij për shkak të kërcënimeve me vdekje të mara gjatë muajit të fundit.

Ashikh,u hoq nga puna  në gazetën për të cilën punonte për shkak se në një artikull që publikoi, përmendte emrin e një prej zotëruesve të publikimit.

Fituesit e çmimeve nga Mauritania, Egjipti, Jemeni dhe Rripi i Gazës, ekspozuan abuzimet me të drejtat e njeriut, skllavërinë dhe korrupsionin në komunitetet ku jetojnë, dhe u nderuan për punën e tyre kurajoze dhe të jashtëzakonshme në rajon, duke theksuar rëndësinë e të kërkuarit të së vërtetës, pavarësisht çdo sfide.

Burimi: Global Investigatibe Journalism Network

Përshtati dhe përktheu: Citizens Channel.

 

#MeKlodianen Gazetarët dhe organizatat ndërkombëtare dënojnë në bllok sulmin ndaj Klodiana Lalës

Në orët e para të mëngjesit të djeshëm, rreth orës 03:00 – 04:00, u godit me breshëri kallashnikovi shtëpia e prindërve të gazetares Klodiana Lala. Në shtëpinë e prekur nga breshëria e plumbave gjendeshin dy vajzat e gazetares, vëllai dhe prindërit e saj. Fatmirësisht, askush prej familjarëve të saj nuk mbeti i lënduar. Vetë gazetarja përmes një statusi në Facebook deklaroi se dyshon që sulmi është rezultat i punës së saj si gazetare, pasi as ajo dhe as familjarët e saj nuk kanë ndonjë konflikt personal.

Një numër i madh gaztarësh kanë reaguar në bllok ndaj sulmit me armë drejtuar koleges Lala, duke publikuar raste kur ata vetë kanë qenë viktima të kërcënimeve, e duke i kujtuar autoriteteve përgjegjësinë që kanë për zbardhjen e ngjarjes.

Gazetarë dhe aktivistë të shoqërisë civile zhvilluan mbrëmjen e djeshme një protestë përpara Kryeministrisë në mbështetje të gazetares Klodiana Lala. Pjesëmarrësit  u solidarizuan me mesazhin se plumbat ndaj koleges Lala, janë plumba që drejtohen ndaj gjithë gazetarëve që punojnë me ndershmëri, përkushtim dhe profesionalizëm për pasqyrimin e së vërtetesë.

Foto galeri nga protesta: 

Veç gazetarëve kanë reaguar edhe një numër i lartë institucionesh kombëtare dhe organizmash për lirinë e shtypit.

Misioni i Bashkimit Evropian në Shqipëri shkruan në profilin zyrtar në Twitter:
“Ne dënojmë sulmin kundër gazetares investigative Klodiana Lala dhe përsërisim mbështetjet tona më të forta për gazetarët në vijën e parë të raportimit mbi krimin e organizuar në Shqipëri. Ftojmë autoritetet të hetojnë plotësisht dhe menjëherë ngjarjen”

Ambasada e Shteteve të Bashkuara e cilëson sulmin akt të frikacakëve që kanë frik nga drejtësia.

Misioni i OSBE në Shqipëri:

Harlem Desir, përfaqësues i Lirisë së Medias pranë OSBE shkruan në profilin zyrtar në Twitter:
“Dënoj Fuqimisht sulmin në të cilin u qëllua me armë në shtëpinë e familjes së gazetares Klodiana Lala kë të mëngjes në Shqipëri. Sulme dhe kërcënime të tilla janë të papranueshme. U bëj thirrje autoriteteve që të çojnë përpara drejtësisë autorët e krimit.”

Profili i Këshillit të Europës dedikuar lirisë së medias “COE Media FreedoM”:
“Shtëpia e gazetares investigative Klodiana Lala mbulohet me të shtëna armësh automatike”

Profili zyrtar i organizatës “Reporterët pa Kufij” për Evropën dhe Ballkanin:
RSF dënon sulmin me Kallashnikov në shtëpinë Klodiana Lalës, një gazetare investigative që mbulon krimin e organizuar në Shqipëri. Autoritetet kanë për detyrë të mbrojnë dhe të dënojnë raste të tilla.

Ditën e sotme Prokuroria dhe Policia e Tiranës deklaruan se është ngritur një grup hetimor i posaçëm për të hetuar ngjarjen: “Në lidhje me këtë ngjarje, menjëherë është ngritur një grup i posaçëm hetimor me ekspertë të Drejtorisë së Përgjithshme të Policisë së Shtetit, të Drejtorisë Vendore të Policisë Tiranë, nën drejtimin e Prokurorisë së Rrethit Gjyqësor Tiranë. Nga ana e grupit hetimor janë kryer veprimet procedurale në vendin e ngjarjes si dhe janë kryer një sërë veprimesh me metoda speciale të hetimit për të bërë të mundur zbardhjen e ngjarjes, identifikimin dhe kapjen e autorëve. Grupi hetimor po vijon me intensitet maksimal veprimet hetimore dhe procedural, por për arsye hetimi nuk mund të bëjmë me dije të dhëna të tjera”, thuhet në deklaratën e përbashkët.

Autorët e sulmit ndaj banesës së familjes së gazetares Lala nuk janë vënë përpara drejtësisë.

*Citizens Channel /l.k./