10 premtimet për transportin publik në Tiranë përballë vëzhgimit në realitet

Në 30 dhjetor të vitit 2015 Bashkia Tiranë rriti çmimin e biletës së transportit publik me 10 lek. Ky vendim erdhi pasi Shoqata e Transportit Qytetas kishte kërkuar që çmimi i biletave të autobusëve të shkonte në 70 lek për shkak të rritjes së çmimit të nafës dhe pretendimit se kostot e tyre mbulohen vetëm me shifrën 70 lek.

Tirana është një qytet i cili ka një popullsi prej rreth 1milion banorësh dhe një pjesë e konsiderueshme e qytetarëve të saj përdorin transportin publik. Rritja e çmimit të biletës së transportit publik u shoqërua me një sërë premtimesh dhe masash që do të ndërmerreshin nga ana e Bashkisë ndaj kompanive kompanive që e ofrojnë këtë shërbim.

Në 10 janar të vitit 2016, rreth 1 javë e gjysëm nga rritja e çmimit, Bashkia Tiranë premtoi se rritja e çmimit të biletës do të shoqërohej me rritjen e cilësisë së shërbimit.

Ishte nënkryetari i bashkisë, Mazniku i cili theksoi se Bashkia Tiranë do të merrte 10 masa të cilat do të ndikonin në përmirësimin e këtij shërbimi.

Megjithatë, në një studim të pavarur dhe vullnetar nga studiuesi Edmond Çera, situata dhe raporti i qytetarëve me transportin publik paraqitet krejt ndryshe. Për pregatitjen e këtij studimi janë realizuar 52 udhëtime me linjat e qytetit ( që janë 15).

Pikat kyçe të studimit të cilat përputhen edhe me masat që Bashkia Tiranë premtoi se do të merte, janë:
Informacioni i afishuar në stacion

  • autobusi nuk mund të parkojë siç duhet
  • koha e pritjes në stacion për autobusin
  • sa kohë qëndron autobusi në stacion
  • autobusi pret në stacion pavarësisht se nuk ka pasagjerë
  • mbipopullimi në autobus
  • kondicioneri
  • pastërtia brenda në autobus
  • stafi i shërbimit
  • autobusi hap dyert vetëm pasi parkon dhe koha e udhëtimit

Më poshtë paraqiten në mënyrë të përmbledhur 10 zotimet e Bashkisë Tiranë përballë përfundimeve të studimit “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë“:

  • Bashkia: “Të respektohet me rigorozitet orari i fillimit dhe mbarimit të shërbimit dhe të respektohet frekuenca në stacionet e autobusëve”
  • Studimi: 38.3 minuta pritje në stacionin e autobusit

Ndërkohë studimi i pavarur tregon se: Koha e pritjes në stacion për autobusin: Secila linjë e autobusëve ka një kohë të caktuar që i detyron qytetarët të presin në stacionet përkatëse. Ato variojnë nga 3.3 minuta deri në rreth 38.3 minuta. Përkatësisht, sipas studimit, qytetarët presin për secilën linjë: “nga të dhënat e mbledhura vihet re se linja më e shpejt (pra ajo për autobusët e së cilës pasagjeri pret më pak) krahasuar me linjat e tjera është ajo e “Kombinat-Kinostudio” (3.3 minuta). Në vend të dytë është “Porcelan” me rreth 5.7 minuta diferencë nga autobusi i fundit. Renditja vijon me “Tufinën” (6.7 minuta), linja “Ish Kombinati i Autotraktorëve– Institut & anasjelltas” 6.8 minuta dhe linja e “Tiranës së Re” me rreth 7 minuta. Nga ana tjetër linja që vonohet më shumë është linja “Qendër–QTU–Megatek–City Park“ (rreth 38.3 minuta). Ngjitur me këtë është linja “Qendër–Mihal Grameno–Qendër” me rreth 8 minuta më mirë. Linja e “Laprakës” rezulton në tre linjat me vonesën më të gjatë (23.7 minuta)”, thuhet në studim.

Por ka edhe raste kur autobusi pret në stacion edhe pse nuk ka pasagjerë. Sipas studimit raste të tilla vihen re veçanërisht në orarin e drekës dhe atë të mbrëmjes.

Koha e pritjes në stacion për autobusin
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”

 

  •  Bashkia: “Të respektohet shpejtësia e lëvizjes së mjeteve, në mënyrë që mjetet të mos lëvizin më ngadalë se ajo që duhet dhe  gjatë kryerjes së shërbimit, mjetet do të qëndrojnë në çdo stacion të linjës, për të mos kapërcyer stacionet, siç ndodh ndonjëherë”
  • Studimi: “4.7 minuta nga njëri stacion në tjetrin”

Por studimi tregon se: Në lidhje me kohën e udhëtimit Gjetjet tregojnë se linja “Tirana e Re” dhe “Kashar-Yzberisht-Qendër” e mbulon më shpejt se të gjitha linjat e tjera distancën nga stacioni në stacion (2 minuta). Lista vijon me linjën e “Laprakës” (2.2 minita), “Teg-Sauk i Vjetër-Kopshti Zoologjik-Ish Stacioni i Trenit” (2.2 minuta), “Porcelanit” (2.7 minuta) etj. Në vend të fundit vendoset linja “Qyteti Studenti-Jordan Misja” dhe “Kombinat-Kinostudio” me rreth 4.7 minuta kohë për të përshkruar distancën nga stacioni në stacion. Normalisht në kohën lidhur me përshkrimin e distancës nga stacioni në stacion luan rol afërsia e vendndalimeve të autobusëve, ngarkesës së trafikut në rrugën që frekuenton etj. por në këtë studim linjat konsiderohen të krahasueshme me njëra-tjetrën edhe në këtë aspekt.

Koha e pritjes në stacion për autobusin
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”
  •  Bashkia: “Të gjithë mjetet e transportit publik qytetas të udhëtarëve do të jenë të pajisura me emrin e linjës, ngjyrën, numrin e dokumentacionit të nevojshëm në mjetet dhe shenja të tjera të identifikimit dhe kompanitë do të vendosin në mjediset e jashtme të transportit, informacionet për oraret, itineraret dhe frekuencën e lëvizjes si dhe duhet të pajisin mjediset e brendshme të mjeteve me informacione për oraret, itineraret dhe frekuencën e lëvizjeve”,
  • Studimi: Nuk ka asnjë informacion mbi tarifat apo abonetë, vetëm 13% kanë informacioni mbi kompaninë dhe vetëm 8% kanë hartën e linjave në stacion

Në studimin e kryer vihet re se pjesa dërrmuese e autonusëve të Tiranës nuk e kanë informacionin e nevojshëm për qytetarët. Sipas studimit informacioni i afishuar në stacion është shumë i ulët. Mungesa e informacionit do të thotë që qytetarët të mos kënë informacione të sakta mbi linjën e autobusit apo hartën e vendeve që ai përshkron.

Informacioni i afishuar në stacion dhe brenda autobusit.
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”.
  • Bashkia: “Mjetet e transportit publik duhet të jenë të pajisur me kondicionerë funksionalë, të cilët duhet të jenë gjithmonë në punë”,
  • Studimi: Në 58% të rasteve kondicioneri nuk ndizet

.Në lidhje me përdorimin e kondicionerit në autobus, të dhënat e nxjerra nga studimi thonë se në 58% të rasteve, kondicioneri nuk ndizet pavarësisht se funksionimi i tij është i nevojshëm si në raste kur ka qenë shumë vapë apo ka pasur atmosferë mbytëse.

A është ndezur kondicioneri?
Burimi: Studimi ” Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”.
  • Bashkia: “Mjetet e transportit publik duhet të jenë të pastër si nga jashtë ashtu edhe nga brenda”, vazhdon deklarata.
  • Studimi: Pastërtia në autobus më pak se gjysma e mesatares

Studimi ka përfshirë dhe matjen e pastërtisë brenda në autobus dhe ka vendosur një shkallë vlerësimi nga 1 deri në 5 për ta matur atë. Rezultatet tregojnë se pastërtia në autobus është më pak se gjysma e mesatares (2.4).

Pastërtia brenda në autobus.
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”.
  • Bashkia: “Personeli i mjeteve të transportit publik duhet të jetë i pajisur me uniformë, elementë identifikimi përkatës dhe përmirësimi i marrëdhënieve me qytetarët, nuk do të tolerohet asnjë keqkomunikim me qytetarët”,
  • Studimi: 8% e shoferëve mbajnë uniformë dhe 71% e fatorinove mbajnë uniformë

Një vlerësim i përcaktuar në disa pika është bërë në studim edhe për personelin e autobusit: fatorinon dhe shoferin. Vlerësimi ka të bëjë me: Sjellja qytetare, komunikimi, jep biletën mban uniformë, duket profesional dhe mban bexh për faturinon dhe duket profesional, mban bexh, mban uniformë, i bie borisë, komunikon me fatorino, frenon rrezikshëm, hap derën jo në stacion, komunikon me pasagjerët, i jep qëllimisht ngadalë dhe përdor telefonin për shoferin.

Ekipi i shërbimit.
Burimi: Studimi “Shërbimi i Transportit Publik në Tiranë”

 

Në studim janë përfshirë edhe pika të tjera si  psh mbipopullimi i autobusëve i cili tregon se mbipopullimi në autobuse është aq i lartë (39%), sa qytetarët e kanë të vështirë të lëvizin lirshëm, apo të zbresin lirshëm nga autobusi.

Rreth 1 vit më parë Veliaj prezantoi një sondazh të bërë nga Bashkia Tiranë i cili tregonte se qytetarët kishin filluar të kishin më shumë besim ndaj transportit publik. Megjithatë dy nga premtimet e tij kryesore gjatë gjithë këtyre viteve që ka qenë në pushtet:
linjat e autobusëve elektronikë dhe biletat elektronike, nuk janë përmbushur ende.

Citizens Channel