Të frikësuar dhe të pashpresë, 11 familje rome mbeten në errësirë pas aksionit të OSHEE

Ne ishim gjithë, gati për t’u shtrirë. Ishte ora dhjetë , erdhën këtu,  nja 10 makina OSSHE-së edhe nja tre, katër makina të policisë, edhe u futën brenda shtëpisë si barbarë kshu, ububu bababap menjëherë. Dhjetë të natës nuk lejohet njëherë të vish në shpi të shqetësosh tjetrin, se kemi kalamaj të vegjël…”, rrëfen i shqetësuar Maliq Avdillari për Citizens Channel.

Shtëpia e tij ka vetëm dy dhoma, të cilat strehojnë 7 anëtarë dhe janë të ndërtuara nga materiale teneqeje dhe plastike.

Mbrëmjen e së mërkurës teksa po pëgatiteshin për të fjetur, ashtu si familja e Maliqit edhe 11 familje të tjera të komunitetit rom në lagjen Yzberisht të Tiranës u përballën me hyrjen e beftë të punonjësve të OSHEE-së. Ata tregojnë se në morinë e makinave të shumta, policisë së shtetit që i shoqëronte dhe thirrjeve të zhurmshme gjatë hyrjes në banesat e komunitetit rom, punonjësit ndërprenë energjinë elektrike.

Banorët tregojnë se nuk ishin paralajmëruar më herët, prandaj edhe ora e zgjedhur për të kryer këtë aksion shkaktoi frikë dhe shqetësim për ta dhe për fëmijët e tyre.

Artan Dushku

“Na erdhën në mes të natës, ne ishim në gjumë, me kalamaj të vegjël, na tromaksën, mua jo , më shumë kalamajt. Na prevën dritat. Neve jemi gjithë ok që e vjedhim, nuk jena kundër që e vjedhim, po të paktën të vijnë të na shikojnë, ku jetojmë, ca mbledhim. S’jena kundra, t’vijnë të shikojnë”, – rrëfen njësoj edhe Artan Dushku, baba i 3 fëmijëve të mitur.

Për Artanin, energjia elektrike siguronte dritën e një dhome të vetme që ai ka, ku jeton me gruan dhe 3 fëmijët e tij.

Komuniteti rom në këtë zonë të Tiranës jeton kryesisht në vendbanime të njohura si baraka, të ndërtuara prej kartoni, plastmasi apo materiale prej llamarinash.

Për këto kategori objektesh , në legjislacionin shqiptar nuk ekziston statusi ligjor që i njeh si vendbanime, duke i përjashtuar nga e drejta për të lidhur kontrata të energjisë elektrike dhe ujit. 

Banorët janë të ndërgjegjshëm që nuk kanë paguar për energjinë elektrike që kanë përdorur deri më tani. Megjithatë, ata nuk ngurrojnë të bëjnë të qartë faktin se kanë kërkuar procedurë të rregullt për marrjen e energjisë, siç është vendosja e një sahati.

“Në qoftë se vejnë sahatin, ne jena të detyrum ta paguajmë, do e paguajmë o vlla si gjithë të tjerët. Unë jam i detyrum të paguaj se kam fëmijë, duan të ngrohen, të lahen“-rrëfen Artani.

Por përgjigja nga institucionet nuk ka qenë favorizuese pasi nuk kanë pranuar të vendosin sahat në barake.

Maliq Avdillari

“Po ne s’kena bo gjo, dritat ndoshta i kena marrë se ne i kena shku me na vu sahatin , thotë jo, në barake nuk vemë sahat thotë. Edhe tani atë ofertën të tjerët e bëjnë me 150 mijë lek , me 160 mijë lek, ne na e japin 250 e ca mijë lekë “-tregon Maliq  Avdillari për Citizens Channel.

Sanie Shaqiri, grua e ve, e cila kujdeset për nipërit e mbesat, të cilët mamaja e tyre i ka braktisur, tregon për Citizens Channel tmerrin që ata përjetuan. 

” Atë natë që erdhën ata, ngelëm në errësirë , u tmerruan kalamajtë u tmerruan se kishin frikë të dilshin jashtë. Edhe ne s’jemi kundërshtim për as edhe një gjë, por të paktën mos na vijshin kshu, tamam si ato , si thot, ato që frikësojnë kalamajt. Vini dhe ato si njerëz, t’na i presin dritat, edhe neve nuk jemi kundërshtim, do vejmë sahatet, si pagojnë të gjithë do pagojmë edhe neve, nuk jemi kundërshtim me shtetin. Sepse edhe ai ka të drejtat e veta, por edhe neve ta paktën mos na tmerrojnë kshu“.

Sanie Shaqiri

Interesimi i saj për të vendosur sahatin ka qenë i vazhdueshëm, edhe pse nuk ka qenë i njëjtë nga pala tjetër.

Unë kur kanë ardhur të të gjithë për të vënë sahatet, edhe unë prita që t’më vejnë sahat po s’ka ardh as edhe nji të interesohet te unë. Unë jam interesu po ato s’kanë ardh as edhe nji.”

Madje, ajo është interesuar edhe për koston që i shkon vendosja e një sahati për matjen e shpenzimit të dritave, kosto e cila është mjaft e “kripur” për jetën që ajo bën.

Edhe dje vajta te KESH-i, ja ku e kam edhe letrën, po jo kaq lekë. 218 e ca është kontrata, 40 mijë lek ai tekniku. Ja, ku ti gjej unë , unë me bidona me kanaçe po jetoj, ja shikojini bidonat ku i kam. Pa asistencë, pa asnjë lloj ndihme“.

Për Meritën, mungesa e dritës është një problem edhe më i prekshëm, pasi ajo vuan nga kufizimi i pjesshëm i shikimit. Grua e ve dhe nënë e tetë fëmijëve, ajo rrëfen se ka ardhur nga Kukësi, vetëm për shkollimin e fëmijëve të saj.

Merita Shaqiri

” Kam ardh për shkollën e vajzës e kam vajzën në klasë të tretë. Kam ardh nga Kuksi ktu, vet për një shkollë, edhe t’na boj në k’të situatë që janë duke na bo,mos na vijnë me na kërku se do t’shkoj , do varem me t’gjith 8 kalamajt do varem edhe t’boj ca tdoj shteti pastaj. Po një dritë t’paktën edhe atë do t’na e heqin”.

Mungesa e strehimit dhe energjisë elektrike,shkelje e të drejtave të njeriut 

Sipas Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut dhe Komitetit të Kombeve të Bashkuara për të Drejtat Ekonomike Sociale dhe Kulturore, e drejta për strehim duhet t’u garantohet të gjithë personave pavarësisht të ardhurave të tyre. Kjo nënkupton se jo vetëm qiraja, por edhe kosto të tjera që lidhen me strehimin si energjia dhe uji, duhen përcaktuar si të tilla.

Gentjan Serjani, jurist dhe aktivist për të drejtat e komunitetit rom dhe egjiptian shprehet për Citizens Channel se ndërprerja e energjisë elektrike në periudhë dimri për familjet rome dhe egjiptiane është një shkelje e të drejtave të njeriut.

Gentjan Serjani

Referuar Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut nuk mundet që ti ndërpresësh energjinë elektrike një familjeje në situatë dimri, por edhe aq më shumë edhe natën, në një aksion që pothuaj thua sikur po bëhej arrestimi i disa kriminelëve. Kur ato nuk ishin asgjë në mënyrë të vullnetshme, të paligjshme, sepse ato kanë shprehur vullnetin për të pasur energji elektrike në mënyrë të rregullt, në bazë të një kontrate, pavarësisht se nga ana e OSHEE-së nuk është zbatuar”. 

Sipas tij institucioni i OSHEE-së duhet ti kishte lajmëruar paraprakisht. 

“Aq më shumë kur ti ke mundësinë që të shkosh edhe ta lajmërosh  paraprakisht atë familje , ti bësh thirrje paraprake që të jesh nga informal në formal, ti ofrosh mundësinë për ta furnizuar me energji elektrike, me pas të marrësh këtë lloj veprimi të cilën OSHEE-ja në bashkëpunim me policinë e shtetit e morën në një mënyrë jo normale dhe jo sipas disa të drejtave që mbrohen nga Konventa e të Drejtave të Njeriut”.

Serjani shpjegon se për aq kohë sa institucionet shqiptare nuk mundësojnë banesa të njohura sipas ligjit shqiptar, baraket duhet ta gëzojnë këtë status përderisa aty jetojnë familje të tëra.

Po ti referohemi ligjit për legalizim është e vërtetë që barakat nuk i trajton ligji si banesa dhe nuk mund të jenë në proces legalizimi. Por nga ana tjetër ne e kemi fakt, që disa familje të komunitetit rom dhe egjiptian jetojnë në ato banesa dhe për to ajo është banesë. Qoftë barakë por qoftë edhe në mënyra të tjera të ndryshme të ndërthurura që mund të jenë banesa nga këto të lëvizshme, të cilat janë mjete, furgona të dala jashtë funksionit të cilat ato i kanë kthyer në banesat e tyre.”

Mungesa e energjisë elektrike sipas Serjanit është edhe një pengesë për arsimimin dhe integrimin e fëmijëve romë dhe egjiptianë. 

Në momentin që nuk do ti japim furnizimin me energji elektrike do të thotë që ne prapë do ti lemë ato persona, ato familje, ato fëmijë që të kthehen në një lloj jetese pre-historike. Aq më tepër kur bëhet fjalë për fmijë , për të cilët ne kemi strategjira të ndryshme për ti integruar dhe arsimuar. Si mundet të kërkojmë arsim kur ata nuk mund të marrin dot furnizimin me energji elektrike. Kur ato nuk mund të mësojnë dot se s’kanë energji elektrike ne shtëpi “.

*Citizens Channel |  Erisa Kryeziu 

 

 

 

Piramida e Tiranës, hapësira publike që u është mohuar qytetarëve

Piramida e Tiranës, një simbol dhe pikë referimi i kryeqytetit i kaloi në pronësi në vitin 2016 nga Ministria e Kulturës Bashkisë së Tiranës. Me funksionin si Qendër ndërkombëtare e Kulturës “Arbnori” , pas kalimit në pronësi të bashkisë sipas vendimit të Këshillit të Ministrave, kjo ndërtesë do të marrë funksionin e një qendre shumë funksionale për organizimin e ngjarjeve sociale, promovimin e artit, kulturës dhe teknologjisë.

Vendimi i kalimit të Piramides në pronësi të Bashkisë Tiranë

 

Më 27 shkurt të vitit 2019, u bë rrethimi i godinës me kangjella dhe tabela informuese për kthimin e zonës në kantier ndërtimi. 

Por,  Piramida dhe hapësira publike përreth qëndron e rrethuar me kangjella prej më shumë se një viti.  Tabelat që paralajmëronin kujdesin nga punimet janë hequr, pasi gjurmë të punimeve nuk ka. Ndërkohë mungojnë edhe tabelat informuese që të tregojnë të dhëna për projektin, nisjen, kohëzgjatjen, duke e kthyer në një hapësirë që ka mbetur thjesht e rrethuar. 

Premtimet për rinovimin e piramidës kanë ecur me një ritëm shumë më të shpejtë se punimet

Për të dëgjuar premtimin e parë nga Kryebashkiaku Veliaj duhet të kthehemi në kohë në vitin 2016, pak kohë pasi institucioni që ai drejton mori në pronësi objektin. 

Në 8 dhjetor 2016 në një takim me mësuesit e Tiranës kryetari i Bashkisë Erion Veliaj përshëndeti kalimin e Piramidës nga Ministria e Kulturës në pronësi të Bashkisë dhe u shpreh se:

Mezi pres që ti japim Tiranës një piramidë, t’ja rikthejmë qytetit. Ideja e bashkisë bashkë me arkitektët e huaj ndërkombëtarë që kanë kontribuar është që t’ja kthejë qytetit si një qendër kulturore edhe mezi pres që si në kohën time kur  Piramida ishte në fakt qendra dhe gëlonte nga aktiviteti dhe Rinfesti apo Tirana Art festi që e quajmë sot”.

 

Në 10 dhjetor të vitit 2016, Veliaj premtoi se takimi te Piramida në atë gjendje do të ishte i fundit.

Kjo do të jetë hera e fundit që ne takohemi tek Piramida në këtë gjendje. Bashkia ka një projekt shumë ambicioz për ta kthyer Piramidën në një hapësirë publike, për t’ja kthyer qytetarëve të Tiranës, për ta bërë të aksesueshme për aktivitete publike ndaj dhe besoj që si hera e fundit që takohemi në Piramidë, besoj do kujtojmë dhe këtë metaforë se si hapësira që janë shumë tërheqëse në qendër të qytetit dhe që janë simbolika të qytetit tonë, mund të kthehen dhe në funksionale në dobi të qytetarëve “,- u shpreh Veliaj.

Qartësia për projektin e rindërtimit të Piramidës nuk ka qenë e dukshme për publikun, por edhe për vetë drejtuesin e bashkisë. Kjo pasi, në daljet publike godinës së Piramidës i janë veshur disa funksione që mendohej se do të kishte pas rikonstruksionit.

Më 10 tetor 2017 në një mbledhje në ambientet e këshillit bashkiak të Tiranës me të rinj, Veliaj u shpreh se pikërisht në atë vit do të buxhetohej transformimi i Piramidës në një hapësirë multi dimensionale.

“Prona më e shtrenjtë e Tiranës është si një karkatë e vdekur në mes të bulevardit që është Piramida. Qysh aty na lindi ideja, a mund ta rikonstruktojmë ne piramidën tani me këtë funksion. Pra , me teatër, me film, me bibliotekë, me kurse dixhitale, pra të kodimit apo të programimit pra që janë të gjitha gjëra që dikush mund ti ndjeki pa qenë detyrimisht profesionist në atë fushë. Këtë vit ne do të buxhetojmë që piramidën ta transformojmë“.

Në mars të vitit 2018 në një takim me Fondin Shqiptaro -Amerikan të Zhvillimit Veliaj nënshkroi marrëveshjen e bashkëpunimit për të kthyer Piramidën në një qendër multifunksionale.

Hedhim hapin e parë zyrtar për formalizimin e një marrëveshjeje midis bashkisë së Tiranës dhe Fondacionit Shqiptaro-Amerikan për të transformuar Piramidën e Tiranës ndërtesën më ikonike të qytetit tonë dhe qendrën më të madhe për të rinjtë , kryesisht e fokusuar në arsimimin dixhital , me kulturën e teknologjisë së informacionit dhe sigurisht edhe me hapësira të tjera në funksion të artit, kulturës edhe të gjithave kurseve profesionale apo hapësirave të tjera rinore“,-u shpreh Veliaj, ndërkohë që u premtua që projekti do të bëhej publik në maj të atij viti.

Në Festivalin e Inovacionit të organizuar nga Bashkia Tiranë në 18-20 shtator 2018, në fjalën e mbajtur para të ftuarve Veliaj përdori të njëjtën retorikë si ajo e dy viteve radhazi më herët.

“Bashkë me Kryeministrin dhe qeverinë shqiptare ne kemi vendosur që ndërtesën me ikonike të Tiranës ta kthejmë në një qendër, në një shkollë alternative, për 5 mijë të rinj, çdo muaj, që të mësojnë teknologji informacioni dhe kthimi i Piramidës sipas një modeli që ne në fakt nuk e kemi kopjuar në perëndim, e kemi kopjuar në lindje , Tumo Center në Irevanë, për sa kohë jemi të qartë që e ardhmja nuk është nesër është tani. Që kjo ndodh ky inovacion ndodh në qytete, mund të bashkojmë ata që investojnë me ata që krijojnë , ne mund të kemi një histori suksesi këtu në Ballkan”.

Viti 2019 e gjeti Piramidën të “shëtiste” sërish në podiumet dhe prezantimet e bashkisë me investitorë dhe arkitektë, pa u finalizuar akoma dhe pa një datë fikse se kur të do nisnin punimet.

Më 25 prill të 2019, në një takim në ambientet e Kryeministrisë u prezantua projekti final i Piramidës nga arkitekti Winy Mass, i cili përdori fjalën TUMO, si një përvojë e kryqëzuar mes disa fushave duke përfshirë: animacion, zhvillimi i lojërave, kinematografia, web Design, muzikë, shkrimi, vizatim, dizajn grafik, modelimi 3D, programim, robotikë, grafika e lëvizjes, fotografi dhe media e re.

Në këtë takim kryebashkiaku Veliaj nuk ngurroi të tregonte edhe kohën kur do të niste puna.

“Përsa i përket kalendarit të punimeve , ne në dy muajt e ardhshëm do të finalizojmë detajet dhe skicat finale. Do të fillojmë në qershor fillimisht me pastrimin, edhe le të themi heqjen e gjithë objekteve te tepërta , ndarjeve, barrierave, mureve, xhamave, skeleteve metalike që sot janë një pengesë…”

Ndërkaq u shpreh entuziast se kjo godinë e transformuar do të ishte gati për vitin 2020, vit në të cilin Shqipëria mirëpret Samitin Dixhital të Ballkanit.

Kemi një arsye ose sebep për vitin tjetër, Kryeminsitri dhe qeveria shqiptare do të mirëpresin Samitin Dixhital të Ballkanit dhe sa mirë do të ishte që ky soft openi për të cilin folëm, të ishte dera e parë që hapej për samitin dixhital“.

E ndërkohë kur në qershor të 2019 nuk filloi asnjë iniciativë për pastrimin e piramidës, kryebashkiaku në 15 tetor të po këtij viti në deklaratën e tij publike shpall të përfunduar projektin dhe mbylljen e garës për punimet.

“Sot është akti final kur ne marrim në dorë projektin, pra e përkthejmë ëndrrën në një projekt të zbatueshëm edhe brenda këtij viti ne do të kemi një garë për të filluar punimet në Piramidën e Tiranës dhe me një supervizim të përbashkët por dhe me një menaxhim dhe financim të përbashkët me ADF-në do të shohim se si në një vit , një vit e gjysmë, do të transformojmë hapësirën ose pronën më të lakmuar të qytetit të Tiranës , në hapësirën që do të trasformojë besoj të ardhmen e fëmijëve të këtij qyteti “.

Si është gjendja e Piramidës sot?

Pas pothuajse katër vitesh premtime, ngjitje në podium, entuziazëm për godinën e re multidimensionale që do t’i dhurohej kryeqytetit, godina e Piramidës vazhdon të qëndrojë e braktisur, pa asnjë ndërhyrje, pa asnjë tabelë për nisjen dhe kohëzgjatjen e punimeve dhe për më tepër e rrethuar me rrjetë teli.

Hapësira përreth Piramidës është një hapësirë publike dhe si e tillë i përket qytetarëve. Sipas sociologut dhe filozofit Jurgen Habermas sfera publike është një fushë e jetës sonë, në të cilën mund të formohet opinioni publik dhe kjo konsiston në një seri ndërmjetësimesh mes shoqërisë civile dhe shtetit. 

Çfarë sjell rrethimi i një hapësire publike për qytetarët? 

Rrethimi i Piramidës u ka mohuar qytetarëve të shfrytëzojnë hapësirën përreth saj, duke përfshirë hapësirën e gjelbëruar të përdorur gjatë kohës me diell, por gjithashtu duke diktuar edhe disa kalime artificiale për njerëzit nëpërmjet barrierave. Sipas arkitektes Doriana Musai, nëse kjo hapësirë do të ishte kantier ndërtimi, punime duhet të kishin filluar 30 ditë pas rrethimit.

      Arkitekte Doriana Musai

“Që në momentin që u rrethua bari dhe pjesa e gjelbërt është e pa aksesueshme, vetë objekti është i pa aksesueshëm dhe njerëzit janë të orientuar tashmë nëpër disa rrugica të cialt e kanalizojnë qarkullimin pikërisht në këto rrethime që janë bërë në mënyrë propagandistike do të thoja, pasi nuk janë rrethimet e një kantieri ndërtimi . Nëse do të ishin rrethimet e një kantieri ndërtimi punimet duhet të kishin filluar 30 ditë pas  rrethimit. Ne jemi tashmë po bëjmë vitin dhe siç e shohim këtu nuk ka asnjë makineri , nuk ka asnjë tabelë projekti dhe mesa dihet publikisht të paktën nuk është thënë akoma nëse ka një projekt të miratuar, nëse do futet në fond investimi, nëse do bëhet dicka vërtet për këtë piramidë apo do ngelemi te ai projekti i renderave që kemi parë prej vitesh tashmë”, shprehet Musai për Citizens Channel.

Sipas arkitektes Musai, këto barriera artificiale që qëndrojnë për një kohë të gjatë në një hapësirë të caktuar, sidomos kur kjo hapësirë është publike krijojnë konceptin e të mos qënit i lirë. 

“Kjo në mënyrë instiktive, njeriu në mënyrë të vullnetshme ndoshta nuk e kupton, por nëse këto modele përsëriten dhe në fakt në Tiranë fatkeqësisht janë të përsëritura kudo, krijojnë një lloj ngarkese psikologjike dhe psikike pasi të qënurit të rrethuar në fakt është të mos qenurit i lirë. Hapësira publike dhe rrethimi të dyja bashkë nuk rrinë, bien ndesh. Hapësira publike, neve e konsiderojmë vendin ku mund të ndërtojmë demokracinë, pasi aty është vendi ku kryqëzohen njerëzit, aty është vendi ku njerëzit komunikojnë, ku krijojnë ndërveprim me njëri tjetrin, ku krijohen komunitet dhe aty është baza e demokracisë së një vendi. Nëpërmjet hapësirës publike, nëpërmjet ndërhyrjeve dhe të gjitha metodave, mekanizmave, tullceve që mund të përdorim për ta ndryshuar apo kornizuar neve sigurisht që ndërhyjmë direkt në mënyrën se si bëjmë komunitet se si bëjmë shoqëri”.

Për të mësuar më shumë rreth procesit të nisjes së punimeve për Piramidën e Tiranës, Citizens Channel iu drejtua Bashkisë Tiranë me një kërkesë për informacion ku kërkoi të dinte:

  1. Cilat janë arsyet/pengesat që kanë çuar në vonesën e nisjes së punimeve për transformimin e godinës së Piramidës ?
  2. Kur është parashikuar nisja e punimeve dhe afati i përfundimit të tyre? 
  3. Kopje të projektit fitues për rikonstruksionin e Piramidës.

Pavarësisht se afati i përcaktuar në ligj ka kaluar, institucioni nuk ka kthyer një përgjigje deri në momentin e publikimit të këtij shkrimi. 

 

*Citizens Channel /Erisa Kryeziu 

 

 

 

Shoqata e Arkitektëve reagon ndaj arrestimeve për dëmet e tërmetit

Shoqata e Arkitektëve të Shqipërisë me anë të një deklarate për shtyp është shprehur se masat e marra ndaj arkitektëve nga Prokuroria e Tiranës janë të papranueshme në një shoqëri demokratike.

Sipas Shoqatës, në asnjë rast dëmet fizike të godinës nuk kanë lidhje me profesionin e arkitektit.

“Ekzekutimi i masave ekstreme nga institucionet ligj-zbatuese pa u thelluar më parë në metodologjinë dhe procesin e përgjegjësive të dëmeve të tërmetit sipas fazave të përcaktuara me ndalime me arrest / apo tjetër, është e papranueshme në një shoqëri të lirë, duke shkaktuar dëme traumatike për jetën dhe aktivitetin profesional individual apo familjar, për secilin qytetar dhe profesionist të lirë të këtij vendi”.  

Ky reagim vjen pas ekzekutimit të masave me burg, detyrim paraqitjeje dhe arrest shtëpie për 30 të akuzuarit  për pasojat e tërmetit të 26 nëntorit në zonën e Tiranës. Mes të arrestuarve ishin inxhinierë, arkitektë, ndërtues dhe ish zyrtarë .

Sipas reagimit të Shoqatës së Arkitektëve , përgjegjësitë  profesionale të arkitektit janë të ndërlidhura me pikat e licencës profesionale të cilën shteti ja jep dhe njeh gjatë ushtrimit të profesionit. Ky rol është i përcaktuar në funksione që kanë të bëjnë me zgjidhje volumetrike, funksionale dhe estetike.

“Pra, sipas legjislacionit në fuqi, por edhe atij analog ndërkombëtar, arkitekti nuk ka kompetenca profesionale dhe ligjore, që lidhen me hartimin e projektit konstruktiv të ndërtesës dhe për rrjedhoje nuk mund të ngarkohet me asnjë përgjegjësi ligjore dhe morale të lidhur me qëndrueshmërinë statike dhe sizmike tërësore apo pjesëve të veçanta të saj”.

Shoqata e arkitektëve deklaron se e mbështet nxjerrjen e përgjegjësive profesionale, pro kjo të jetë e lidhur me ekspertizën profesionale.

SHASH mbështet nxjerrjen e përgjegjësive profesionale të lidhura me dëmet e tërmetit, por çdo hetim duhet të jetë i mbështetur me ekspertizën serioze profesionale sipas metodologjisë së përcaktuar nga organet shtetërore lidhur me fazat e përcaktimit të dëmeve si 1. Akt – konstatimi; 2 Akt- ekspertimi, të drejtuara dhe koordinuara nga institucioni përgjegjës, Instituti i Ndërtimit me grupet e ekspertëve të autorizuar nga Institucionet e shtetit”.

*Citizens Channel /E.K./

Qytetarët protestë para Bashkisë; kërkojnë që të mos vriten kafshët

Aktivistë dhe qytetarë u mblodhën sot para institucioneve për të ngritur zërin kundra qasjes që ato kanë në trajtimin e kafshëve të pastrehuara.  Ata i drejtuan gishtin praktikave institucionale të Bashkisë Tiranë apo Agjencisë së Mbrojtjes të Konsumatorit (AMK) duke i konsideruar tejet të pandjeshme dhe jo etike.

Endri Noti, një ndër organizatorët, tregon se protesta u organizua duke u ndërlidhur me grupimet aktive që  adresojnë problematikat lidhur me kafshët në situatë rruge dhe që mundësojnë strehimin e tyre. Noti shfaq shqetësimin e tij lidhur me vrasjen e kafshëve.

Bashkia, në kundërshtim me ligjin, me aq sa unë e njoh ligjin, unë nuk jam jurist që ta them në formë të prerë, por me konsultat që unë kam marrë, i vret në formë abuzive dhe askush nuk na jep shpjegim pse vriten. E vetmja gjë që thonë është që ishin të sëmura“, shprehet ai për Citizens Channel.

Noti është nismëtar i një peticioni ku kërkohet të ndalet vrasja apo ndryshimi i habitatit të kafshëve nga AMK-ja. Peticioni thekson se edhe pse kjo praktikë është e hapur në të gjitha qytetet e Shqipëri, ajo vihet më së shumti re në Tiranë. Gjithashtu, vullnetarët kërkojnë që të përfshihen në procesin e trajtimit dhe akomodimit të kafshëve të gjetura në rrugë.

Peticioni drejtuar institucioneve kryesore në Shqipëri 

Qytetarë të tjerë pjesëmarrës në protestë theksojnë po ashtu problemin e trajtimit të kësaj çështje nga institucionet. Terezina Frroku artikulon se në lagjen e saj kanë mbetur tashme 4 qenushë, nga 15-16 që ishin më përpara.

Kësaj proteste i jam bashkuar sepse kemi katër vjet që na gënjejnë, na mashtrojnë. Është thënë që do merren, do sterilizohen dhe do kthehen në habitat. Në fillim e bënin mirë punën. Filloi projekti mirë, bashkëpunuan disa vullnetarë. Erdhi puna, filluan po na zhdukeshin qentë. I merrnin dhe nuk i kthenin në habitat. Tek lagjja ime kanë qenë mbi 15-16, tani… katër. Një [qen]  e mbaj unë tek dera e shtëpisë. Ia kam vënë emrin Ujk se është i bukur si ujk“, tregon Terezina, tejet e shqetësuar për situatën në të cilën gjenden kafshët.

Ajo rrëfen se është rritur me kafshë shtëpiake dhe se ka në shtëpinë e saj 15 qen dhe mace. Për zonjën Terezina, ata janë e gjithë jeta.  

Nga goja po heq se e  kam shtëpinë plot. Kam arrit me 25 kafshë brenda, në dy dhoma e kuzhinë. Çdo gjë me djersën time dhe me të shoqeve. Kam dhënë jetën time, në punë në shtëpi.. eh hamë një çikë pak vetë, atyre [kafshëve] nuk ua kam lënë mangët, i ushqej tre herë në ditë“, shprehet më tej ajo.  

Pamje nga protesta për mbrojtjen e kafshëve para Bashkisë së Tiranës

Image 1 of 8

Duke vijuar më tej, zonja Terezina tregon e përlotur si qeni me emrin Marko ia ka shpëtuar jetën 30 vite më para.

Historinë që unë nuk e harroj… Kam qenë 15 vjeç dhe kur ikja me babin, ngado që iknim na vinte qeni i komshiut mbrapa, Marko. Ishte vapë, u ulëm me babin në një si pemë, si përrua kshu, ishim në një fshat. U ulëm dhe Marko po më rrinte tek këmba, më vjen gjarpri… gjarpri në vend që të hante këmbën time, Marko nxori kokën dhe [gjarpri] e hëngri tek hunda. Pas katër orëve Marko ngordhi. Ai është dashuria ime dhe do mbesë dashuria ime. Që atëherë thashë që njeriu nuk është asnjë gjë para atyre. Ai [qeni] dha jetën për mua. E si mos ta doja?”, kujton e mallëngjyer Terezina Noti.

Terezina Frroku, pjesëmarrëse në protestën për mbrojtjen e kafshëve

Trajtimi i kafshëve nga personat përgjegjës në institucione është problematikë e ngritur edhe nga pjesëmarrësit e tjerë në këtë protestë. Elona Ocka bën me dije se bashkë me disa vullnetarë të tjerë kanë formuar grupin “Ndihma e kafshëve në Shqipëri” dhe kanë shfaqur interes të kontribuojnë në trajtimin e rasteve të paraqitura në Bashki por janë hasur me refuzim apo mungesë dëshire për bashkëpunim.

Neve si faqe jemi përpjekur gati një vit më përpara të bëjmë një bisedë me një nga punonjëset e Bashkisë për të dhënë ndihmën tonë plotësisht vullnetare, tek spitali i Bashkisë. Me këtë punonjësen e Bashkisë që u tregua e sjellshme në fakt, biseduam edhe pjesën që ka shumë persona të punësuar në Bashki të cilët nuk janë kafshëdashës dhe që pjesë e procesit të kapjes së qenve e bëjnë totalisht në mënyrë… do thoja “kafshërore” por nuk e them dot. Kjo ka rënë në vesh të shurdhët. U bë ajo pjesa e zyrtarizimit që ‘po po, do t’ju kontaktojmë’ dhe u la me aq“, shpjegon ajo për Citizens Channel.

Elona Ocka, pjesëmarrëse në protestën për mbrojtjen e kafshëve

Duke rrëfyer punën vullnetare të grupit “Ndihma e kafshëve në Shqipëri”, ajo informon se kafshët e zhdukura nga rrugët e kryeqytetit janë zhvendosur në periferi të largëta të Tiranës apo qyteteve të tjera. Gjendja e tyre shëndetësore, pohon ajo, është përkeqësuar dhe qentë janë më të dobët dhe të uritur.

Protestuesit kërkuan nga Bashkia sigurimi i një hapësire ku të mund të zhvendosen kafshët që nuk e kanë një familje përkujdesëse dhe t’u sigurohet akses dhe transparencë vullnetarëve dhe kafshëdashësve.

Absolutisht edhe ne mund të jemi dakord që të ndërtohet një vend, ambient për kafshët. Të kemi mundësi që t’i shikojmë, t’i trajtojmë aty dhe të japim donacionin tone por duke pasur edhe përfaqësi nga vullnetarët, qe ne të kemi garanci dhe besim që aty nuk keqtrajtohen dhe kafshët nuk vriten“, përfundon Endri Noti.

*Citizens Channel/ Entenela Ndrevataj

“Dhunuesi je ti”, himni ndërkombëtar mbledh feministet shqiptare në shesh

“Dhunuesi je ti”, ishte himni që u këndua në formë proteste nga aktivistet feministe në sheshin Nënë Tereza, për të denoncuar pabarazinë gjinore dhe dhunën ndaj grave. “Un Violador En Tu Camino” e përshtatur në shqip si “Dhunuesi je ti”, është krijuar dhe performuar nga një grup feminist në Kili në datën 20 nëntor të këtij viti dhe ka pasur menjëherë jehonë ndërkombëtare. Pasditen e sotme,  vajzat dhe gratë feministe i dhanë zë kësaj kauze edhe në Tiranë, duke e kontekstualizuar me dhunën që përjetojnë gratë shqiptare si pasojë e patriarkalizmit.

 “Shteti represiv, është dhunuesi im“, brohoritën ato teksa denoncuan dhunën institucionale. Në vargjet e këngës së përshtatur, ato përmendin gjykatësit, policinë, shtetin dhe oligarkët si ndër strukturat që ushtrojnë dhunë ndaj vajzave dhe grave nëpërmjet formave të ndryshme që përfshijnë  mosreagimin apo tolerancën ndaj dhunës me bazë gjinore.

Kjo këngë nuk lë pa kundërshtuar edhe qëndrimet të cilat shpesh çojnë në dhunë. Vajzat dhe gratë protestojnë ndaj mendësisë se veshja përcjell mesazhe të caktuara dhe i mëshojnë faktit se mënyra si ato zgjedhin të vishen dhe të manifestojnë autonominë individuale nuk mund të jetë as shkas e as justifikim për të ushtruar dhunë seksuale, psikologjike apo fizike.

“Sepse faji nuk ishte i imi,

as ku isha as çfarë vishja”

Liri Kuçi, pjesë e manifestimit “Dhunuesi je ti”

Në fakt, iniciativën e kemi marrë prej manifestimeve madhështore që kanë bërë gratë në Kili për t’i dhënë zë përdhunimeve dhe vrasjeve masive që kanë ndodhur gjatë protestave kundër shtetit represiv. Nuk jemi larg kushteve në të cilat gjendet Kili i ditëve të sotme. Kemi po ashtu dhunë shtetërore, dhunë policore dhe nga të gjitha instancat e tjera“, tregon për Citizens Channel Liri Kuçi,  një ndër organizatoret e eventit “Dhunuesi je ti”.

Ajo rrëfen se zgjedhja e veshjes me funde apo tyle të zezë,lyerja e  buzëve me  të kuqe nuk janë rastësore.

Kemi zgjedhur simbolikën e fundeve, tyleve të zeza pikërisht për të sjellë në vëmendje që nuk është justifikim dhe as alibi fakti se sa i shkurtër ishte fundi im apo çfarë vishja dhe cila është ora kur unë kthehem në shtëpi. Buzët e kuqe gjithashtu për të vënë edhe një herë theksin që asgjë që ka të bëjë me dukjen time, nuk më shënjon mua “, shpjegon më tej ajo.

 

“Rezonon shumë fort dhe në Shqipëri, pasi janë të shumta rastet kur gratë dhe vajzat pavarësisht se kanë pasur urdhër mbrojtjeje, policia apo gjykatat nuk kanë arritur t’i mbrojnë ato nga partnerët e dhunshëm, nga familjarët e dhunshëm“, shprehet Deni Sanxhaku, duke bërë ndërlidhjen e realitetit kilian, të manifestuar edhe në vargje, me atë shqiptar.

Deni Sanxhaku, pjesë e manifestimit “Dhunuesi je ti”

Duke folur më tej rreth vendimit për ta sjellë këtë reagim në Shqipëri, Sanxhaku tregon se është koha për të reaguar ndaj dhunës me bazë gjinore.

Prandaj ne vendosëm që ta përforcojmë të njëjtin himn që tashmë është bërë himn i lëvizjes feministe kudo në botë, pasi për ne ka ardhur koha që të jemi të kujdesshëm ndaj gjuhës së urrejtjes, të jemi të kujdesshëm ndaj diskriminimit gjinor, të ngremë zërin ndaj këtyre rasteve”, përfundon ajo.

Gresa Hasa, aktiviste për të drejtat e njeriut tregon se mënyra më e mirë për të luftuar padrejtësitë shoqërore është duke u bashkuar, solidarizuar me njëri-tjetrin dhe duke i integruar edhe djemtë dhe burrat në nisma që adresojnë dhunën.

Gresa Hasa, pjesë e manifestimit “Dhunuesi je ti”

Dhe duke bashkuar forcat, duke u solidarizuar, duke qenë në krah të njëri-tjetrit në çdo nismë. Unë e shoh me rëndësi që në nisma të tilla të bashkohen edhe djemtë edhe burrat sikurse ishin sot disa nga shokët tanë këtu“, shprehet ajo gjatë intervistës së dhënë për Citizens Channel.

CFARë është manifestimi”Dhunuesi je ti”? 

Ky manifestim nisi fillimisht në Kili nga kolektivi lokal feminist, Las Tesis.  Himni u realizua për herë të parë gjatë një manifestimi në qytetin Valparaíso, rreth 120 kilometra në veriperëndim të kryeqytetit Santiago, më 20 nëntor.

Disa ditë më vonë, në Ditën Ndërkombëtare për Ndalimin e Dhunës ndaj Grave, grupe të mëdha grash u mblodhën përpara Gjykatës Supreme të Kilit, në Santiago, dhe pranë ndërtesave të tjera qeveritare në të gjithë vendin duke e vënë himnin sërish në skenë.

Duke qëndruar në rresht, protestuesit i drejtuan gishtin “policëve, gjyqtarëve, shtetit dhe presidentit” duke brohoritur një zëri një himn të fuqishëm beteje që akuzon patriarkatin se është përgjegjës për dhunën e kryer kundër grave, dhe me turpin që gratë viktima përballen më pas.

Në më pak se dy javë, thirrja u përhap jashtë vendit, dhe demonstrime të ngjashme u mbajtën jo vetëm në Meksikë, Kosta Rika, Kolumbi dhe Argjentinë, por edhe në Kanada, Australi, si dhe në kombe evropiane si Franca, Gjermania dhe Spanja.

*Citizens Channel/E.K/ E.N/ 

Tre vjet pas rritjes së çmimit, banorët e Tiranës ende nuk kanë ujë në çezmat e tyre

*Erisa Kryeziu /Citizens Channel 

E hap ujin për pallatin në orën 19:00 ose 20:00. Pastaj sa të zgjasë uji. Po u harxhua shpejt nga banorët nuk ka më ujë, deri ditën tjetër kur vjen sërish boti për furnizim”– u shpreh Shpëtimi, njëri nga administratorët e pallatit në zonën e Astirit, i pyetur nga Citizens Channel për mungesën e ujit në Tiranë.

I vendosur në siklet nga interesimi ynë për oraret e ujit, ai tregon duke u shfajësuar se nuk është faji i tij për këtë gjendje, kjo pasi të gjithë banorët i drejtohen për të kërkuar zgjidhje. “ Më pyesin kur do vijë uji, pse s’ka ujë, nuk jetojmë dot më këtu, nuk po lahemi dot në këtë vapë. Por puna ime është vetëm të mbush depozitën kur vjen boti.”

Në përgjigje të kërkesës për informacion nga Citizens Channel, UKT-ja u shpreh se nuk ka mungesë uji, por kufizime të pjesshme të lokalizuara në vetëm disa objekte.

“Realisht nuk mund të flitet për mungesë uji, por për kufizime të pjesshme në objekte të lokalizuara të cilat janë të pozicionuara në rrjetet që furnizohen përmes stacioneve të pompimit, më saktë disa pallate të ndodhura në Yzberisht e Astir”– ishte përgjigja e UKT-së ndaj kërkesës për informacion.  

Nga kontaktet që Citizens Channel realizoi me banorë të zonave të ndryshme në Tiranë, vuri re se nuk është vetëm zona e Astirit apo Yzberishtit që vuan mungesën e ujit, por edhe zona të tjera e kanë këtë problematikë.

Ishte ora 16:30 kur u ktheva nga puna dhe mbeta në dush pasi iku uji. Që atë ditë, për afro një javë shkoj nga të afërmit e mi. Nuk ka lajmëruar askush për kufizimet në ujë”, – tregon për Citizens Channel, Mikeli, i cili jeton në zonën e Ali Demit.

Ndërkohë UKT-ja në përgjigjen e saj ndër të tjera shton se: “UKT ka evidentuar ato pallate që kanë probleme të furnizimit me ujë duke qenë vazhdimisht në kontakt, 24 orë në 24 me administratorët e tyre, duke ofruar zgjidhjet më të mira në mënyrë që banorët të ndjejnë sa më pak efektet e problemit të furnizimit për pallatin e tyre”. 

Shpëtimi, administratori i pallatit në Astir thekson se furnizimi i ujit vjen nga UKT, por ai nuk mjafton për numrin e lartë të popullsisë. Ai thekson se botet që vijnë nga UKT-ja sjellin ujë që varion nga 6 mijë litra deri në 12 mijë litra.

“ Periudha e verës është shumë problem. Vijnë botet e ujit pasdite, rreth orës 17:00 dhe kanë një madhësi prej 6 mijë, 8 mijë ose 12 mijë litrash, në varësi të botit. Me një bot furnizoj 4 shkallë pallatesh. Na thonë që do rregullohet. Sapo më thanë nga UKT-ja se të enjten do bëhet lidhja direkt nga Bovilla, të enjten e fundit të gushtit.”

Orari i furnizimit të pallateve me ujë është i ndryshëm në varësi të orareve që zgjedh administratori për ta shpërndarë. Kleanti i cili banon në zonën e Yzberishtit thotë se ka dy javë pa ujë, dhe se jeta e banorëve të asaj zone tashmë është e programuar në varësi të orarit të ujit.

Oraret që kemi ujë janë : 6:00-8:00, 12:00-13:30, dhe 19:00-20:30. Duhet të koordinojmë kohën në mënyrë që të jemi në shtëpi në orarin që ka ujë për të kryer pastrimet e shtëpisë, apo për të bërë dush.  Administratori thotë nuk ka ujë pasi është thatësirë dhe se Bashkia ka shume fluks dhe nuk i përballon dot të gjithë me bote”.

E njëjta situatë paraqitet edhe në zonën e Myslim Shyri-t. Endri tregon për Citizens Channel se uji ikën për disa orë. “Nuk e dimë se kur ikën uji, nuk ka një orar të caktuar. Një ditë nuk ka në mëngjes, një ditë tjetër nuk ka ujë pasdite. Varet, “-shpjegon ai më tej.

Edhe në zonën e Bllokut, vera e 2019 solli mungesë të ujit. Alice Taylor, e pyetur nga Citizens Channel shprehet se mund të pwrdorë lavatricen dhe ti bëjë dush fëmijës së saj vetëm në oraret 7.30- 8.30, 12:00-13:00 dhe 18:30- 20:00, pasi vetëm në këto orare ka furnizim me ujë. 

“Gjatë këtyre orareve kemi shumë pak ujë dhe ndonjëherë edhe aspak. Gjatë natës nuk kemi fare ujë, dhe shpesh nuk ka ujë as për ti hedhur tualetit. Kjo mungesë e ujit prek 3 blloqe pallatesh, secili bllok me nga 10 apartamente, pra rreth të paktën 30 apartamente. Mungesë të ujit kanë pasur edhe miq të mi në rrugën Sami Frashëri, në Ali Dem, Laprakë dhe Myslym Shyri. “

Alice tregon se askush nuk u jep sqarim për situatën e krijuar dhe se përkujdesja për shtëpinë dhe fëmijët në mungesë të ujit krijon vështirësi gjatë periudhës së verës. 

“Nuk kemi pasur asnjë njoftim dhe asnjë përgjigje për pyetjet tona. Ne blejmë bidona me ujë dhe po ashtu i mbushim ata me ujë për ti përdorur për tualetin. Duhet të bëj dush, të laj fëmijën dhe rrobat vetëm gjatë kohës që ka ujë. Është e vështirë kur do të gatuash, të lash dhe të pastrosh si dhe të kujdesesh për veten dhe dy fëmijë.

Pagesë më e lartë për ujë më pak 

Nga 1 janari i vitit 2018 çmimi i ujit në Tiranë u rrit me 40%. Nga 45 lekë që ishte, në 65 lekë për metër kub për familjarët, ndërsa për bizneset rritja ishte nga 135 lekë në 190 lekë për metër kub. Rritja e çmimit të ujit, sipas deklaratave të Bashkisë Tiranë erdhi për shkak të investimeve që Bashkia po kryente në rrjet.

Ju kujtoj se duket sikur 4 vjet ishin para 400 vjetësh, por e morëm Tiranën me 7 orë ujë në ditë, e kemi me 14 orë dhe duam, siç kemi premtuar, nga 1 janari kur filluam këto investime madhore pasi BERZH-i na besoi kredinë e ujit, deri në fund të mandatit tjetër ne të kemi shkuar nga 14 në 24 orë ujë dhe të ndihemi të gjithë krenar që ishim pjesë e një transformimi jetësor për Tiranën”, tha kryetari i Bashkisë së Tiranës, në një nga intervistat e tij.

Plani 5 vjeçar i Bashkisë, i miratuar në vitin 2017 në vlerën e parashikuar të faturës mujore për ujin parashikon që në vitin 2020 të ketë një rritje në krahasim me vitin 2019. Përkatësisht, për familje me një person vlera e faturës në 2020 do të shkojë në 771 lekë, bashkë me tvsh-në, ndërsa në vitin 2019 ishte parashikuar 598 lekë. Për familjet me dy persona, 1183 lekë, ndërsa në vitin 2019 ishte parashikuar 955 lekë. Për familje me 3 persona 1,594 lekë, kundrejt 1,313 lekë në vitin 2019. Për familjet mesatare me katër persona, në 2020 vlera parashikohet 2006 lekë kundrejt 1670 lek parashikuar në 2019.

Në strategjinë 5 vjeçare të Bashkisë, thuhet se synohet të arrihet brenda 2021 shërbimi pa ndërprerje me presion të vazhdueshëm të furnizimit me ujë 24 orë, duke shmangur kështu depozitat në familjet dhe në ndërtesat e banimit, për të siguruara furnizim të mjaftueshëm me ujë gjatë ditës dhe natës.

UKT tha për Citizens Channel se: “Dy nga investimet, që janë vepra madhore në fakt, të cilat po kryhen për herë të parë nga UKT, janë; zgjerimi i impiantit përpunues të ujit “Bovillë” me 30% më shumë kapacitet si dhe ndërtimin e një linje transmetimi furnizimi nga impianti i Bovillës deri në depon e Yzberishtit, investime që i japin zgjidhje përfundimtare problemit të zonave si Yzberishti, Astiri, Kombinati, Kodër Kamza apo Kashar.”

Në një postim në Facebook, në janar të 2019, UKT shprehet se me anë të këtij impianti synohet që në muajt e verës të nisë një epokë e re e furnizimit me ujë, por vera e vitit 2019 kaloi sërish pa ujë të pijshëm për qytetarët e kësaj zone të Tiranës.


 

Furnizimi me ujë me anë të depozitave në qytetin e Tiranës, sjell dhe problemin tjetër, atë të mos respektimit të cilësisë së ujit. Citizens Channel vëzhgoi disa prej këtyre depozitave në zonën e Yzberishtit dhe vuri re se uji që vjen nga rrjeti është tepër i ndotur duke krijuar një shtresë papastërtish dhe gëlqereje në sipërfaqe. Pavarësisht se në fatura ky ujë cilësohet dhe paguhet me çmimin e ujit të pijshëm, banorët tregojnë se nuk e përdorin atë as për të larë enët. 

“Kemi dy vjet që jetojmë këtu, rezistencën e bolierit e kam ndërruar dy herë se bën shtresë gëlqere dhe nuk ngroh, lavatricen e e bleva të re, po tani e kam gati për ta hedhur se është mbushur me dhera nga uji”, tregon Arbeni, banor në pallatin ku janë marrë pamjet e depozitës. 

 

 

Të pastrehë dhe të padukshëm…

Naimi është një nga personat të cilit i duhet të kalojë netët dhe ditët rrugëve të Tiranës. Pavarësisht nëse koha është me diell apo me shi, shtrati i tij janë rrugët e Tiranës dhe disa kartona të cilët i përdor si shtresa të ndryshme.

Naimi tregoi për Citizens Channel se ka 20 vite që është në situatë rruge dhe është 43 vjeç. Ai nuk kishte njohuri të zgjeruara mbi institucionet që përkujdesen për personat me statusin e tij dhe përpjekjet e tij për të dalë nga gjendja ekzistuese ishin minimale.

Në një komunikim me Citizens Channel, Bashkia Tiranë tregoi se nën administrimin dhe financimin e saj janë 6 qendra sociale multidisiplinare dhe vetëm një prej tyre ofron strehim të përkohshëm.

Citizens Channel kaloi një natë me të dhe mësoi se jeta e “rrugës” është shumë larg të qenurit një jetë e lehtë dhe gjithashtu jeta e Naimit duket sikur fatkeqësisht nuk do e fitojë kurrë statusin e mëparshëm.

Në përgjithësi këta njerëz aty ku kalojnë natën aty edhe punojnë, më të shumtët. Do të thotë që  ata krijojnë një ambient që e perceptojnë të sigurt ose që e mendojnë më pas si ambient të tyren. Ata nuk munden të zhvendosen në shumë ambiente, shumë larg, d.m.th mundohen të mbajnë një vend të qëndrueshëm”, thotë për Citizens Channel Anora Kroj, psikologe klinike.

Ajo tregoi gjithashtu se përveç pjesës institucionale, probleme shpesh, ose ndoshta në herët më të shumta të rasteve hasen dhe në përballje me shoqërinë dhe me mjedisin përreth. Ri-integrimi dhe pjesëmarrja aktive në shoqëri, duket një sfidë e humbur.

Këta persona ndihen një grup vulnerabël sepse ne, masa, i trajtojmë si të tillë. Mundohemi që as sytë të mos ua hedhim kur kalojmë aty, i bëjmë të ndjehen inekzistentë. Nuk i  pranojmë për shkak se dikujt mund t’i prishi imazhin e pallatit ku jeton, dikush tjetër e injoron totalisht sepse e quan si një qenie që është ndryshe nga ne”, sqaron Kroj për Citizens Channel.

Ajo gjithashtu thotë se është shumë e rëndësishme që ta shikojmë tjetrin si të ngjashëm dhe jo si të ndryshëm nga vetja dhe se kjo qasje do të ishte disi më ndihmuese kundrejt personave në gjendje rruge.

Strehimi nga pikëpamja ligjore…

Në 15 shkurt të vitit të kaluar u miratua ligji i ri Për strehimin social” i cili ka si objekt kryesor përcaktimin e rregullave dhe procedurave të shpërndarjes së programeve sociale për strehimin.

Ligji parashikon 6 programe të strehimit social që përfshijnë disa kategori:

  • Programi i banesave sociale me qira
  • Programi për përmirësimin e kushteve të banesave ekzistuese, deri në një ndërtim të ri;
  • Programi i banesave me kosto të ulët
  • Programi për zhvillimin e zonës me qëllim strehimi;
  • Programi për krijimin e banesave të përkohshme;
  • Programi i banesave të specializuara

Të dhënat e studimit të realizuar nga qendra T’Reja tregojnë se numri i personave në situatë rruge që përfitojnë nga programet e strehimit është shumë i ulët.

Nga 101 individë të identifikuar në situatë rruge, 40 prej tyre janë referuar për të përfituar nga programet sociale të strehimit për vetëm 15 prej tyre kanë përfituar duke zgjidhur kështu problemin e strehimit.

Ligji i ri i strehimit ka përcaktuar 15 kushte sociale, të cilave u përcaktohet përparësi në përfitimin e programit, por personat në situatë rruge nuk përfshihen direkt në asnjë nga këto kategori.

Sipas Ola Tares drejtuese e qendrës T’Reja që ka realizuar  një Studimin për Personat në Situatë Rruge, një nga arsyet që i privon ata të përfshihen në skemat e strehimit është vetë procesi: “Njerëzit sigurisht janë përpjekur për të dalë nga ajo situatë, megjithatë për shkak të vështirësive të ndryshme, duke marrë parasysh edhe mungesën e një pune të qëndrueshme, apo mungesa e kualifikimit dhe të ardhurave nuk i ka lejuar që të përfitojnë nga këto programe”.

Ajo shton se edhe personat që arrijnë të përfshihen, hasin vështirësi për të qëndruar brenda programeve të strehimit:“Kontrata është deri në një vit, por pas një viti duhet sërish të plotësosh të gjitha dokumentet dhe ri-përzgjidhesh nga komisioni i vlerësimit në Këshillin Bashkiak, domethënë çdo vit të bësh të njëjtën gjë”.

Sipas Tares, janë burokracitë një nga faktorët që i bëjnë këta persona të dorëzohen: “Në një moment shumë prej tyre janë shprehur që janë lodhur, janë të zhgënjyer dhe kanë ndaluar aty… duke vendosur të vazhdojnë  në rrugë për aq kohë sa të jetojnë”.

Psikologia e Qendrës “T’reja”, Anora Kroj tregon se procesi i aplikimit është i vështirë, i gjatë dhe i lodhshëm dhe shpeshherë personat që kanë nevojë e humbasin shansin që të përfitojnë një banesë sociale.

Por përfitimi nga programet e strehimit është vetëm një pjesë e problemit. Vështirësitë e tjera nisin kur këta persona përpiqen të sigurojnë një banesë me qera.

Një nga problemet e tjera që hasin personat në situatë rruge, është diskriminimi nga shoqëria, kur kanë nevojë që të marrin një banesë me qera.

“Një rast që do ta quaja të suksesshëm, kemi arritur deri sa kemi përfituar bonusin e social. Pra dokumentacioni ka shkuar shumë mirë, por këtu ka pasur një ngecje, sepse vetë ne që jemi masa e gjerë e popullsisë së qytetit të Tiranës, por jo vetëm këtu, edhe më gjerë, hezitojmë që të japim banesa përkundrejt qerasë sepse i paragjykojmë”, tregon psikologja Anora Kroj për Citizens Channel.

*Citizens Channel/ F.S./

 

 

 

 

Pas vitesh premtime, askush nuk di t’i përgjigjet pyetjes “Kur do vijë autobusi?”

*Autobusi i linjës së Kasharit ndalon në një hapësirë ku mungon çdo lloj sinjalistike Foto: Lorin Kadiu | Citizens Channel

Një ndër premtimet e përsëritura mbi transportin publik në Tiranë është instalimi i një sistemi që duhet të monitorojë në kohë reale vendndodhjen dhe shpejtësinë e autobusëve përmes teknologjisë GPS.

Bashkia e Tiranës prej dy vitesh deklaron sa ka përfunduar instalimin e këtyre pajisjeve në secilin prej 16 linjave të autobusëve, “ky informacion nuk duhet të jetë monopol i Bashkisë…duhet ta dijë çdo qytetar i Tiranës dhe shumë shpejt do të bëjmë integrimin në aplikacionin Tirana ime dhe tabelë elektronike në çdo stacion autobusi”, deklaronte Erion Veliaj në Shkurt të vitit 2017.

Citizens Channel mori në shqyrtim secilën nga iniciativat publike apo private për monitorimin e autobusëve, duke dalë në përfundimin se asnjë nuk funksionon.

  • Aplikacioni “Tirana Ime” tregon vetëm vendndodhjen e stacioneve të autobusëve

Aplikacioni “Tirana Ime” u krijua në vitin 2016 nga bashkëpunimi i Bashkisë Tiranë me një kompani private telekomunikacioni, si një mjet që ndër të tjera do të ndante informacione mbi trafikun dhe transportin urban. Kategoria dedikuar transportit publik në këtë aplikacion tregon vetëm ku ndodhen stacionet për 14 nga 16 linjat e autobusëve të qytetit. Nuk ka asnjë shenjë të sistemit GPS, madje mungon dhe frekuenca dhe orari i autobusëve.

Duket se të dhënat mbi transportin publik në këtë aplikacion nuk janë përditësuar që prej vitit 2016. Aty mungon informacioni mbi dy linjat e reja, Selitë-Kristal-Qendër-St.Trenit-Allias dhe Sauk-Kopshti Zoologjik- Ish St.Trenit dhe nuk përfshihen zgjatimet dhe ndryshimet e bëra në linjat ekzistuese.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Aplikacioni “Tirana Public Transport” – ka ndaluar së funksionuari

Aplikacioni “Tirana Public Transport” i prezantuar nga një kompani private në shtator të vitit 2018, paraqiste në kohë reale vendndodhjen dhe kohën e pritjes për pjesën më të madhe të linjave të autobusëve. Ky shërbim nuk funksionon më, duke e reduktuar informacionin vetëm tek linjat dhe stacionet, njëlloj si tek aplikacioni “Tirana Ime”. Citizens Channel mësoi se ky aplikacion ka funksionuar për një periudhë prej 8 muajsh dhe kontaktoi me kompaninë Inovacion Shpk. për të komentuar ndalimin e këtij shërbimi, por nuk mori një përgjigje deri në momëntin e publikimit të këtij shkrimi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Oraret nuk afishohen as në letër

 Afishimi i orareve të fillimit dhe mbarimit të shërbimit, është një ndër detyrimet që kompanitë private duhet si pjesë e marrëveshjes dhe kontratave të reja që erdhën pas rritjes me 33% të çmimit të biletës në vitin fillim të vitit 2016.
“Kompanitë do të vendosin në mjediset e jashtme të transportit, informacionet për oraret, itineraret dhe frekuencën e lëvizjes si dhe duhet të pajisin mjediset e brendshme të mjeteve me informacione për oraret, itineraret dhe frekuencën e lëvizjeve”,
ishte një ndër 10 kushtet që Bashkia e Tiranës i vendosi operatorëve.

Gjatë vëzhgimit në terren të mbi 20 stacioneve të urbanëve, Citizens Channel nuk gjeti të afishuar informacione mbi orarin, frekuencën apo emrin e linjës në asnjë formë. Duket se ky kusht, pjesë e 10 pikave ka mbetur në letër, sepse nuk është shoqëruar me një Vendim të Këshillit Bashkiak (VKB) apo urdhër që i detyron kompanitë ta zbatojnë. VKB i fundit mbi ku listohet vlera e gjobave për secilën shkelje daton në vitin 2010, dhe asnjë nga 30 shkeljet nuk ka të bëjë me afishimin e orareve.

Premtimi tjetër lidhur me tabelat elektronike të autobusëve, dukshëm nuk është afër zbatimit, as në stacionet që janë rinovuar rishtazi, duke shtuar “kioska” që shesin produkte tregtare.

Foto: Stacionet e reja të autobusëve në Tiranë nuk kanë orare të afishuara

Madje, në linjën Yzberisht – Kashar – Qendër, u vu re edhe mungesa e stacioneve dhe tabelave që tregojnë se ka një ndalesë autobuzi.

 

 

 

 

Foto: Në rrugën 3 Dëshmorët mungojnë tabelat çdo sinjalistikë që tregon stacionin e autobusit

 “Kam rreth 3 muaj që jetoj në këtë lagje dhe më duhet ta përdor këtë autobusin nga dy herë në ditë për në shkollë. Në fillim nuk e dija as ku ishin stacionet, shikoja ku kishte njerëz që prisnin dhe qëndroja dhe unë. Tani i kam mësuar, prapë autobusi vjen rrallë, cdo gjysmë trecerek ore ose më shumë“, tregon Alvijo.

Edhe pse prej tre vitesh qytetarët paguajnë 33% më shumë para për transportin publik situata mbetet kaotike. Në stacione nuk ka asnjë informacion rreth orarit të autobusëve, emrit të linjave në secilin stacion, frekuencës dhe destinacionit.

*Citizens Channel

Profesioni i lustaxhinjve përmes dy realiteteve

Nga Agime Kastrati

Puna e lustraxhinjve pavarësisht luftës me kohën, teknologjisë dhe stilit të jetesës vlerësohet nga njerëzit në Londër si profesion i veçantë e i patjetërsueshëm ndër vite. Ndërsa vështirësitë ekonomike, politikat disfavorizuese të vendorëve, si dhe mos stabilizimi dhe mos vlerësimi i zanatçinjve ka çuar në një “diskriminim” të hapur të zanatit të harruar të lustraxhinjve në Tiranë .

Të drejtat e mohuara të këtij profesioni që duken hapur në çdo rrugë të Tiranës pasi nga frika lustraxhinjtë pozicionohen në cepa pallatesh shikohen hapur nga të gjithë. Janë “zanatçinj” dhe “artistë” të imazhit të jashtëm të këpucëve të çdokujt që “gjunjëzohet” para poltronit tyre. Për këpucët, mjafton vetëm një shikim dhe kuptojnë se çfarë lëkure janë dhe çfarë boje duan. I bashkon profesioni dhe pasioni për lustrimin por, jetojnë në realitete të ndryshme.

Njëri ushtron aktivitetin e tij si lustraxhi në qendër të Tiranës, ndërsa tjetri në qendër të Londrës. Bëhet fjalë për dy realitete të ndryshme të të njëjtit zanat. Historia e Romi Topit, i riu me origjinë nga Korça i cili e ushtron këtë profesionin prej 17 vitesh në kryeqytetin Britanik, ku fillimisht ka punuar në mënyrë informale duke siguruar më pas një vend për ushtrimin e aktivitetit.

Dhe historia e Refik Dapit, 58-vjeçari nga Tirana i cili këtë profesion e ka të trashëguar nga familja, por çdo ditë duhet t’i fshihet policisë bashkiake pasi kioska ku ai prej vitesh punonte e paguante taksa, u shemb për t’i hapur rrugë ndërtimit të një hoteli privat.

Romi Topi  këtë profesion e ka nisur me shumë si pasion dhe si mënyrë vetëpunësimi në Londër.  Është familjar, i qeshur, i edukuar dhe shumë i respektuar nga të gjithë vendasit dhe shqiptaret e zonës ku ai jeton. Stërmundimet e emigrimit në fillimet e jetës së tij në një vend të huaj  tashmë kanë mbetur thjesht momente të së shkuarës. Tani me plot gojën thotë se e dashuron profesionin që ka, madje ka raste që nuk merr dot frymë nga fluksi i madh i klientëve. Romi “duararti” njihet jo vetëm nga shqiptarët që banojnë atje, por më shumë nga vendasit. Përkushtimi për punën ka qenë dhe cilësia që i ka bërë diferencimin e tij nga të tjerët. Është një lustraxhi i rregullt i respektuar, paguan taksat dhe qiranë e bashkisë dhe mban familjen me të ardhurat që merr nga profesioni që ushtron në rrugët e një prej qendrave tregtare në metropolin e largët anglez. Në një intervistë për Citiziens Channel, Romi Topi tregon me detaje për jetën e tij, profesionin që ushtron me shumë dashuri prej afroj dy dekadash në Londër.

 Profesionin e lustraxhiut e keni të trashëguar apo e nisët thjesht si pasion të momentit?

Profesionin e lustraxhiut nuk e kam të trashëguar nga familja. Duke qenë merakli si tip dhe këmbëngulës për të bërë një punë timen të pastër dhe për familjen time, fillova ta praktikoj që në vitin 2001 kur erdha në Angli. I dëshpëruar se nuk gjeja punë të tjera mendja më shkoj të nisja lustrimin e këpucëve. Fillova ta ushtroj lustrimin më shumë nëpër zyra sepse në trotuare kisha problem me Policinë Bashkiake sepse nuk të lejon të ushtrosh aktivitet pa leje.

Po më pas si vepruat, ishit i sigurt për nismën që morët, apo e patë si provizore punën e lustraxhiut?

Duke parë që duke punuar në profesionin e lustraxhiut në fillim nëpër zyra jo vetëm që isha komod dhe i nderuar por arrija të mbuloja dhe shpenzimet e mia edhe të familjes time. Përkushtimi në punë më bëri që të shtoj forcat dhe të rris klientelën më shumë. Dhe jo vetëm kaq më bëri që të investoja dhe më shumë në bazën materiale që më duhej për të përdorur dhe për t’i bërë sa më të kënaqur klientët në shërbimin që merrnin nga duart e mia.

Si ishin hapat e mëtejshme, u licencuat apo punuat në të zezë?

Për një kohë relativisht të gjatë kam punuar duke ju ofruar shërbimin klientëve nëpër zyra, nuk mund të quhet punë e zezë  shërbimi në zyrë. Aktiviteti im filloj jo vetëm të shtohet por dhe të kërkohet me këmbëngulje sepse e shikonin cilësinë e punës time dhe s’kishin dëshirë të ndërronin dorë. Për këtë fillova dhe procedurat për të pasur një vend timin ku klientët të kenë mundësi të vijnë  në çdo hark kohor të mundshëm për të marrë shërbimin që ju duhej.

 Si ishin procedurat me Bashkinë e Londrës, kishit vështirësi për ambient?

Përveçse janë metropole, nuk ngjajnë në asnjë aspekt  me Tiranën. Nuk ka asnjë procedurë vështirësuese për të marrë lejen për të ushtruar aktivitetin me dokumentacione të rregullta. Mjaftoi dëshira ime për punë, kërkesa për të marrë ambientin me qera që mua me duk më i përshtatshëm dhe pa asnjë procedurë burokratike dhe pa “miqësira” unë e mora lejen e ushtrimit të aktivitetit. “Shoe shine service”,kështu njihet dhe aktiviteti im, tashmë e kam shumë të rregullt dhe të ligjshme. Klientët kanë ku me gjejnë dhe vijnë më shumë dashuri për të marrë shërbim nga ana ime. Ne Burlington Arcade kam që nga viti 2006 dhe është një qendër dyqanesh (boutique) private.

Për vendin që ju keni “zaptuar” në qendrën tregtare si procedoni me shtetin?

Burlington Arcade qendër tregtare, dyqanesh (boutique) aty kam kontratë dhe paguaj qera për vendin që unë shfrytëzoj në punën time. Qeraja vjetore është £10.000 dhe me klientelën e përhershme e nxjerr një rrogë të mirë që mundohem të bëj një jetë normale.

 A je i lumtur me profesionin që ke dhe me punën që bën?

Unë jam thjesht një person që më pëlqen puna dhe mundohem  të jem aktiv më njerëzit e ndryshe nga e gjithë bota. Deri tani jam i lumtur me punën që bëj dhe me profesionin tim që e kam dhe pasion mundohem të bëj jo vetëm punën por të bëj art me lustrën mbi këpucë.

Vendorët ja vështirësojnë punën “lustraxhinjve” të zanatit në Tiranë

Profesionin e lustraxhiut Refik Dapi e ka të trashëguar nga babai dhe nga gjyshi tij. Njihen si familje që janë mjeshtër për lustrimin e këpucëve. “Te Dapi”, kështu e kanë thirrur të gjithë si në kohën e komunizmit babain e tij,  edhe atë në këtë kohë. Lustrimin e ka pasion dhe e ushtron me shumë dashuri edhe pse tashmë ankohet se s’ka as kioskën e mëparshme, as punë dhe as klientët që kishte dikur. Nuk ka fatin të ushtroj profesionin nëpër zyra siç bënte vite më pare kur ishte i ri ku se bashku me babain e tij lustronin këpucët e “Policisë Rrugore në komisariat” . Nuk ka ditë që të mos konfliktohet me Policinë Bashkiake të Tiranës. Vendqëndrimi i tij tashmë njihet, është mes të Tiranës, për ironi të fatit përpara hotel “Plaza”, ku dikur ngrihej vendqëndrimi i tij.

Sa kohë ke që ushtron aktivitetin si lustraxhi në Tiranë?

Profesionin e lustraxhiut e kam te trashëguar nga babai im. Unë ndoqa rrugën e tij në profesion dhe po në këtë vend që më shikon kam plot 25 vjet që ushtroj aktivitetin tim. Deri tani kisha rrjetin tim të klientëve por tani nuk e kam më.

 Ku e keni ushtruar me pare aktivitetin Tuaj?

Kam plot 25 vjet që e ushtroj profesionin tim në mes të Tiranës në rrugën “George.W.Bush”, përpara  Hotel “Plaza”. Në anë të hotelit kam pas kioskën me leje të rregullt për të ushtruar aktivitetin si lustraxhi. Çdo fillim viti unë rinovoja leje në Bashki, dokumentet që mi kërkonin sepse me përpara unë isha i deklaruar se po shfrytëzoj tokën ku kisha kioskën dhe paguaja taksën për të. Me t’u ndërtuar hoteli mu prish kioska skam më mundësi të punoj si më parë. Skam kioskën dhe klientët më janë çorientuar.

A ke kërkuar tek bashkia leje për ushtrimin e aktivitetit tënd si lustraxhi?

Kam tre vjet që endem dyerve të Bashkisë së Tiranës. Kam mbi 8 herë që Policia Bashkiake më ka sekuestruar veglat e punës, poltronin dhe bojrat, e kam qëndruar me muaj pa punë dhe pa bukë për kalamajtë. Kam tre fëmijë, puna ime mban familjen. Gruan e kam të sëmurë dhe skam mundësi financiare dhe ekonomi tjetër përveç punës time. Unë jam njeri që e dua punën dhe profesionin që kam, profesioni i lustraxhiut respektohet kudo ndërsa në Shqipëri nënvlerësohet dhe diskriminohet kështu siç bëhet me mua.

Çfarë kë kërkuar nga Bashkia.?

Para një muaji kam dorëzuar letrat kërkesën për rinisjen e shqyrtimit për prishjen e kioskës që unë kam pasur. Kam kërkuar që të më jepet e drejta për shfrytëzimin e tokës në zonën ku unë kam disa dekada që jam stacionuar e të gjithë më njohin dhe kam institucionet shtetërore afër ku mund të bëj dhe ndonjë shërbim në zyrë. Është e disata herë që paraqes  kërkesën për hapjen dhe rishqyrtimin e dosjes time. I jam mirënjohës deri tani pronarëve të “Plaza” Hotel që më mbajnë ende këtu para këtij hotelit luksoz dhe mund të nxjerr 2 mijë lekë të vjetra për bukën e gojës.

Çfarë përgjigje ke marrë nga Bashkia?

Deri tani skam marrë asnjë përgjigje zyrtare nga Bashkia. Kam dorëzuar letrat siç më kanë kërkuar për lejen e ushtrimit të profesionit tim në rrugë dhe ende skam marrë leje për ushtrimin e aktivitetit të shërbimit që unë shes për qytetarët. Unë s’po bëj diçka të jashtëligjshme unë po kërkoj të me jepet e drejta për punë. Mjafton që të mos vijë më Policia Bashkiake dhe të mos kem më probleme me ta. Unë do të pres dhe dua të jem i rregullt me shtetin sepse profesionin që kam e ushtroj për të mbajtur familjen.

 

Të drejtat e shitësve ambulantë që shpesh mbeten në letër:

Shitësit ambulantë kanë të drejtë të shesin produktet dhe shërbimet e tyre në rrugët e çdo qyteti dhe t’ju njihet puna që ata bëjnë.

Përdorimi i hapësirës publike për modelin ambulant është i lejuar me ligj”, tha një nga përfaqësuesit e zyrës së Shtypit në Bashkinë e Tiranës, “në Rregulloren e Qytetit lejohet që të kemi ata që njihen si shitës ambulantë. Çdo i interesuar shkon aplikon tek zyra e Tatim-Taksave dhe thotë do shes gështenja tek Ura e Lanës dhe do të përdor një metër e gjysmë dhe do të paguaj taksën”, vijoi më tej ai.  

Jo vetëm kaq por ambulantët kanë të drejtë dhe duhet të regjistrohen pranë Drejtorive Rajonale Tatimore, pa pasur një vendim gjykate. Drejtoria e Tatimeve ka publikuar udhëzimin sipas të cilit administrata tatimore në certifikatën e NIPT-it që i lëshon ambulantit është e detyruar që përpara emrit të tatimpaguesit të vendosë fjalën “Ambulant”.


Si mund të regjistrohet një shitës ambulant?

Dokumentet që i duhet një shitësi ambulant për t’u  regjistruar janë:
– kërkesë me shkrim,
– fotokopje të kartës së identitetit ose të pasaportës të personit të vetëpunësuar,
– formularin e regjistrimit të plotësuar
Lejen nga bashkia që i vetëpunësuari lejohet të tregtojë në vende publike të përcaktuara paraprakisht nga Bashkia dhe që ushtron aktivitetin në njësi tregtimi të vetme dhe të lëvizshme.


Sa duhet të paguajë një shitës ambulant për Sigurimet Shoqërore dhe shëndetësore?

Shitësi ambulant, pasi regjistrohet, ka detyrimin për të paguar sigurime shoqërore dhe shëndetësore. Sipas legjislacionit në fuqi personat e vetëpunësuar në veprimtari tregtare apo shërbimi, ambulantë, deklarojnë dhe paguajnë kontribut minimal mujor në shumën 4 246 lekë, nga të cilat, 2750 lekë për sigurime shoqërore dhe 1496 lekë për sigurimin e kujdesit shëndetësor.

 

*Citizens Channel /Agime Kastrati/

 

Aktivistët “shembin” digën në mbrojtje të Vjosës, lumit të fundit të egër në Europë

Ditën e sotme në Tiranë, përpara piramidës u zhvillua protesta simbolike për mbrojtjen e lumit Vjosa, nga anëtarë të Eco Albania dhe “Balkan River Defence.

Protestuesit u shprehën kundër vendimit të Qeverisë për ndërtimin e hidrocentralit të Kalivaçit në lumin e Vjosës, gjithashtu kërkuan që lumi Vjosa të jetë lumi i vetëm në Europë në të cilin të mos ketë hidrocentrale dhe të shpallet Park Kombëtar.

Protestuesit theksuan se turizmi në Shqipëri është një nga pikat kyçe të zhvillimit të vendit dhe duke qenë se pasuritë kombëtare të Shqipërisë janë të lidhura drejtpërdrejt me turizmin, ndërtimi i hidrocentraleve e shkatërron natyrën e vendit. Në qershor të këtij viti Qeveria shqiptare nënshkroi kontratën koncensionare me kompanitë “Ayen Enerji” dhe “Fusha”, për të ndërtuar hidrocentralin e Kalivaçit.

Rezistenca për mbrojtjen e “Zemrës Blu” të Evropës e mbështetur nga aktivistët e Turit të Lumenjve të Ballkanit është kthyer sërish në Vjosë. Aktivitët do të udhëtojnë për 31 ditë në Ballkan për të mbështetur komunitetet që mbrojnë lumenjtë e tyre.

Fotogaleri nga protesta:

Turi i Lumenjve të Ballkanit filloi në vitin 2016 si një lëvizje argëtuese me kajakë në lumenjtë e Ballkanit dhe u shndërrua në një lëvizje mbrojtëse të këtyre lumenjve për shkak të hidrocentraleve që po ndërtohen në to.

Ky është turi i dytë që lëvizja Turi i Lumenjve të Ballkanit po zhvillon, duke udhëtuar dhe vozitur në Ballkan, në vende si: Shqipëria, Maqedonia, Mali i Zi, Bosnjë – Hercegovina, Kroacia dhe Sllovenia.

*Citizens Channel